20th Century Women

"Films maken is zo moeilijk dat je beter films kunt maken over iets waar je veel over weet”, zegt Mike Mills. “Meer nog, je kunt het beste films te maken over iets dat je zelf wil begrijpen. Dan is de film echt een must voor jou.”

De Amerikaanse kunstenaar-filmmaker en echtgenoot van Miranda July ‘walks the talk’. Hij maakt films die het gevoel geven dat ze gemaakt moesten worden én die gaan over dingen waar hij in thuis is. In de coming-of-agetragikomedie Thumbsucker (2005) sneed hij de existentiële angst aan waar hij als tiener mee worstelde en Beginners (2010) gaat over zijn vader die zich op latere leeftijd als homo outte. Aan de basis van 20TH CENTURY WOMEN ligt Mills’ verlangen om een mysterie te doorgronden. Met name dat van een Amerikaanse moeder die opgroeide tijdens de depressiejaren (de thirties) en daar een geslotenheid en een karrenvracht niet-gerealiseerde dromen aan overhield. Moeilijk te vatten voor iemand die zoals Mills opgroeide in de jaren 80 met mantra’s zoals openheid en zelfontplooiing.

20TH CENTURY WOMEN speelt zich af in 1979 en toont hoe de alleenstaande, kettingrokende moeder Dorethea en haar vijftienjarige, ernstige (“I want to be a good guy”) zoon Jamie om elkaar heen draaien en elkaars grenzen aftasten. Ze leven in een constant in renovatie verkerend huis samen met ex-kankerpatiënte Abbie, de in een platonische relatie met Jamie verwikkelde zeventienjarige Julie en de in deze matriarchale omgeving verdrinkende klusjesman William. Wanneer Dorethea’s pogingen om te ontdekken wat er onder de oppervlakte leeft bij Jamie mislukken, vraagt ze Abbie en Julie om bij zijn opvoeding te helpen. Naast de kennismaking met skateboarden, punkmuziek en feministische literatuur bezorgt dat de jongeman vooral inzicht in de fysieke kwaaltjes, de angsten en onzekerheden van deze vrouwen. Plus het besef dat empathie, samenhorigheid en herinneringen levensnoodzakelijk zijn om jongeren op weg te zetten naar de toekomst.

In deze realistische, maar niet naturalistische film serveert Mike Mills ons een groepsportret van echte mensen. Geen superhelden, maar authentieke figuren die niet via een dramatische plot maar door een opeenvolging van scènes, losse flarden van herinnerde gesprekken of kleine gebeurtenissen mensen van vlees en bloed worden. De dynamische camera lijkt zijn focus te zoeken zoals de personages hun herinneringen trachten te verscherpen. Mills werkt met flashbacks, foto’s, voice-over, filmfragmenten, nieuwsbeelden en betekenisvolle objecten om ons heel subtiel dat perspectief te geven. De film tracht hetzelfde te doen wat de personages proberen te doen: (terug)kijken naar het verleden en vooral naar mensen in hun leven.

When I started they weren’t bad for you, they were just stylish”, zegt Dorothea over haar geliefde sigaretten. De tijden veranderen, ja. Maar Mike Mills geeft vooral aan dat herinneringen en terugblikken vaak context en perspectief missen. 20TH CENTURY WOMEN is doordrongen van nostalgie, maar die valt samen met het besef dat het geheugen ons naar een bedrieglijk perfect beeld leidt. Een beeld dat geen documentaire weerspiegeling van de werkelijkheid is, maar wel emotionele waarheid bevat. Omdat het verbonden is met complexe, vreemde, vervelende en mooie mensen. Dit is rustig meanderende, emotionele en karaktergedreven cinema die via de fragiliteit van het geheugen peilt naar de kracht van authentieke mensen. Mensen die aanvaarden dat opvoeden, begrip en liefde enkel problematisch kunnen zijn. En dat niet zozeer kennis maar emoties de oplossing zijn, een uitweg bieden. Het is niet de bedoeling dat ouders hun kinderen volledig snappen of dat kinderen hun ouders helemaal kennen. Zolang de pijn verbonden met “You don’t know who I am” maar doordringt. 20TH CENTURY WOMEN is geen weepie, maar wel een film die zorgt voor een brok in de keel en een warm gevoel.

Geschreven door IVO DE KOCK

20th Century Women

03/03/2017
Regisseur: 
Scenario: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2015
Distributeur: 
September Film

Media: