The Act of Killing

“Toen ik enkele minuten van THE ACT OF KILLING zag op Joshua Oppenheimers laptop zei ik meteen ‘dit is groots, dit is echt groots’”, bekent Werner Herzog. “Dit is waarlijk waanzinnig”, vult Errol Morris aan. “Joshua vroeg Indonesische massamoordenaars niet om deel te nemen aan een documentaire die de gebeurtenissen beschrijft maar om mee te werken aan een soort fictiefilm over ware gebeurtenissen waar ze de moorden die ze pleegden naspelen. Gelukkig wilden ze dat doen.”

De jonge Texaanse documentairemaker Joshua Oppenheimer haalde bewust de beulen (die tijdens de coup in 1965 duizenden communisten, etnische Chinezen en intellectuelen ombrachten) en niet de overlevenden/getuigen van deze genocide voor de camera. Hij wou geen open deuren intrappen (iedereen weet dat een genocide slecht is en niemand ontkent dat ze heeft plaatsgevonden) maar in de psyche van de daders duiken. Niet door feiten te belichten, maar door hen fictie te laten maken.

Het gevoel van onbehagen dat aanvankelijk de kijker overvalt bij het zien van de cynische onverschilligheid van de daders blijkt uiteindelijk over te slaan op de betrokkenen die gevoelens van schuld en walging bij zichzelf ontdekken. En ervaren dat het geheugen niets ongestraft laat. “Er wordt veel aandacht besteed aan de historische feiten, aan de historische monsterlijkheid, maar de film mag niet in de hoek van politieke agitatie gedrumd worden”, stelt Herzog. “Er is veel meer: de manier waarop het verhaal verteld wordt, de stiltes, de muziek; dit is filmmaken van heel hoog niveau. Surrealisme is een opgelegde artistieke ideologie die nooit aansloeg in combinatie met film, behalve nu dus bij Joshua. Ik ben ervan overtuigd dat documentairemaken weg moet van de zuiver feitengebaseerde benadering die vaak geassocieerd wordt met waarheid en Joshua doet via een surrealistische stilering de grens tussen documentaire en fictie vervagen. Er zal de eerste 30 jaar geen film opduiken die zo krachtig en surrealistisch is als THE ACT OF KILLING.” Straffe woorden, maar niet eens overdreven. Dit is een heel sterke, complexe hot doc.

[Dit artikel is gepubliceerd naar aanleiding van de dvd-release van THE ACT OF KILLING, en verwerkt daarom materiaal dat te vinden is bij de extra's van de dvd-uitgave, nvdr]

Lees hier de BIOS-bespreking.

Geschreven door IVO DE KOCK

The Act of Killing

Regisseur: 
Scenario: 
Genre: 
Productiejaar: 
2013
Distributeur: 
De Filmfreak

Media: 

onomatopee