The Act of Killing

“DE WINNAAR heeft gelijk. Wij zijn de winnaars van de oorlog”, zo citeert een Indonesische oud-militant, medeverantwoordelijk voor de afslachting van naar schatting een miljoen vermeende communisten in de jaren 60. Het is hallucinant hoe – in wat nu een van de meest exotische vakantiebestemmingen heet – de massamoordenaars van weleer nooit werden gestraft en nog altijd grote steden onder de knoet houden, het volk laten schipperen tussen gevoelens van ontzag enerzijds en tegelijk ook van een constante, latente angst.

Filmmaker Joshua Oppenheimer trok tien jaar geleden naar Indonesië voor de opnames van The Globalization Tapes. Naar aanleiding van enkele verdoken getuigenissen over die genocide bedacht hij het ingenieuze plan om de schuldigen een spreekbuis aan te bieden, en wel door middel van een film. In totale vrijheid kozen de voormalige murder squads welke herinneringen ze hoe zouden naspelen, terwijl Oppenheimer hen ook tussen die re-enactments in beeld brengt. Het resultaat van deze metafilm is hallucinant; THE ACT OF KILLING begint en eindig met film, vanuit de meest onmogelijke hoeken. Niet alleen beroepen de killers zich voor hun filmproductie op westernpersonages, film noir-elementen en een grote aandacht voor (over the top) dramatiek, schmink en personages. Daarnaast blijkt dat ze voor hun moordpartijen van weleer inspiratie in filmklassiekers vonden. Zonder een greintje schaamte pochen ze over happy murders (na het zien van een Elvismusical), verkrachtingen en de minst bevuilende moordtechnieken (zoals afgekeken van The Ten Commandments). 

THE ACT OF KILLING geldt als een van de meest spraakmakende documentaires van de jongste jaren en is bij momenten waanzinnig walgelijk. Het is vooral wachten op de perceptie in Indonesië, waar de film momenteel uitsluitend te zien is in het universitaire parcours. Websites die berichten over THE ACT OF KILLING worden er geblokkeerd maar tegelijk weerklinken (stille) tegenstemmen; familie van slachtoffers durven na al die jaren nu eindelijk wél spreken. Het is hopen op een politiek staartje aan een jarenlang genegeerde genocide. Of op zijn minst toch op een publiek bewustzijn. Of ook wel: hoe filmliefde (!) de meest uiteenlopende gevolgen kan hebben.

Geschreven door SARAH SKORIC

The Act of Killing

29/05/2013
Regisseur: 
Productiejaar: 
2013
Distributeur: 
Dalton Distribution

Media: