Adieu Mireille Darc (1938-2017)

Superslank, bevrijd en ondeugend straalde Mireille Darc (Toulon, 1938 – Parijs, 2017) in de Franse komedies uit de jaren 60 en 70 de ontstellende charme van de elegante Française uit.

Het was cineast Georges Lautner die haar met Galia (1965) lanceerde als de moderne Parisienne: fris, vals naïef, pruilmondje, altijd modieus, nooit vulgair. In de dertien films die ze samen draaiden, gaf Darc met speelse ironie uiting aan de wispelturige Parijse geest en de pittige grillen van Franse burgervrouwtjes. Het leek alsof de brede Parijse boulevards hun afmetingen aangepast hadden aan haar lange, slanke benen en zwierige veroveringstred. ‘La grande sauterelle’ werd haar bijnaam, geplukt uit de gelijknamige spionagekomedie uit 1967 in regie van Lautner.

Met het blonde haar geknipt in de onafscheidelijke cirkelsnit uit de sixties was Darc in die jaren het Parijse antwoord op de Swinging London-look van Julie Christie in Darling (John Schlesinger, 1965). Maar in tegenstelling tot de veelzijdige Christie beperkte Darc zich tot de typisch Franse komedies met dialogen van Michel Audiard, en met als tegenspelers Lino Ventura (Les barbouzes, 1964 en Ne nous fâchons pas, 1966), Louis de Funès (Pouic-Pouic, 1963), Pierre Richard (Le grand blond avec une chaussure noire, 1972 en Le retour du grand blond, 1974), Jean-Pierre Marielle (La valise, 1973) en Pierre Mondy (Le téléphone rose, 1975). Gehuld in onder meer een iconische jurk van modeontwerper Guy Laroche met diep uitgesneden rug gaf Darc in deze bijzonder succesvolle komedies de stijl aan. Van de Champs-Elysées tot de Côte d’Azur wisselde ze met aanstekelijke bravoure de rol van jonge avonturierster (La grande sauterelle) af met die van gangstermeisje (Jeff, 1969) of callgirl (Le téléphone rose).

Alleen op toneel mikte ze een trapje hoger, met haar Franse versie van Jane Fonda’s personage uit de komische film Barefoot in the Park (Gene Saks, 1967) of van dat van Meryl Streep in de theaterversie van The Bridges of Madison Clint Eastwood, 1995). In 2007 speelde Darc (pseudoniem afgeleid van Jeanne d’Arc) deze adaptatie wekenlang op de Parijse planken van het Théâtre Marigny, met haar jarenlange levensgezel Alain Delon in de rol die in de film voor Clint Eastwood was weggelegd. Tijdens hun 15 jaar lange relatie poogde Delon haar carrière meermaals te heroriënteren naar meer ernstige filmgenres. Maar haar vertolking als Franse Hitchcockblondine in Lautners thriller Les seins de glace (1974) was duidelijk te hoog gegrepen. Beter verging haar het samenspel met Jean-Louis Trintignant in de psychologische thrillers Les passagers (Serge Leroy, 1977) en het cynische L’ordinateur des pompes funèbres (Gérard Pires, 1976). Haar meest hallucinante rol blijft die in Jean-Luc Godards roadmovie Week-End (1967), over hoe een Parijs koppel tijdens een weekendje uit volledig ontregeld raakt door panne, botsing en een apocalyptische file op de Franse wegen. Deze filmallegorie verbeeldt niet alleen Godards profetische boodschap aan het autoverkeer, maar ook zijn meedogenloze veroordeling van het bourgeois comfort van de sixties. Ook de openingsscène blijft nazinderen. Terwijl de camera in en uit zoomt op haar gelaat, vertelt Darc bijna onverstaanbaar mompelend over een seksuele escapade. Is die echt gebeurd of een erotische fantasie? De film laat dat in het midden, want Godards inventieve camera is alleen geïnteresseerd in de burgerlijke trekjes van haar attitude.

Na een openhartoperatie en een verkeersongeluk tijdens de promotiecampagne van Delons parfum in de jaren 80, ging ze achter de camera werken aan kritische documentaires voor France 2 (Pardonnez, 2013 en Elles sont des dizaines de milliers sans abri, 2015) en reportages uit de Franse serie Envoyé special (van 1992 tot 2005). Haar filmdebuut La barbare (1989) kreeg extra aandacht door de onrechtstreekse verwijzingen naar haar harde jeugdjaren bij een vader die haar als onechtelijk kind altijd als ‘la batarde’ aansprak. Toch stelde de film teleur door een tekort aan filmische samenhang. De psychologische ernst ging Darc duidelijk veel minder af dan de gespeelde lichtzinnigheid van de Parijse bourgeoise.

Geschreven door DIRK MICHIELS

Adieu Mireille Darc (1938-2017)

Media: