Adieu Robert Forster (1941-2019)

Met 'Jackie Brown' loodste Quentin Tarantino in 1997 de in Europa minder bekende Robert Forster opnieuw de A-stroom binnen. Forster kreeg een Oscarnominatie voor zijn rol als borgtochtbemiddelaar. "The best job I ever had”, oordeelde de acteur zelf over zijn koerswijziging en eerste glansrol in dertig jaar.

Robert Forster – toen 56 – omarmde de herkansing en liet de top sindsdien niet meer los. Met Spielbergs Amazing Stories-serie op stapel en rollen in David Lynch’ Mulholland Drive, het derde seizoen van Twin Peaks en Alexander Paynes The Descendants, stond de slinger niet stil. Hollywood kwam ook superlatieven te kort voor het lef en de strijdige emoties van het vertolkerscollectief in de kabelserie Breaking Bad (2008-2013) en de filmsequel El Camino (2019). Vrij onverwacht werd de Breaking Bad-rol van de ‘disappearer’ – ontwerper van nieuwe identiteiten voor voortvluchtige criminelen – Forsters filmafscheid. 11 oktober stond bij de fans al lang aangekruist voor de Netflixrelease 'A Breaking Bad Movie', maar het overlijden van Forster overschaduwde de première. Meer dan een halve eeuw was Robert Forster actief op de filmset. Zijn lange filmcarrière bestond in twee periodes. In de late sixties draaide hij met John Huston (Reflections in a Golden Eye), Robert Mulligan (The Stalking Moon) en George Cukor (Justine). In pure cinéma vérité-stijl speelde hij in de cultklassieker Medium Cool (1969) van Haskell Wexler de hoofdrol van zelfvoldane reporter belust op sensatie. Een eigen detectiveserie Banyon (1971-73) op NBC bevestigde zijn groeistatus. Na drie seizoenen stremde echter zijn carrière. Tegen alle filmprognoses in gleed hij af naar het B-platform. Te gladgestreken Amerikaans of te veel mooiboy uit de sixties om het kritische filmpubliek van de seventies te blijven boeien?

 Banyon

Het was niet zo dat Forster in die periode bedelde voor een rol in het spotlicht. Hij berustte decennialang in zijn werk in de grijze zone van Hollywood. “Attitude is everything”, bekende hij hierover aan IndieWire. Wel zag hij in de neofilms van Tarantino een superkans om zijn volgroeid talent te tonen. Mentaal voorbereid op een nieuwe start, ging hij op auditie voor een rol in de groepsfilm Reservoir Dogs, maar hij greep naast een rol als zware jongen. Bewust zette Tarantino zijn kandidatuur vijf jaar on hold, omdat hij de retrofilm Jackie Brown beter vond passen bij Forsters seventiesimago. “Robert Forster casten was een van de beste beslissingen uit mijn carrière”, oordeelde Tarantino over het ongerijpte icoon uit vervlogen tijden. Forsters goede looks en strakke acteerstijl hadden hem bij zijn eerste filmrollen altijd voordelen opgeleverd, van naakt te paard in Reflections in a Golden Eye tot exotische, Egyptische kopt in Justine. In Jackie Brown was hij niet langer posterboy, maar has been. Als cineast hield Tarantino ervan om zo'n imagowending in een ironisch – in het geval van Jackie Brown ook menselijk – perspectief te plaatsen. Forsters kalende kruin, dansende voorhoofdrimpels en doorleefde blik nodigden uit om lang bevroren emoties aan te snijden. Tarantino liet ze opborrelen in verrassend ontroerende sequenties van wat velen zijn ‘rijpste’ film noemen. Want de wisselwerking tussen cineast en acteur in Jackie Brown was fundamenteel. Enerzijds had de cineast de rol helemaal toegesneden op Forsters comeback. Anderzijds deed de melancholie in Forsters spel de gekende ironie van Tarantino in iets groters opgaan.

  Reflections in a Golden Eye

Als borgsomgeldschieter Max Cherry was Forster in de misdaadfilm Jackie Brown een smoes of een leugen gewend, maar zijn ogen verraadden de verliefdheid die hij liever verborgen hield. Van aan de ontbijttafel in het typische seventiesflatje van lowcostluchtvaartstewardess Jackie Brown observeerde hij hoe ze de koffie uit de berging haalde, het gelaat verborgen achter de open kastdeur. Of beloerde hij haar terwijl ze gehurkt in haar witte kamerjas een plaat van The Delfonics opzette. Forster was op zijn best in zulke stiekem bespiedende momenten, waarin hij de stilte verkoos boven de onzin van woorden. Tarantino liet ook de scène met de drie verwisselbare geldtassen in het shoppingcenter van South Bay helemaal op Forsters gezicht afspelen. Met vertwijfelde blik volgde Robert van op afstand minutenlang elke beweging en transactie. Prachtig hoe de acteur op zijn gelaatstrekken spanning, onzekerheid en angst uiteindelijk liet overgaan in opluchting. Met zijn Hollywoodbagage uit de tijd van het studiosysteem bloeide Robert Forster op in films en series die in neostijl flarden van het oude Hollywood lieten herleven, zoals Jackie Brown of Twin Peaks. De beproefde Max Cherry uit Jackie Brown was het toonbeeld van de figuren in de schemerzone die Forster graag en goed speelde. Zijn voorkeur ging uit naar types die ondanks hun criminele neiging toch mooie menselijke eigenschappen vertoonden. Zijn personage in Breaking Bad van stofzuigerhandelaar Ed Galbraih paste in deze karakterreeks. Ook de cameraman uit Medium Cool beantwoordde aan dit profiel, verscheurd tussen zijn nieuwshonger en zijn emotionele betrokkenheid bij het conflict. Het drama van een falend leven speelde Forster liefst onderkoeld, met de klemtoon op zijn gelaatstrekken.

Naast de altijd wat obligate uniformrol (militair adviseur van de president in Olympus Has Fallen en London Has Fallen) speelde Forster als zeventiger sterke seniorenrollen. In The Descendants was hij de gebroken vader die zijn schoonzoon het ongeluk van zijn dochter verweet. In 2018 excelleerde hij In de Sundanceproductie What They Had van Elisabeth Chomko. Als oude gezinsvader en echtgenoot was hij moeilijk te overtuigen om zijn zieke vrouw in een verzorgingstehuis te laten opnemen. “A stunning Oscar-worthy turn”, oordeelde The L.A. Times over de bijna laatste filmrol uit Forsters gevulde carrière, die in een pre- en post-Tarantinofase uiteenviel.

† 11 oktober 2019

Beeld: Robert Forster in Jackie Brown

Lees het Adieu-portret van Marie-José Nat (†10 oktober 2019) in print. Bestel het novembernummer 2019 met een mail naar info@filmmagie.be. Je betaalt 7 euro per nummer, de verzendkosten zijn voor ons.

Geschreven door DIRK MICHIELS

Adieu Robert Forster (1941-2019)

Media: 

onomatopee