Adieu scenarist David Sherwin (1942-2018)

In een stijl die schipperde tussen een luguber sprookje en een zwartgallige metafoor schreef scenarist David Sherwin de anarchistische Mick Travis-trilogie 'If....' (1969), 'O Lucky Man!' (1973) en 'Britannia Hospital' (1982) voor cineast Lindsay Anderson (1923-1994). Als zoon van een historicus en een latinist in het klassieke Oxford rekende hij af met het conservatisme van Old England.

Alle sectoren uit de Britse samenleving moesten het in zijn opstandige scripts ontgelden: van onderwijs, media, de sociale sector, geneeskunde en wetenschap tot vakbond, leger, kerk en koningshuis. 

Sherwin was in achttien en net van de schoolbanken af, toen hij met zijn vriend John Howlett “Crusaders” schreef over hun puberjaren aan Tonbridge School, een jongensinternaat in Kent. Het script belandde in de eigentijdse kringen van de Britse Free Cinema. Het productiehuis van Tom Jones-ster Albert Finney viste het op in 1968 en herdoopte het tot if...., een verwijzing naar het invloedrijke gedicht van Richard Kipling. In deze grimmige kroniek van jongerenmisbruik en vernedering in het Britse schoolsysteem, breekt bij leerling Mick Travis een gewelddadig rebellie los tegen de gevestigde orde. Lindsay Anderson, leidend figuur in de Britse Free Cinema-beweging, nam de regie voor zijn rekening. Een jaar na de Meirevolutie sloegen de provocerende stijl van de film en de uitdagende slogan “Aan welke kant sta hij?” in op het festival van Cannes. Het resultaat was een Gouden Palm en een BAFTA-nominatie voor Sherwin als beste scenarist. In de stroom van het succes stichtte hij met Anderson en hun steracteur Malcolm McDowell (vooral bekend van A Clockword Orange in 1971) het productiehuis SAM. De letternaam werd gevormd door hun initialen.

if.... (1968)

In de vroege seventies stonden de grote regisseurs en acteurs van toen bij Sherwin in de rij. John Schlesinger vroeg hem het scenario van het seksuele revolutie drama Sunday Bloody Sunday (1971) te herschrijven. De Italiaanse regisseur Franco Zeffirelli stelde hem een versie van “La dame aux Camelias” voor. Acteur Jon Voigt vroeg hem een revolterende versie van de Robin Hood-legende te schrijven. De laatste twee projecten bleven in de lade, ook al omdat Sherwin kampte met een creatieve burn-out en een alcoholverslaving. Gelukkig was er de epische satire O Lucky Man! (1973). Deze satire was oorspronkelijk gebaseerd op het autobiografische relaas van McDowell over zijn studententijd als koffieventer. Sherwin herschreef het verhaal tot een vinnige, vernieuwende sociale satire over de ongeremde ambities van Swinging London, muzikaal ondersteund door de bijhorende popsongs van Alan Price. Met dit bijzonder scherp en inventief script zette Sherwin een van de mijlpalen uit de Britse filmgeschiedenis op zijn naam. Hij slaagde erin zijn stoute, gedesillusioneerde kijk op Engeland te verlichten met knap geschreven, sketchachtige scènes zoals ook Jean-Claude Carrière dat kon in de Buñuelfilms. Travis was ronduit een profetisch filmpersonage. Al was het niemand ontgaan dat hij karaktertrekken ontleende aan Kubricks A Clockwork Orange.

Het creatieve succes van O Lucky Man! kon David Sherwin nooit meer evenaren. Het derde luik Britannia Hospital (1982), een snedige aanval op de gezondheidssector en kapitalistische corruptie tijdens het Thatcher-bewind, had meer het stramien van een TV-kolder dan van een filmsatire.

In de jaren 80 sputterde Sherwins creativiteit. Collega Robert Carrington moest het scenario van de horrorfilm Venom (1981) overnemen. Het script van de televisiefilm Wet Gold (1984) over de neveneffecten van hebzucht en fortuin kwam wel uit de steigers. Met een knipoog naar zichzelf laste hij de figuur van een dronken oudere man in. David tekende eveneens present in Andersons mockumentary Is That All There Is? (1996). Na Andersons plotse overlijden in 1994 schreef hij zijn openhartige filmmemoires Going Mad in Hollywood: And Life With Lindsay Anderson (1996), waarin hij ettelijke passages aan hun levensvriendschap en samenwerking wijdde. Oxford-adept Michael Winterbottom (A Mighty Heart, The Road to Guantanamo) was ontvankelijk voor een verfilming, maar de financiering kwam nooit rond. Misschien geeft Sherwins overlijden een nieuwe impuls aan dit plan?

Beeld boven: Malcolm McDowell & Helen Mirren in O Lucky Man! 

Geschreven door DIRK MICHIELS

Adieu scenarist David Sherwin (1942-2018)

Media: