Amy

Een stem als een klok. En wat een présence. Amy Winehouse (°1983), die op 23 juli 2011 in Londen dood werd aangetroffen, was een jazzartieste in de meest authentieke betekenis van het woord: een klaterende, rauwe stem met een heel eigen klankkleur. Haar persoonlijke songs, overlopend van poëzie, schreef ze vanuit het hart en zong ze vanuit de buik.

Amy Winehouse was uitzonderlijk begaafd, was een charismatische performer die haar status van superster vooral dankte aan het album 'Back to Black', wereldwijd goed voor een verkoop van 20 miljoen exemplaren.

Haar muzikale carrière startte begin 21ste eeuw, enkele jaren vooraleer elke gsm ook een camera zou worden. Haar exotische uitstraling wortelde in de Joodse cultuur van Noord-London maar al snel omarmde zij de Afro-Amerikaanse jazz, soul en hip-hop. Alsof ze nooit naar wat anders heeft geluisterd. Haar idolen heetten Monk, Sarah Vaughn en Tony Bennett die later zou beweren “dat Amy van het niveau van Ella Fitzgerald” was. Van meet af aan schetst AMY haar ontluikende carrière. De home movies laten zien hoezeer de camera van haar hield, lang voor het publiek haar ging adoreren en har niet meer los zou laten.

Met als moment suprême in AMY het duet dat zij, wereldberoemd toen al, zingt, dolgelukkig, blij als een kind en nerveus als een beginnend bakvisje, in een studio samen met Tony Bennett. Heel ontwapenend.  Door alleen maar te kiezen voor haar voornaam als titel van de documentaire geven de makers aan hoe diep ze in het wezen en in de ziel van het popidool zijn weten door te dringen. Aanvankelijk werkte haar familie nog mee maar later zou haar vader zich van de film distantiëren. Uitgerekend hij die te pas en te onpas in Amy's leven opdook met in zijn kielzog een hoop camera's en paparazzi.

Asif Senna Kapadia traceert in AMY, een eresaluut aan een iconische figuur, met veel respect haar parcours en tekent een vertederend, intimistisch portret van een diva, een popidool die nadat ze in supersnel tempo de ladder van het succes beklom al even snel de weg terug nam, langzaam maar onvermijdelijk wegglijdend in zelfdestructie. Kapadia's aanpak, een collage van archiefmateriaal met quotes en flarden uit 100 interviews met een 80-tal mensen uit Amy's entourage, lijkt sterk op Montage of Heck, Brett Morgens documentaire over Kurt Cobain. Beide levens en documentaires lopen parallel. Allebei zijn het zorgvuldig samengestelde portretten van een uitzonderlijk talent met een hang naar zelfdestructie, zoals mag blijken uit de home movies en hun persoonlijke schrijfsels.

Zowel Cobain als Winehouse dragen de littekens van de scheiding van hun ouders, vluchten in alcohol en/of hard drugs, hebben turbulente relaties tot ze allebei op hun 27ste dood worden gevonden – een mythische leeftijd stilaan voor een popster om een vroegtijdige dood te sterven. AMY heeft geen sluitende verklaring voor haar onverwachte dood. Maar haar depressies kwamen niet uit het niets. Ze leed onder de scheiding van haar ouders toen ze nog een kind was, de dood van haar grootmoeder greep haar heel erg aan, ze viel herhaaldelijk op de foute mannen met als orgelpunt haar huwelijk met bad boy Blake Fielder, het begin van haar zwanenzang.

Een pijnlijke neergang, waarbij het idool bijna voortdurend op de hielen werd getrapt door de voyeuristische Britse tabloidpers die de zangeres-aan-lager-wal in een wurggreep hield.  De permanente aandacht van deze media waren samen met een ingewikkeld privéleven de oorzaak van een onstabiel leventje. Deze mix bleek niet alleen ongezond maar giftig, ja zelfs dodelijk.  Kapadia klaagt de sensatiepers aan. Dat hij af en toe ook hun ‘materiaal’ gebruikt is niet zozeer laakbaar dan wel begrijpelijk. Hoe anders kan je de impact van deze aasgieren vatten op Amy Winehouse, die op fatale momenten meer op een gewond vogeltje lijkt dan op een (gevallen) popdiva. Te jong om te sterven en te gekwetst om nog verder te kunnen.

Geschreven door FREDDY SARTOR

Amy

08/07/2015
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2015
Distributeur: 
Cinéart

Media: 

onomatopee