Archief: Lettre d'un cinéaste à sa fille

Nu de Belgische distributeur Avila Film zijn catalogus ferm heeft uitgebreid, hebben we de kans om 'de andere Belgische film' te (her)ontdekken. Een van die parels is LETTRE D'UN CINÉASTE À SA FILLE uit 2002. Wij delen uit ons archief de filmbespreking.

Op het 28ste Internationaal Filmfestival van Brussel ging de tweede Henri Storck-prijs (de Prijs voor de beste Belgische documentaire) naar LETTRE D'UN CINÉASTE À SA FILLE. En terecht. Met die film voegt de in 1953 in Antwerpen geboren Brusselaar Eric Pauwels een heerlijke, poëtische parel toe aan een oeuvre dat in de jaren 70 begon met een serie van tien etnografische documentaires. Pauwels is overigens “doctor in de cinema” en zijn thesis schreef hij onder begeleiding van de Franse antropologische cineast Jean Rouch. Later ging hij kunst- en dansfilms maken evenals het soort niet te klasseren filmessays, vaak gefilmd op allerlei dragers, van 8 mm over 35 mm tot video, waar Franstalig België (met cineasten zoals Pauwels, Thierry Knauff, Olivier Smolders ...) een patent op lijkt te hebben.

LETTRE D'UN CINÉASTE À SA FILLE begint met de vaststelling van de cineast dat het zoontje van de slager om de hoek goed weet welk werk vader doet. Zijn eigen dochtertje vernam pas laat welk werk haar vader eigenlijk deed, want de cineast schaamde zich te veel over wat de film doet, wat de televisie toont. “Filmen betekent voor mij,” aldus de cineast, “kijken naar de anderen, naar het gezicht van de andere, maar ook de sporen van anderen, hier en elders.” Eric Pauwels kiest niet voor de spektakelfilm maar voor een cinema van de observatie. En observeren kan hij. Vertellen ook. Zijn van leuke Cubaanse muziek voorziene film begint in de eigen stadstuin, maar deint uit over de hele wereld. Bij de beelden (vaak van de oerelementen aarde, lucht, water) vertelt de cineast met warme stem verhaaltjes die wellicht elk klein meisje maar ook vele grote mensjes, graag horen.

Zo is er het verhaal van de Perzische sultan die als nomade de woestijn wou blijven intrekken en daarbij zijn boeken altijd bij zich wou hebben. Dus bracht hij een hele stoet kamelen bijeen, een voor elke letter van het alfabet, en liet hij die in alfabetische orde door de woestijn trekken. En zo is er het verhaal van de vogel die een schelp wou openbreken, maar met zijn snavel in de schelp bleef steken en zo de gevangene van zijn verlangen werd. Of het verhaal van Franz Kafka die toen een meisje haar lievelingspop verloor, maandenlang dagelijks voor het meisje een brief verzon, een brief geschreven door de pop die aan een reis door poppenland was begonnen. lets verder dan halfweg last Pauwels een leuk zwartwit speelfilmpje à la Charlie Chaplin in. Een prinsesje verliest bij een kasteelbrand haar ouders. Ze belandt in de klauwen van een kinderhandelaar. In haar kerker wordt ze blind. Maar eind goed al goed; ze kan ontsnappen, haar moeder blijkt nog te leven en zorgt ervoor dat ons prinsesje weer kan zien. Pauwels filmde dat verhaaltje met zoveel kinderlijke ‘naïviteit’ dat het je continu aan het lachen brengt. Nadien vertelt de cineast nog één verhaaltje: over een ridder van de Ronde Tafel die, bedreigd door een monster, het antwoord moet vinden op de vraag wat het verlangen van alle vrouwen is. Schoonheid? Diamanten? Het imaginaire? Wie het antwoord wil kennen, moet de film van Pauwels zien. Misschien wil Canvas daar wel bij helpen. Kan het zijn dat er aan de top van de zender nog de fijngevoeligheid is om deze Franstalig-Belgische documentaire te waarderen als een wilde plant en een heilzaam kruid tegen al de verdwazing die ook de openbare omroep dagelijks over ons uitbraakt?

LETTRE D'UN CINÉASTE À SA FILLE leest als een droomboek vol wondere beelden die de cineast met zijn dochter en met ons wil delen. De film laat zich beluisteren als één lange avondlijke vertelling, zodat je bij een tweede visie je ogen wel even dicht kan knijpen en zelf de beelden er bij kunt dromen. Kon elke vader zijn dochtertje of zoontje maar zo'n mooie verhaaltjes vertellen.

De film is beschikbaar voor thuiskijken op avilafilm.be.

Meer lezen
Abonneren op Filmmagie

Geschreven door JAN-PIETER EVERAERTS

Archief: Lettre d'un cinéaste à sa fille

Regisseur: 
Productiejaar: 
2000
Distributeur: 
Avila

Media: