Assassin's Creed

Gameproducent Ubisoft haalde de mosterd voor hun populaire gamefranchise Assassin’s Creed bij de roman Alamut (1938) van Vladimir Bartol. Alamut is een streek in Perzië (het huidige Iran), met als toeristische attractie een middeleeuwse vesting, waar Hassan-i Sabbah in de 11de eeuw zijn geloofsgenoten – de ismaëlieten – verzamelde, beschermde en opleidde. Alamut was bekend voor zijn indrukwekkende bibliotheek en trok verschillende wetenschapslui aan alsook studenten uit alle hoeken van de wereld. Om hun ideologie te laten gelden lieten de ismaëlieten onder leiding van Hassan-i Sabbah prominente mededingers elimineren door opgeleide Assassijnen. De moorden op deze politieke en religieuze rivalen gebeurden doorgaans op openbare plekken.

Rond de selecte groep van moordenaars ontstonden verschillende legendes. De Assassijnen streden niet alleen tegen verschillende islamitische heersers, maar namen ook de wapens op tegen de kruisvaarders (Tempeliers) in Palestina. Het woord ‘assassijn’ komt van het Arabische ‘hashish’. Dat verwijst wel degelijk naar de drug, die de strijders toegediend kregen voor ze gingen vechten of moorden. Hashishi was ook een scheldnaam voor de Syrische en Perzische ismaëlieten en betekende zoveel als marginalen, tuig of gebroed. Pas in de 19de eeuw werd ‘hashishi’ vertaald als ‘assassini’.

Tempeliers contra Assassijnen

Die verwijzing naar ‘hashishi’ komt nu ook voor in de filmadaptatie. De eeuwige strijd tussen de Tempeliers en het Credo van de Assassijnen is de rode draad van zowel de games, de strips, de boeken (gebaseerd op de games) als deze verfilming. Beide partijen zoeken naar en strijden om de Appel van Eden. Deze Appel (niet de vrucht natuurlijk) bevat namelijk de oerinstincten van de mens. De Appel symboliseert opstand en de drang naar vrije wil. De Tempeliers willen die opstandigheid en vrije wil in de kiem smoren omdat ze leiden tot geweld. En “geweld is een kankergezwel dat genezing vraagt of uitgeroeid moet worden”, zo wordt gezegd in de film. De Tempeliers streven controle na. De Assassijnen ambiëren het behoud van het menselijk instinct en staan erop om de vrije wil – wat ook een vrijheid van denken inhoudt – te behouden en te beschermen.

ASSASSIN’S CREED speelt zich af tijdens de Spaanse inquisitie anno 1492. Niet toevallig het jaar waarin Christoffel Columbus Amerika ontdekte (geen gratuit gegeven hier) en tegelijk een tijdperk waar het zuiden van Spanje gedomineerd werd door een Arabische heerschappij en een grote moslimbevolking kende. De inquisitie richtte zich niet zozeer tegen de Arabische bevolking, dan wel tot de joden. De raamvertelling waaraan de historische feiten worden opgehangen, vindt echter plaats in 2016. De ter dood veroordeelde Callum Lynch (Michael Fassbender) wordt gerekruteerd door het Abstergo-concern, de hedendaagse versie van de Tempelorde, geleid door Alan Rikkin (Jeremy Irons) en zijn dochter Sophia. Zij vond in Callum namelijk de genen terug van Aguilar de Nerha, een lid van het geheime genootschap van de Assassijnen en iemand die weet waar de Appel van Eden zich bevindt. Callum wordt bijgevolg aan de Animusmachinerie gekoppeld, waardoor hij 524 jaar terug in de tijd gaat. Daar bindt hij, samen met zijn kompaan Maria, de strijd aan met de Tempelier Tomas de Torquemada, die de zoon van de sultan Mohammad XII heeft gekidnapt om zo de Appel van Eden in zijn bezit te krijgen.

Een sprong in het verleden

In de film (zoals in de games) wordt voortdurend gesneden tussen heden en verleden. In de games is het wel degelijk opwindend – soms ook vrij frustrerend – om van dak naar dak en van gevel naar gevel te springen, de leap of faith te wagen vanaf een toren, muren te beklimmen en duels te beslechten. De film is iets minder spannend. Uiteindelijk ga je van actief deelnemen naar passief kijken. Verder zijn er talrijke overeenkomsten. De logica en de narratieve structuur van de game bleven bewaard. Vrij schematisch allemaal. Ook in de karakterontwikkeling blijft deze spelverfilming van de regisseur van Snowtown en Macbeth betrekkelijk summier.

Blijkbaar ligt een trilogie in het verschiet. De finale is geen cliffhanger, maar de opening naar een vervolg is duidelijk. Misschien krijgt deze eerste film meer body in het geheel van de vooropgestelde franchise. Die franchise heeft potentieel. Blijft natuurlijk de vraag waarom succesvolle games verfilmd moeten worden. Wanneer is het de beurt aan God of War, Fallout, BioShock of GTA? Die gamefranchises bevatten stuk voor stuk cinematografische elementen en knipogen zelfs naar bestaande films. ASSASSIN’S CREED is hier geen uitzondering op. Maar wat voegt een adaptatie toe aan de games? Op de verschillende gameconsoles bestaan al verscheidene zijsprongen en aanvullende verhalen. Dit voorlopig eerste deel voegt alvast bitter weinig toe. Oké, de actiescènes mogen er zijn en plaatsen de toeschouwer midden in het gebeuren. Fijn! Het acteursensemble is ook niet min. Dus ja, ASSASSIN’S CREED is zo een beetje mossel noch vis. Enerzijds mislukt, anderzijds vermakelijk met hier en daar enkele beestige scènes.

Geschreven door PIET GOETHALS

Assassin's Creed

21/12/2016
Regisseur: 
Muziek: 
Productiejaar: 
2016
Distributeur: 
20th Century Fox

Media: