Brueghel The Mill and the Cross

In 1564 schilderde Pieter Bruegel de Oude ‘De kruisdraging’.In dat epische doek, nu in het Kunsthistorisches Museum in Wenen, situeerde hij het passieverhaal in Vlaanderen ten tijde van de Spaanse onderdrukking van de Reformatie. In 1996 schreef de Amerikaans-Belgische kunstcriticus Michael Francis Gibson er ‘Le Portement de croix de Pierre Bruegel l'Aîné’ over, een boek dat hij later zelf in het Engels vertaalde. Het vormt de basis voor de hybride film THE MILL AND THE CROSS van de Poolse filmer en allround kunstenaar Lech Majewski.

Uit Gibsons geleerde analyse destilleerden Majewski en Gibson een fictiescenario waarin ze de verhalen van enkele personages uit het doek combineren met het relaas van het schilderwerk zelf. We zien Bruegel door de Vlaamse velden wandelen en filosoferen met een mecenas te midden van een wriemelende massa mensen. Daarnaast zien we hoe Maria het lot beweent van haar zoon die een gewelddadige dood sterft in de handen van meedogenloze huurlingen in dienst van de Spaanse koning. Een en ander speelt zich af in overweldigende landschappen en knappe sets, onder meer een reusachtige graanmolen bovenop een steile rots.

Majewski maakte gebruik van de allernieuwste digitale technologie en 3D-effecten. Hij nam acteurs op voor een blue screen, draaide scènes op locatie in bruegeliaanse landschappen en filmde ook een reusachtige uitvergroting van het bewuste schilderij. In de postproductie werden de verschillende lagen tot een naadloos en oogstrelend geheel samengevoegd. Ook de fotografie is fraai, met Bruegels kleurenpalet in de landschapsscènes en een Rembrandtachtig clair-obscur in de opnames binnenshuis. De zorg voor detail in kostumering en production design is indrukwekkend. Jammer genoeg wordt al die visuele pracht niet ondersteund door een geloofwaardige dramatische constructie.

De plechtstatige tableaus worden tergend lang uitgesponnen omdat Majewski nauwelijks iets te vertellen heeft. Acteurs zoals Rutger Hauer, Michael York en Charlotte Rampling kunnen met de beste wil van de wereld geen leven blazen in hun bordkartonnen personages, die louter dienen als kapstok voor een reeks cultuurhistorische beschouwingen. Het zorgt voor een boeiende, maar finaal frustrerende kijkervaring.

Geschreven door GORIK DE HENAU

Brueghel The Mill and the Cross

29/02/2012
Regisseur: 
Productiejaar: 
2011
Distributeur: 
CNC

Media: 

Trailer: 

1ZeCX_zevJ0

onomatopee