Carol

De gedoodverfde kandidaat voor de Gouden Palm in Cannes, CAROL, het magnifieke vrouwenportret van Todd Haynes, moest naar huis met de Prijs van beste actrice, niet voor Cate 'Carol' Blanchett, wel voor haar jongere tegenspeelster Rooney 'Therese' Mara. “Of hij ontgoocheld was?” wou een filmjournalist weten. “Echt niet,” haastte Haynes zich te zeggen,“het is een hele eer om hier een prijs in ontvangst te mogen nemen.” Maar misschien wenkt de Oscar wel?

Op de klankband van de begingeneriek van CAROL, waarvan het begin (een scène in een restaurant) en de finale ongeveer samenvalt, is een trein te horen – een trein die arriveert. Het ware leven? New York. De winter van 1952. In de speelgoedafdeling van een grootwarenhuis in Manhattan wil Therese, een jonge verkoopster – sympathiek, nerveus, wat onwennig – een elegante dame helpen bij de keuze van een kerstcadeau voor haar dochter. Hoogst opmerkelijk kiest de vrouw, Carol, niet voor een pop die kan wenen maar voor een circuit met een zelfrijdend elektrisch treintje. Of laat zij zich de trein door de winkeljuf opdringen? Een elektrische trein – het nieuwste technische snufje – voor een meisje! Atypisch toch. En prompt laat Carol even later haar handschoenen op de toonbank achter. Een overduidelijk teken. Van verliefdheid? De vonk is overgeslagen. Je voelt het als kijker. De kunst, het spel van verleiden en verleid worden tijdens de koop, het gevoel van: “Er is iets hier vanbinnen.” Ze zijn verliefd. Al is deze liefde lang niet vanzelfsprekend, niet in de VS, en zeker niet in de jaren 50 ... Bovendien zit Carol ook nog eens opgesloten in een liefdeloos huwelijk met een rijke zakenman.

Therese, door Haynes de zachtheid van een engel meegegeven met het uiterlijk van een jonge Audrey Hepburn, droomt ervan om fotografe te worden. In de wat oudere Carol ziet zij een mentor. Een love affair tussen twee vrouwen in het Amerika van de jaren 50? Haynes en zijn twee prachtactrices schetsen een beeld van voorzichtig aftasten, weifelen, aarzelen, altijd letten op je look, je gestes, je blik, je woorden wikken. Met een gevoel van niets durven hopen. Haynes tekent dat allemaal subtiel, ingehouden. Ook wanneer het tweetal op reis vertrekt, om uit het vizier te blijven van Carols man, die haar het hoederecht over hun dochter wil ontnemen, om samen te zijn, maar vooral ook om in het reine te komen met zichzelf. Elk apart en toch samen. Dat samen (eenzaam) zijn – alsof beiden uit of in een tableau van Edward Hopper zijn gestapt – culmineert in een heel mooie, gevoelige, sensuele, bijna ontroerende vrijscène. “Waar zijn we?”, zo vraagt Therese achteraf. In feite bedoelt ze: “Hoe moet het nu verder?” Waarop Carol fijntjes glimlacht: “In Waterloo, Iowa!” Of all places. Waterloo! Een doordenkertje.

Onmiddellijk daarna komt er een vrij onverwachte, thrillerachtige plottwist. Je was als kijker net vergeten dat CAROL eigenlijk gebaseerd is op de autobiografische roman The Price of Salt die Patricia 'Strangers On A Train' Highsmith in 1952 had geschreven onder het pseudoniem van Claire Morgan. De echte misdaadschrijfster komt op dat ogenblik toch om de hoek gluren. Even maar.  CAROL is pas de zesde film van Todd Haynes, maker van onder meer I'm Not There (2007), de gedurfde gefragmenteerde biopic van Bob Dylan. Eerder al had Haynes zowel in Far From Heaven (2002) als in de miniserie (voor HBO) Mildred Pierce het Amerika van de jaren 50 afgeschilderd als bijzonder interessant en stijlvol, maar vooral als conservatief, bekrompen en benepen.

De twee vrouwen krijgen de wind van voren van een hele maatschappij. Mee dankzij DOP Ed Lachman is CAROL gefilmd in een dromerige retrostijl, alsof er een gordijn van nostalgie over het verhaal hangt, al is de film qua thema razend actueel. De melancholie, de weemoed zit in de personages. “We zijn geen afschuwwekkende wezens!”, bijt Carol het gehoor toe wanneer ze zichzelf voor de rechtbank verdedigt. Het moest eruit. Zodat ze uiteindelijk ook zelf los komt. Daar wordt een eerste stap gezet naar het aanvaarden van hoe ze is. Pas dan en geen moment eerder komt uit Carols mond het allesbehalve gratuite “I love you” gevallen. Van een openbloeiende liefde gesproken.

Geschreven door FREDDY SARTOR

Carol

13/01/2016
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2015
Distributeur: 
ABC Distribution

Media: 

onomatopee