Cemetery of Splendour

Mysterieus, hypnotiserend, betoverend, bevreemdend, sereen. Al deze adjectieven kun je plaatsen bij de nieuwe film van Apichatpong Weerasethakul (wiens handige bijnaam ‘Joe’ luidt). Geen enkele andere film die ondergetekende ooit zag, benadert het magisch realisme meer dan CEMETERY OF SPLENDOUR. Droom en realiteit als één geheel waarbij gezocht wordt naar een link tussen deze wereld en een andere (of hogere). En toch is deze Thaise film geworteld in de werkelijkheid dankzij een sociaal-realistische ondertoon en een persoonlijke authenticiteit. Toegegeven, uw recensent was totaal niet bekend met Weerasethakuls oeuvre, maar werd meegesleept in een droomwereld waaruit ik even niet meer wou ontwaken. ‘Joe’ heeft een nieuwe fan. 

Regisseur Weerasethakul, afkomstig uit Thailand, is een bekend gezicht in Cannes. Zijn film ‘Uncle Bommee Who Can Recall His Past Lives’ (2010) won zelfs de Gouden Palm. Het was dan ook uitkijken geblazen naar CEMETERY OF SPLENDOUR op het filmfestival te Cannes dit voorjaar, waar de film geselecteerd werd voor ‘Un Certain Regard’, een nevencompetitie. Winnen deed hij niet, harten veroveren des te meer. Als recensent voel ik me verplicht om te vertellen waarover de film gaat, maar alleen… CEMETERY OF SPLENDOUR laat het niet toe om eenvoudig samengevat te worden, omdat wat er gebeurt verschilt van wat er écht aan de hand is. Toch onderneem ik toch een poging: In se gaat de film over een onverklaarbare slaapziekte die alleen Thaise soldaten blijkt te treffen. Een tijdelijke kliniek wordt opgezet in een gebouw dat vroeger een school was. Jenjira geeft zich op als vrijwilligster om de slapende mannen te verzorgen en bij te staan waar nodig. Ze leert Itt kennen, een soldaat die nooit bezoek krijgt. We zien hoe Jen en Itt wandelingen maken wanneer hij wakker is, terwijl ze praten over hun leven. In de kliniek werkt ook een jong meisje, Keng, dat over mysterieuze krachten beschikt waardoor ze als medium kan dienen om de gedachten van de slapende soldaten over te brengen aan familie en vrienden. Er wordt gepoogd om de ziekte te bestrijden via lichttherapie, iets dat in de film een belangrijke rol speelt. Ondertussen blijkt het ziekenhuis gebouwd te zijn op een koninklijke begraafplaats waar de doden geen rust hebben gevonden. De koningen van weleer gebruiken immers de zielen van de slapende soldaten om hun strijd voort te zetten. Nog altijd mee beste lezer?  

Een politieke allegorie? Dat valt bijna niet te ontkennen. De soldaten lijken te staan voor deThaise regering die in slaap gewiegd is en geen antwoord heeft op protestmarsen, chaos en andere sociale problemen. Maar meer dan een politieke film, is CEMETERY OF SPLENDOUR persoonlijke en lyrische poëzie. De film werd volledig opgenomen in Khon Kaen, de thuisstad van Weerasethakul met prachtige locaties. Door de manier van werken van de filmmaker voelt het vaak meer aan als een wonderlijke buitenaardse wereld die ‘unheimlich’ aandoet. Een scène waarin mensen van bank tot bank bewegen op een hypnotische manier is daarvan het beste voorbeeld. Het lijkt allemaal zo vervreemdend en toch speelt het verhaal zich in de realiteit af. Het is als dromen met de ogen wijd open. De filmtaal in CEMETERY OF SPLENDOUR is de taal van dromen. De regisseur lijkt intuïtief te werk te gaan en laat het surreële met het reële versmelten zonder dat de kijker het echt beseft. De film dringt meer door op het niveau van het onderbewustzijn. Het is enorm moeilijk te beschrijven wat deze film precies doet met een toeschouwer. CEMETERY OF SPLENDOUR moet niet alleen bekeken, maar beleefd worden.  

In plaats van een trippy ervaring met flitsende hallucinaties, biedt Weerasethakul een sereniteit zonder weerga aan. De cinematografie is wonderbaarlijk kalm, net alsof je een middagje in het rustigste park ter wereld zit. De camera beweegt vrijwel nooit, en als hij dat doet, is het op een trage, rustgevende manier. Het heeft allemaal iets  mystieks en spiritueels. Scènes waarin soldaten slapen in een zaal met lichtpalen die veranderen van kleur balanceren tussen absolute rust en hallucinatie. Beelden veranderen van kleur, personages hebben lange gesprekken, muziek is helemaal afwezig en dan plotseling voelbaar aanwezig. Alles zorgt voor een unieke sfeer. Voor één keer moet je niet gaan slapen om te kunnen dromen. Met dank aan Apichatpong Weerasethakul.

Geschreven door SVEN HOLLEBEKE

Cemetery of Splendour

02/09/2015
Genre: 
Productiejaar: 
2015
Distributeur: 
Lumière

Media: