Cobain

COBAIN van Nanouk Leopold moet wel de strafste Nederlandse film zijn die ik ooit zag. De Nederlandse filmmaker Nanouk Leopold sleurt je mee in de puberbeleving van een 15-jarige jongen die de wereld van de jeugdzorg verlaat om zijn hoogzwangere moeder bij te staan. De film komt erg dichtbij, tot het moment dat je je zelfs van deze intrigerende ellende zou willen ontdoen. Magistraal!

COBAIN blaast je weg. De regisseur, een Europees toptalent, weet telkens weer met haar eigen ingehouden filmtaal heel expliciete reacties bij het publiek op te roepen. Ze dringt haar mening niet op, terwijl ze zoveel te vertellen heeft, maar laat het aan de toeschouwer over om een standpunt in te nemen. Dit onbewuste proces zorgt ervoor dat elk van ons een eigen film ziet, terwijl we allemaal hetzelfde verhaal beleven. De films van Leopold zijn toegankelijk, weten het beste van arthouse te combineren met wat we doorgaans van een film verwachten: ons het gevoel geven dat we leven, dat we herboren worden zelfs.

COBAIN begint met prachtige, bijna abstracte beelden van een baby in de baarmoeder. Het duurt eventjes voor we doorhebben waar we naar aan het kijken zijn, maar als we dat eenmaal vatten bedenken we ons dat er geen grotere schoonheid bestaat dan het aankomende ouderschap. Deze opener staat in contrast met de rest van de film, waarin het moederschap nooit wordt wat we ervan verwachten. Cobain is een jongen van 15 die op het punt staat bij een pleeggezin te worden ondergebracht. Hij gaat op zoek naar zijn natuurlijke moeder Mia, een prostituee met een drugsverslaving, die hij – zo beseft hij – niet alleen kan laten nu ze hoogzwanger is. “Als je zwanger bent, gaat iedereen zich met je bemoeien”, zegt een maatschappelijk werker, maar wat als je die hulp niet wil? Dat is misschien wel het enige politieke statement in deze heel menselijke film: we leven in een samenleving die in allerlei bijstand voorziet, maar die geen gepast antwoord heeft op een afwijzende reactie. Mia maakt daar een strijdpunt van en eist haar bestaansrecht op, al laat dat haar zoon Cobain wel verweesd achter. Zo worden de rollen zelfs omgekeerd: de jongen moet nu voor zijn moeder opkomen, terwijl alle volwassenen hem in de steek laten.

Nanouk Leopold neemt ons helemaal mee in de belevingswereld van de jongen. De fotografie van de vooral in Vlaanderen actieve Nederlandse DoP Frank van den Eeden (Home, Boven is het stil, The Invader) creëert een zachte sfeer, terwijl we ons wel degelijk in de bittere werkelijkheid van een Rotterdamse achterbuurt bevinden. Personages zoals de door Wim Opbrouck gespeelde pooier Wickmayer roepen eerst een onbeholpen sympathie op, tot we ons realiseren wat er aan het gebeuren is. Telkens weer haalt ons volwassen besef van de stand van zaken Cobain weg uit zijn wonderland. Wat we zien staat voortdurend haaks op wat er werkelijk aan de hand is. Tegelijkertijd voelt alles heel organisch aan. Behalve de beelden maakt ook de prachtige soundtrack van Harry de Wit Cobains puberwereld echt concreet. De mensen om hem heen doen wat ze moeten om te overleven. Zo zit de realiteit nu eenmaal in elkaar. De meningen die we ons als kijkers vormen ontrafelen zich langzaam voor onze ogen. Hoe is het in godsnaam zo ver kunnen komen dat we overal het onze van denken? Op welk punt verliezen we onze onschuld en wanneer vinden we die terug?

De verhaalstructuur van COBAIN heeft iets weg van een sprookje: hoe Alice door een hol in de grond achter een wit konijn aangaat, op zoek naar de Queen of Hearts. Maar misschien is die Hartenkoningin “gewoon een gat waar je uitgekropen bent”, zoals Wickmayer zegt over Cobains moeder. Mia praat in ieder geval op een gelijkaardige manier over haar ongeboren kind. En toch, de Vlaamse actrice Naomi Velissariou zet zo’n ijzersterke rol neer dat we als kijkers wel snappen wat de keerzijde is. Ook om Bas Keijzer kunnen we niet heen. Hij doet elke andere Cobain die we kennen vergeten. COBAIN is een film om meer dan eens kan zien, waarbij onze blik op de wereld telkens weer zal veranderen.

Vertoningen: cinenews.beMeer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in uw bus met een abonnement.

Geschreven door BRAM DE SUTTER

Cobain

02/05/2018
Regisseur: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2018
Distributeur: 
Cinemien

Media: 

onomatopee