Cold Case Hammarskjöld

Als openingsfilm voor Docville 2019, met onderzoeksjournalistiek als hoofdthema, was COLD CASE HAMMARSKJÖLD een geschikte keuze. De Deense documentairemaker Mads Brügger steekt daarin zijn neus in de onopgeloste zaak-Hammarskjöld, om uit te komen bij een wespennest van hele en halve waarheden.

Gewapend met een tropenhoed, metaaldetector en overwinningssigaar wil Brügger de omstandigheden ophelderen waarin secretaris-generaal van de VN Dag Hammarskjöld in 1961 met een vliegtuig de dood in stortte in Rhodesië, huidig Zambia. Hij haakt in op het onderzoek van de Zweed Göran Björkdahl. Samen botsen ze op een enigmatisch huurlingenleger dat met westerse steun Afrikaanse landen zou proberen te destabiliseren, onder andere door aids te verspreiden. In hotelkamers in Zuid-Afrika en Congo dicteert Brügger zijn scenario aan twee zwarte typistes, hijzelf uitdagend gekleed in hetzelfde witte pak als de ‘dokter’ die de huurlingen leidde.

De archiefbeelden en geanimeerde scènes van gebeurtenissen waar weinig of geen beeldmateriaal van bestaat, zijn de soms opzichtige kenmerken van een onderzoeksdocumentaire. Brügger probeert wel degelijk verborgen feiten naar boven te halen, maar daar stopt hij geenszins. Met een schermpersoonlijkheid die satire, arrogantie en een doelbewust dubieuze ‘Kuifje in Congo’-naïviteit combineert, tilt hij het deksel op van een rioolput waarin feiten wegzinken. Aan de waarheid die hij daar vindt, hangt een geurtje omdat die zich niet beperkt tot een zwart-op-wit bewijsbaar relaas en omdat de kans altijd bestaat dat Brügger je in het ootje neemt (of zelf wordt misleid). Zo doet COLD CASE HAMMARSKJÖLD je duizelen omdat hij én een onwaarschijnlijk perverse waarheid onthult én die verknoopt met verbijsterende complottheorieën. Nog meer dan The Ambassador (2011) loopt zijn nieuwe film het risico de bodem weg te slaan onder elk begrip van waarheidsvinding. Nochtans is Brügger optimistisch over kwaliteitsjournalistiek, die volgens hem een nieuw gouden tijdperk beleeft na het vorige in de jaren 70. Delen van het onderzoek waar COLD CASE HAMMARSKJÖLD op steunt, zijn beland op de pagina’s van The New York Times, The Guardian en bij ons De Morgen (over de Belgische piloot die mogelijk Hammarskjöld heeft neergehaald). Uit diezelfde jaren 70 herinnert Brügger zich graag politieke thrillers als Three Days of the Condor. De fundamentele, allesomvattende paranoia daarvan besluipt je ook in COLD CASE HAMMARSKJÖLD. En dat is de waarheid, niets dan de waarheid.

Vertoningen: Cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door BJORN GABRIELS

Cold Case Hammarskjöld

03/04/2019
Regisseur: 
Scenario: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2019
Distributeur: 
Dalton Distribution

Media: