Countdown

De Amerikaanse kortfilmer Justin Dec maakt zijn langspeelfilmdebuut met een adaptatie van een eerdere vingeroefening. COUNTDOWN draait rond een app die het exacte tijdstip van iemands dood voorspelt en is een bescheiden maar intelligente horrorthriller die heel efficiënt klassieke en moderne thema's verstrengelt.

Wat hebben The Free States of Jones, The Happy Time Murders, Adrift, The Boy, Mile 22, The Space between Us, Hustlers en COUNTDOWN gemeen? Een ding, ze werden geproduceerd door STX Films, een klein maar snel groeiend Amerikaans entertainmentbedrijf gespecialiseerd in hedendaagse B-films. Hun moderne exploitationcinema heeft oog voor genrecodes en sporadisch ook voor actuele en historische thema's. Uitschieters tot nu zijn The Free States of Jones (dat kijkt naar de Amerikaanse Burgeroorlog vanuit het klassenaspect), The Happy Time Murders (een prettig gestoorde komedie met moorddadige poppen) en COUNTDOWN.

Niet dat COUNTDOWN een grensverleggend meesterwerk is – het is niet van het kaliber Cronenberg, Romero, Hooper, Cohen of Craven – maar debutant Justin Dec heeft meer gedaan dan een commerciële hit scoren (de film kostte 6,5 miljoen dollar en leverde wereldwijd 48 miljoen dollar op). Zijn horrorfilm onderscheidt zich van genregenoten die de laatste twee decennia vaak jonge Amerikaanse klassiekers herkauwden (Halloween, The Texas Chainsaw Massacre), Japanse geest- en monsterverhalen herwerkten (The Grudge, The Ring, Dark Water, The Pulse, Godzilla), angst vervingen door gruwel (torture porn zoals Saw en Hostel) of een morbide fascinatie voor de dood tentoonspreidden (Final Destination, The Green Inferno). Naar het voorbeeld van Doctor Sleep-cineast Mike Flanagan volgt Dec met COUNTDOWN een ander spoor. Hij kiest resoluut voor angst en sluit aan bij dystopische, traumatische verhalen.

De scenarist-regisseur is niet vies van jump scares en geluidseffecten, maar laat zich ook inspireren door een licht apocalyptische tijdsgeest waarin de klimaatverstoring (en nu ook verwoestende pandemieën) een race tegen de tijd lijkt op te starten. Hoe snel kunnen milieumaatregelen beletten dat het klimaat een point of no return bereikt? Hoe snel kunnen vaccins gevonden worden? Het gevoel een race tegen de tijd te lopen vertaalt Dec in zijn 'tikkende klok'-thriller COUNTDOWN. Die injecteert 'horror' in doorgaans nonchalant behandelde mobiele telefoons en applicaties via een verhaal over een app die niet enkel het tijdstip van iemands dood aangeeft, maar bij het aftellen geen schending van de overeenkomst (die niemand leest vooraleer toestemming te geven) duldt.

Alles begint wanneer studenten onder invloed van drank wat te enthousiast een app downloaden die de dood voorspelt. Dat valt voor de meesten mee, behalve voor een meisje en haar dronken vriend. Zij wil het lot niet tarten en stapt uit de auto waarmee hij even later (niet fataal) verongelukt. Zo ontsnapt ze aan de boom die de passagiersstoel spiest, maar uiteindelijk loopt het toch slecht af. Het dronken vriendje freakt in het hospitaal en neemt verpleegster Quinn in vertrouwen. Zij is sceptisch maar gefascineerd en installeert de app, die haar een dood drie dagen later voorspelt. Wanneer deze app zich niet laat verwijderen (zelfs op een nieuwe iPhone opduikt), start een race tegen de klok waaraan naast haar jonge zus en vader ook een andere gebruiker met een doodsvonnis, een hippe duiveluitdrijvende priester met tatoeages en een hacker met een attitudeprobleem deelnemen. Met wisselend succes, een finale twist en de obligate opening naar een sequel tijdens de eindgeneriek.

De originaliteit van COUNTDOWN schuilt niet in dit eenvoudige verhaal en de nu eens grappige en dan weer ernstige toon, maar in de manier waarop kinderangsten en rouw- en schuldgevoelens verstrengelen met codes van de monster- en duivelfilm. Met cirkelmotieven, kruisbeelden en exorcisme duiken religieuze elementen op, maar de nadruk ligt op menselijke techniek (herprogrammeren) en emoties (liefde, pijn). De protagonisten rouwen om het verlies van geliefden tijdens hun jeugd en worstelen met schuldgevoelens: een stervend broertje werd beroofd van zijn dinospeeltje, een moeder sterft in een ongeval wanneer ze haar dochter zoekt en diens zus zwijgt. Het mooie is dat Dec die trauma's complexer maakt via emotionele diepgang (zo motiveren jaloezie en behoefte aan aandacht de diefstal van het speeltje) en angst verbindt met de schrik dat het verleden zich herhaalt.

De strijd tegen de duivel – hier een geest annex appontwikkelaar – en zijn vloek is in COUNTDOWN een metafoor. Het gaat om een strijd tegen het noodlot. De cruciale voorwaarde van de app is het aanvaarden van zijn lot, van het onafwendbaar aftellen naar nul en de dood. Daarbij is het aan de mens om ervoor te zorgen dat het verleden zich niet herhaalt en de toekomst wordt veiliggesteld. Doemdenken maakt daarbij plaats voor een ode aan menselijke veerkracht. Een veerkracht die cruciaal is in crisistijd.

De parallel met de coronacrisis kon Dec hier uiteraard nog niet maken, maar als een film over empowerment legt COUNTDOWN wel de vinger op de actualiteit, en dan vooral op #MeToo en de strijd tegen grensoverschrijdend gedrag. De ware duivel blijkt een blanke chauvinistische dokter die zijn macht misbruikt. Quinn gaat hem te lijf met “You're time is up!” en tijdens de slotgeneriek vernemen we dat verschillende vrouwen klacht neerlegden. Door deze hedendaagse strijd te linken aan tijdloze kinderangsten slaagt Dec erin universele, moderne horror te maken. Of hij ‘de toekomst van horror’ wordt, valt af te wachten. De artistieke kracht van een Cronenberg is immers niet te bespeuren in COUNTDOWN, maar een fris geluid is Dec wél.

Film *** / geen extra's

Geschreven door IVO DE KOCK

Countdown

Regisseur: 
Scenario: 
Genre: 
Productiejaar: 
2019
Distributeur: 
Remain in Light

Media: 

onomatopee