Crawl

In CRAWL gaan een dochter en vader het gevecht aan met de elementen en een handvol alligators. Voor wie gelooft dat alleen de Amerikaanse producent Blumhouse nog deftige mainstreamhorror kan maken, bewijst ex-New French Extremist Alexandre Aja met een beetje ‘minder is meer’ het tegendeel. Al lijkt dat misschien raar voor een film met een orkaan en krokodillen.

Hitte, vochtigheid, muggen. Haley Keller heeft het niet begrepen op de moerassen van haar geboorteplek in Florida. En dat was al zo vóór een categorie 5-orkaan de vrijheid schonk aan de krokodillen uit een nabije boerderij. In een poging haar koppige vader te redden van de tropische storm en de hapgrage beesten keert Haley noodgedwongen terug naar de ouderlijke woning. Beide gevaren dreigen er lelijk huis te houden. Bovendien kunnen de dijken elk moment breken. Dat dochterlief een zwemmer is, kan uiteraard weleens van pas komen wanneer het water hen letterlijk aan de lippen staat. “Jij bent een toproofdier”, herhaalt de vader al sinds haar jeugd. Wat volgt is een krachtmeting in een kruipkelder.

Met de ultragewelddadige slasher Haute tension (2003) ontketende regisseur Alexandre Aja mee een nieuwe golf van huivercinema. De moderne, vaak lowbudgetvariant van het bodyhorrorsubgenre overspoelde zowel thuisland Frankrijk als de Angelsaksische landen. Aja’s film werd gerekend tot de New French Extremity, naast onder meer Dans ma peau van Marina de Van en Irréversible van Gaspar Noé. Kort daarop werd Aja gelinkt aan filmmakers zoals Neil Marshall, Greg McLean en Eli Roth, verenigd in het zogenoemde Splat Pack. Voor de een taboebrekend en transgressief bloedgespetter, voor de ander niet meer dan ‘folterporno’, een verheerlijking van geweld en fetisjering van het slachtofferschap.

Het controversiële succes van Haute tension bracht Aja evenveel tegenstanders als bondgenoten, waaronder horrorpionier Wes Craven. Die vertrouwde hem de remake toe van zijn The Hills Have Eyes (2006) en sluisde de Fransman zo Hollywood binnen. Aja waadde door het bloedbad verder naar de mainstream en meer remakes volgden: Mirrors (2008) en Piranha 3D (2010). Met de vrije boekverfilmingen Horns (2013) en The 9th Life of Louis Drax (2016) toonde de regisseur zich ambitieuzer door eerder genres dan grenzen te overschrijden, al bleef het bij dobberen aan de oppervlakte.

Of CRAWL het tij doet keren? Aja neemt genoegen met een goedgemaakte survivalthriller en het grote publiek zal het geweten hebben. In tegenstelling tot recente genregenoten Brightburn en Ma lijdt deze geconcentreerde horrorfilm niet aan een identiteitscrisis. Het resultaat klinkt toonvast van de eerste tot de laatste noot. De regisseur en zijn Belgische DoP Maxime Alexandre maken in hun vijfde samenwerking sinds Haute tension uitstekend gebruik van de aanwezige componenten in een beperkte ruimte, de kruipkelder van het gezin Keller – what’s in a name? Daarbij variëren ze voldoende in beeldregie om visuele eentonigheid te vermijden.

De kruipruimte voelt in CRAWL aan als een spookhuis, behoorlijk genietbaar voor wie even kan vergeten deze attractie al verschillende keren eerder te hebben gedaan. De alligators, of liever hun digitaal geanimeerde soortgenoten, overtuigen als het grootste monster achter de luikjes. Ze kunnen zich zowel onheilspellend traag als verraderlijk snel voortbewegen. Dat heeft Aja prima in de hand, gelijkaardig aan het tempo van de film. Terwijl de klok verder tikt, drijven op de klankband een aantal aardige details de spanning mee op: vrolijke muziek knispert uit een draagbaar radiootje, de staart van een alligator sleept tegen waterleidingen aan en er weerklinkt nerveus gedraai aan de hendel van een opwindlamp.

Hoewel een formulefilm zoals CRAWL helaas minder bouwt op de ontwikkeling van zijn personages, en daar dan toch een valse noot of twee weerklinkt, wordt de relatie tussen dochter en vader Keller geloofwaardig vertolkt door Kaya Scodelario en Barry Pepper, nu al even een ondergebruikt karakteracteur. De twee familieleden liggen in de clinch, maar zijn aan elkaar gewaagd in overlevingsvaardigheid. Haleys vader heeft het als alleenstaande arbeider moeilijk en weigert desondanks afstand te nemen van de vroegere gezinswoning. Het huis symboliseert namelijk hoe hij zich voelt: verlaten, afgeschreven na het gezin jaren geborgenheid te bieden, alsof zijn beste tijd eropzit. Een tweede kans is wat hij zijn dochter vraagt, voor het huis en voor zichzelf. Geen van beiden vervalt in een echte slachtofferrol, noch de vader, noch de jonge vrouw – let op hoe ze nauwelijks schreeuwt. Geen van beiden is volkomen hulpeloos en toch hebben ze elkaar nodig. Zorg blijven dragen voor je familie, daar gaat het dus om.

Het belang van familie en een tweede kans kennen de scenaristen van CRAWL, de broers Michael en Shawn Rasmussen. Hun scenario van The Ward vond zijn weg naar John Carpenter, die er jammer genoeg weinig mee aanving voor zijn voorlopig laatste film uit 2010. Vervolgens maakten de broers zelf een paar horrorfilms die het vernoemen niet waard lijken, om dan weer aan te belanden bij een grotere naam, dit keer Alexandre Aja. Willen ze zich ooit onderscheiden, dan zullen de Rasmussens als scenaristen meer moeten doen dan louter richtlijnen herkauwen en de kijker emoties voorkauwen. Al blijft op dat vlak Aja als regisseur natuurlijk niet vrij van schuld.

Dat het verhaal van CRAWL bijna volledig ontdaan is van een betekenisgevende context, kan je evengoed zien als de sterkte van de film. Zonder nadrukkelijk te refereren aan iconische voorgangers zoals Jaws. Zonder de satire van Piranha 3D of Horns en zonder ironie, buiten het lied bij de aftiteling (‘See You Later, Alligator’). Zonder ook het confronterende nihilisme en uitgesproken sadisme van Alexandre Aja’s vroegere werk. Al zullen fans van het New French Extremism die messcherpe kant missen, in een interview bemerkten scenaristen Michael en Shawn Rasmussen dat CRAWL voor Aja net een terugkeer betekent naar Haute tension als pure oefening in suspense. Eén waarvoor hij niet hoeft weg te kruipen van schaamte.

Vertoningen: cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door TIM MAERSCHAND

Crawl

24/07/2019
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2019
Distributeur: 
Sony Pictures

Media: