Creed II

Terwijl zijn Rocky-personage vooral bezig is met 'waardig ouder worden', bewaakt acteur en scenarist Sylvester Stallone angstvallig de Rocky-mythe. De met ‘Rocky I’ tot ‘Rocky IV’ zorgvuldig opgebouwde franchise leek morsdood na miskleun ‘Rocky V’ en eerbetoon ‘Rocky Balboa’, maar leefde op na de ‘Creed’-make-over. CREED II blijft ondanks milde sequelitis overeind.

De Rocky-sage is uniek. Heel Amerikaans en ook weer niet. De continuing story van bokser Rocky, die loopt van armoede en vernedering tot roem en rijkdom, leek een zoveelste symbool voor de Amerikaanse Droom. Iedereen kan zich naar boven boksen, net zoals de Italian Stallion. Net zoals Sylvester Stallone ook, want diens levensloop (met ongelukkige jeugd, spraakproblemen en een reeks gelegenheidsjobs tot uiteindelijk een Hollywoodcarrière en sterrenstatus) loopt parallel aan die van zijn bekendste personage. Alleen is de held heel on-Amerikaans een underdog en een outsider. Geen superheld of idool, maar een gewoon man die boven zichzelf uitgroeit.

De kracht van zowel Rocky als Stallone schuilt in hun conformisme. Rocky I toont het geloof in het individu: een onbekende bokser verovert zijn waardigheid. Rocky II is een ode aan het gezin: zonder de steun van zijn vrouw kan Rocky de revanche niet winnen. Rocky III knoopt aan bij traditionele Amerikaanse waarden (inzet, overtuiging, concurrentiestrijd, steun van de gemeenschap): een bezoedelde Rocky kan enkel de titel terugwinnen door naar Amerikaanse waarden terug te grijpen. Rocky IV maakt van de Amerikaanse bokser een ambassadeur: iemand die in volle Koude Oorlog staat voor de normen en waarden van zijn land. Rocky V keert terug naar de roots: de met hersenbeschadiging kampende bokser vindt zichzelf terug tussen gewone mensen en hun problemen. Rocky Bolboa focust op de legende: Rocky's leven raakt na zijn bokscarrière in verval tot hij de mythe een plaats geeft.

Dankzij dit conformisme werd de underdog en atypische held toch weer een all American hero. Met dank ook aan zijn verbetenheid, zijn eye of the tiger, zijn kamplust. Want dat heet 'passie' in het grote woordenboek van Hollywood. “Je kan je altijd verplaatsen in het verhaal van een underdog die passie heeft,” zegt CREED II-regisseur Steven Caple Jr in de making-of, “in een verhaal als Rocky bleef die emotie leven.” Een lijn die in de Creed reboot vernuftig wordt doorgetrokken.

Met Creed toverde Ryan Coogler het 20ste-eeuwse blanke working-class-melodrama Rocky om in een fabel voor het nieuwe millennium. Creed focust op de identiteit en de mannelijkheid van een zwarte bokser die verbonden is met zijn familie, ras en land. Hij is een vechter met een erfenis, een trauma en ook een droom. Adonis Creed heeft een missie in dit drama vol menselijke (relatie, identiteit) en sociale (geld, macht, eenzaamheid) problemen en beschadigde mensen. De regisseur van Fruitvale Station laat daarbij authenticiteit primeren op sentiment.

Het commerciële succes van Creed vroeg om een vervolg. Toen Coogler startte aan Black Panther, schoof hij CREED II evenwel door aan zijn studiegenoot Steven Caple Jr.. Een twintiger met naast enkele kortfilms en afleveringen van tv-series slechts één film op het palmares: het tienerdrama The Land. Dat bleek te volstaan voor een film die niet uitblinkt in de bokschoreografieën, maar wel werkt als een door personages gedreven drama. We zien hoe Adonis Creed leert omgaan met succes. Hij worstelt met de vraag welke bokser hij wil zijn/blijven en welke man hij wil worden. Leven en liefde lopen daarbij door elkaar.

De katalysator van Creeds identiteitscrisis is een figuur uit Rocky's verleden. Zijn uitdager blijkt Viktor Drago, de zoon van de Ivan Drago die in Rocky IV Adonis' vader Apollo Creed doodsloeg en daarna door Rocky op zijn plaats werd gezet. De clash is eigenlijk een soort wraakoefening van vader Ivan, die via zijn zoon Viktor uit is op eerherstel. Daarbij viseert hij ook Rocky, die Adonis wil bijstaan als eerbetoon aan diens vader en zijn vriend Apollo. Terwijl Adonis zijn eigen agenda heeft: “I wanna rewrite history.

In dit poppenspel neemt Rocky de rol over van zijn eigen trouwe assistent Paulie in de vroege Rocky-films, terwijl Viktor de oude Koude Oorloglogica volgt. Tot Adonis zijn eigen boontjes wil doppen en Viktor beseft dat hij zijn zoon hoort te beschermen in plaats van te gebruiken. De jonge boksers nemen oude archetypes over: Viktor en Adonis ondergaan beiden een spirituele dood en hergeboorte, terwijl de boksring waarin ze kampen een moreel universum wordt waar loutering vraagt om offers.

CREED II is een beetje ziek in het sequelbedje – met actie in de overtreffende trap, een absurde trainingsmontage en nadrukkelijke muziek – maar het blijft een door personages gedreven drama dat veel tijd neemt om de emoties en de psyche van de personages bloot te leggen: Adonis en zijn vriendin Bianca, Rocky en zijn zoon, Viktor en Drago. Vaak gebeurt dat met expressionistische scènes, maar soms ook met contemplatieve momenten. Al blijven de filosofische bespiegelingen uit. Want in de wereld van Rocky spreekt actie luider dan woorden. Of zoals Rocky Creed duidelijk maakt: “Listen, why don't you just turn off your brain and let your heart do the talking.

“De kracht van de films was altijd dat het draaide om Rocky en de mensen om hem heen,” benadrukt producent Irwin Winkler in de making-of, “het ging altijd om de personages.” En niet enkel om de protagonist, vult Sylverster Stallone aan: “Het ging om ergens bij horen, het was niet Rocky maar de groep.” Met Paulie en Adrienne in Rocky en Victoria en Mary-Anne Creed in Creed.

Zowel Rocky als Stallone is begaan met hun erfenis: “Het is wat je nalaat. Je wil voetafdrukken achterlaten in het leven. Het hoeven geen grote te zijn. Niet iedereen hoeft wereldkampioen te zijn. Het gaat erom dat je je best hebt gedaan, dat is de Rocky-filosofie. Hij verwachtte nooit kampioen te worden, hij wou gewoon niet opgeven en een beetje waardigheid behouden. Dat is zo'n beetje het centrale thema.”

Vooral Stallone benadrukt graag de shakespeariaanse dimensie van die erfenis door te wijzen op de centrale vader-zoonthematiek. “This is more than just a fight”, roept Adonis. “Het is een beetje shakespeariaans,” zegt Stallone, “zonden van de vader en zo. Ik dacht dat het een interessante versmelting zou zijn van twee verschillende generaties.” Regisseur Caple Jr. pikt daar graag op in: “Familie is wat de film drijft. Dat is zeker het hart. Als we naar de Rocky- of Creed-films kijken, zit er altijd iets emotioneels in. Twee zonen die vechten voor hun naam, die een band hebben of proberen te hebben met hun vader. Het is een universeel thema. Mensen begrijpen dat.”

“Wat belangrijk was bij de film en de ontwikkeling van de thema's,” zegt Caple Jr., “is dat we dicht bij hun pad blijven en ik denk dat Adonis altijd moest omgaan met het vader-zoonverhaal. Dat hij in de schaduw van zijn vader staat. Rocky had hetzelfde met zijn zoon Robert en als we die draad volgen, komen we bij dit nieuwe personage, Ivan Drago en zijn zoon Viktor. De vader gebruikt de zoon, pusht hem en daar komt het dilemma uit voort, daar zit het conflict.”

Het is deze emotionele spanning die CREED II zijn kracht geeft. Met dank aan method actors zoals Michael B. Jordan en de iconen Sylvester Stallone en Dolph Lundgren. Waardoor we Trumpachtige Rocky-quotes zoals “if you want to change things in a big way you need to make some changes” graag met de mantel der liefde bedekken.

FILM: *** / EXTRA’S: *** (documentaires, verwijderde scènes)

Themastukken en meer besprekingen van films op dvd, VoD en blu-ray, vind je in de rubriek 'Huisbios' in het tijdschrift Filmmagie.

Geschreven door IVO DE KOCK

Creed II

Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2018
Distributeur: 
Warner Bros.

Media: