The Cut

Het is niet eens vreemd om THE CUT van de Turks-Duitse cineast Fatih Akin, het laatste deel van een drieluik (samen met Gegen die wand en Auf der anderen seite)over ‘de liefde, de dood en de duivel’, ook als een hommage aan de stomme film te zien. Want we zijn in de film niet eens zo ver opgeschoten of het hoofdpersonage, smid Nazaret(!), een diepgelovige christen Armeniër anno 1915 (de Engelsen zijn net in Gallipoli geland), die in het stoffige stadje Mardin (in Noord-Oost Mesopotamië, in het Ottomaanse Rijk) een ijzerwinkeltje openhoudt,‘s nachts wordt opgevorderd samen met alle mannen tussen 15 en 25jaar, onderweg onmenselijke dwangarbeid moet verrichten, brutaal wordt overvallen door Turkse soldaten en als enige ternauwernood de dodendans (om kogels uit te sparen worden hun kelen doorgesneden)weet te ontspringen maar wel meteen lelijke wonde aan de hals die hem belet van nog te spreken.

Wanneer hij later in een vluchtelingenkamp zijn nicht zal terugvinden die hem vertelt dat het stadje verwoest is, zijn vrouw dood en zij niet weet waar zijn dochters zijn en hem op de koop toe ook nog eens smeekt om haar uit haar lijden te verlossen, gooit hij van pure woede en onmacht stenen naar de hemelen poogt met een kei het kruis op zijn pols weg te krassen. Je zou voor minder je geloof verliezen of afzweren. Pas wanneer hij toevallig ineen ander kamp een film ziet (“het bewegende beeld is het werk van de duivel” wordt hem nochtans als waarschuwing toegeschreeuwd),en enkele scènes uit The Kid van Charlie Chaplin oppikt, gaat er warempel nog eens een voorzichtige glimlach om zijn mond spelen.

Het is echter van korte duur. Nazaret kan niet eens het onrecht uitschreeuwen dat hem is overkomen en dat hij noodgedwongen lijdzaam heeft moeten ondergaan. Hij is een exponent van het Armeense volk dat een hele eeuw lang zijn stem niet kon laten horen om de genocide aan te klagen waarbij bijna anderhalf miljoen Armeniërs in 1915 door de Turken om het leven werden gebracht. Om sprakeloos van te worden. Het maakt van de man veeleer een symboolfiguur. Ofwel een andere interpretatie: hoe een diepchristelijke huisvader, die in het begin van de film keurig zijn pekelzonden gaat opbiechten, een doodbrave, wat jaloerse man (op wie rijker is dan hij), een mens van vlees en bloed binnen de kortste keren – verwikkeld als hij is in een dolle overlevingsstrijd – verandert in een soort onmens die meer opeen geweldenaar lijkt.

De grens tussen goed en kwaad lijkt hier flinterdun en direct gelinkt aan de omstandigheden. Zo wil het duo Fatih Akin & Mardik Martin meegeven. Het hele verhaal, een wereldwijde odyssee, is ontsproten in het brein van de in Iran geboren Mardik Martin, min of meer de vaste scenarist van Martin Scorsese (acht scenario’s waaronder Raging Bull) en lijkt af en toe wel een saga. Beetje bij beetje hervindt Nazaret zijn mens zijn weer en gaat de schrijnende overlevingstocht over in een nerveuze zoektocht naar zijn tweelingdochters in Cuba, in de VS enz. Het is daar dat de man eindelijk als mens herboren wordt, niet zonder te worden geconfronteerd met racisme, vreemdelingenhaat en discriminatie.

En daarmee zijn we terug in de actualiteit beland, in de eenentwintigste eeuw, en vertelt Fatih Akin evenzeer over toen als over vandaag. “We hebben gefilmd in Aleppo, een rustig stadje waar iedereen vreedzaam met iedereen samenleefde. Niks liet toen voorzien dat daar enkele maanden later een ware hel zou losbarsten”. Aldus de Turkse filmer in Venetië. THE CUT is een episch heldenverhaal, een western, een menselijk drama, een avontuur. Eigenlijk dat allemaal tegelijk. Misschien heeft Fatih Akin wat al te veel hooi op de vork genomen waardoor het epos niet echt blijft hangen. En kan je het hele verhaal na afloop van je afschudden zoals je het stof van je kleren slaat. En dat is eigenlijk wel jammer, dat verdient de armenocide niet.

Geschreven door FREDDY SARTOR

The Cut

03/06/2015
Genre: 
Productiejaar: 
2014
Distributeur: 
Cinéart

Media: 

onomatopee