Débarquement immédiat!

Mag je om alles lachen? Regisseur Philippe de Chauveron vindt van wel. Politiek incorrect zijn is leuk, als het maar goed gedaan is; en even ergerlijk als racisten vindt hij de ‘antiracisten’, die geen enkel gevoel voor humor hebben en bij het onschuldigste grapje al over racisme klagen. Dat geeft hij als commentaar bij zijn vorige film, Qu’est-ce qu’on a fait au bon Dieu, waarin hij een middenklassekoppel laat zien, van wie de drie oudste dochters getrouwd zijn met (Franse) mannen met andere religies en van andere origine dan het blanke, katholieke stel. De (stiekeme) vreugde van de ouders kan niet op wanneer de jongste thuiskomt met een katholieke jongen – tot blijkt dat de roots van Charles in Ivoorkust liggen, en dat zijn ouders het ook niet zo leuk vinden dat hij met een blank meisje aan komt zetten. De Chauveron speelt met clichés en vooroordelen, en hoewel de grappen soms wat voorspelbaar (en heel soms een beetje plat) zijn, blijft het wel leuk, omdat alle personages, zoals hij zelf zegt, sympathiek zijn, maar niet perfect; allemaal hebben ze hun zwakheden en – vooral – hun vooroordelen, die dan voortdurend doorprikt worden.

In DÉBARQUEMENT IMMÉDIAT!, de Chauverons recentste, is dat niet anders. Maar daar is zijn onderwerp gevoeliger: hoofdpersonage José Fernandez is een politieagent die uitgeprocedeerde vluchtelingen weer naar hun thuisland terugbrengt per vliegtuig. Het thema van de illegale vluchteling hebben we de laatste jaren wel in meer films zien passeren. Documentaire en Gouden Beerwinnaar van dit jaar Fuocoammare (Gianfranco Rosi) bijvoorbeeld toont (gezien door de ogen van een twaalfjarige jongen) het gewone leven op het eiland Lampedusa, waar dagelijks massa’s vluchtelingen aankomen; in Terraferma (Emanuele Crialese) zijn Italianen strafbaar als ze vluchtelingen helpen, omdat dat de illegale migratie in de hand werkt, maar een jonge visser besluit toch een moeder met twee kleine kinderen te helpen; ook La pirogue van Senegalees Moussa Trouré (2012) gaat over bootvluchtelingen, naar Spanje dan. In Le Havre van Aki Kaurismäki (2011) vangt de oude schoenpoetser Marcel het Afrikaanse jongetje Idrissa op, die naar zijn moeder in Engeland wil, en in Welcome van Philippe Lioret (2009) probeert de uitgebluste zwemleraar Simon de Koerdische Bilal te helpen het Kanaal over te zwemmen, ook naar Engeland. Allemaal ernstige films over menselijkheid die het wint van de wet, over mensen die risico’s lopen om anderen te helpen, over bijzondere vriendschappen die ontstaan, over hoe het contact met de vluchteling de Europeaan die hen wil helpen verandert.

DÉBARQUEMENT IMMÉDIAT! is een komedie over datzelfde onderwerp. José en zijn collega zijn cynische agenten. De mannen die ze moeten terugbrengen roepen allemaal dat er een vergissing gebeurd is en dat ze niet degene zijn onder wiens naam ze uitgewezen worden. De agenten luisteren al niet meer en bespreken hun liefdesleven door de kreten heen. Maar wanneer ze Karzaoui naar Kaboel moeten brengen (hoewel hij roept dat hij niet Karzaoui is en dat hij uit Marokko komt) gaat er allerlei mis. Het vliegtuig moet in Malta een tussenstop maken, die langer duurt dan verwacht; ‘Karzaoui’ blijkt behoorlijk vindingrijk in zijn pogingen om naar Marokko te gaan; en natuurlijk is José (die net een droompromotie heeft gekregen en voor wie het dus belangrijk is dat deze laatste opdracht vlekkeloos verloopt) even vindingrijk in zijn pogingen om Karzaoui telkens terug te vinden. Daarenboven blijkt de Afghaan/Marokkaan beter te weten hoe je vrouwen moet behandelen, en keert hij de rollen even om wanneer hij José helpt bij het lijmen van zijn gebroken huwelijk.

Hier en daar zijn er wel wat leuke grappen. Karzaoui die met het verwarmingstoestel waar hij aan vastgemaakt was door het warme Malta rent, bijvoorbeeld. De schaarse beelden van de stad zijn overigens best te bekijken. Of de scène in het kamp in Lampedusa, wanneer José er probeert weg te raken. Maar er is ook heel wat flauw en smakeloos. De overgeefgrap die je al van ver ziet aankomen. De clichématige grollen over pikkende Marokkanen en plantrekkende Afrikanen zijn wat al te makkelijk. De piloot van het vliegtuig die de ene tegenslag na het andere ongeluk te verwerken krijgt, verveelt snel. Zelfs de omkering van de clichés wordt voorspelbaar.

Jammer, want net als in de andere vluchtelingenfilms heeft De Chauveron ondanks alles de menselijkheid voorop gezet, en laat hij zien hoe José zijn cynisme kwijtraakt en begrip krijgt voor zijn ‘gevangene’ wanneer hij even in de positie van vluchteling terechtkomt. Toch een beetje een gemiste kans – ontbreekt de regisseur de fijnzinnigheid, of zou het toch zo zijn dat je voor een komedie sommige onderwerpen beter links laat liggen? 

Geschreven door EVELIEN VAN VESSEM

Débarquement immédiat!

13/07/2016
Genre: 
Productiejaar: 
2016
Distributeur: 
Lumière

Media: 

onomatopee