The Dark Horse

Maori's, Aboriginals en Native Americans hebben gemeen dat hun contact met de westerse beschaving niet bepaald verrijkend is geweest. Terwijl de Afro-Amerikaan gretig de deur wilde openen om te participeren op sport-, entertainment- en uiteindelijk zelfs politiek niveau, hielden eerstgenoemden de deur gesloten. De totem van de indiaan, de didgeridoomuziek van de Australiër en de hakadans van de getatoeëerde Maoriman die zijn tong laat zien: het zijn alle uitingen van culturen die weinig of niets te maken hebben met de onze. Bovendien zijn die groepen steevast doordrongen van een verlangen naar een leven in harmonie met de natuur en typische mythologische rolmodellen. Zo is er de mythe van de oude Maori-leider Paikea, die op de rug van een walvis naar Nieuw Zeeland kwam.

We vinden het allemaal terug in de film van James Napier Robertson, THE DARK HORSE, niet over een walvisrijder maar over een ... schaakspeler. Sedert schaakgrootmeester Bobby Fischer, constant zwevend tussen genialiteit en krankzinnigheid, en Stefan Zweigs Schaaknovelle wordt schaken in het Westen dikwijls geassocieerd met waanzin. Ook in Nieuw Zeeland, want deze film vertelt het verhaal van Gen, die, ondanks zijn psychoses en zijn belabberde mentale conditie, toch een inspirerende schaakmentorrol wil spelen voor kansarme Maori-jongeren, zoals Mana, Gens neefje. Mana wordt door zijn vader verplicht om een soort macho hardingskuur te volgen bij de lokale motorbende: brutaal en onmenselijk. Oom Gen ziet meer heil in het volgen van schaaklessen bij een lokaal clubje en in meedoen als ‘dark horse’, geduchte maar kansloze deelnemer, aan een schaaktoernooi in Auckland. Gen wil Mana en de andere jongeren transformeren tot ‘Kings and Queens of the game’.

Een soort equivalent van een Aboriginal ‘Walkabout’, maar hier meer een geestelijk overgangsritueel doordrongen van de symboliek van het schaakspel, metafoor voor zowat alle hogere waarden in de film. Acteur Cliff Curtis, die we kennen van de Nieuw-Zeelandse films Whale Rider (2002) en Once Were Warriors (1994) speelt Gen intrigerend overtuigend. Een extra dimensie krijgt de film op het einde wanneer we vernemen dat Gen in feite snelschaker Genesis Potini is, die tot zijn dood in 2011 vocht voor een betere toekomst van Maorikinderen aan de onderkant van de maatschappij.

Geschreven door KAREL DEBURCHGRAVE

The Dark Horse

10/06/2015
Genre: 
Productiejaar: 
2014
Distributeur: 
Imagine

Media: 

onomatopee