Die Andere Heimat

Brazilië, “daar waar de zon heengaat wanneer ze hier ondergaat” – dat is het nieuwe Beloofde Land voor de negentiende-eeuwse arme Duitser. Zo ook voor Jakob Simon, de vreemde ‘indiaan’ van het dorp met al zijn boekenwijsheid. Moeders lieveling, vaders grote teleurstelling. Ervan overtuigd dat een gouden toekomst lonkt aan de overkant van de oceaan, bereidt Jakob zich voor door de indianen te bestuderen in taal en handelingen. Ondanks zijn vele aanzetten tot vertrek vindt Jakob altijd weer een reden om in zijn geboortedorp Schabbach te blijven. Zijn twee grootste tegenspelers? De liefde en familiale verplichtingen. Allebei Jakob opgedrongen door zijn oudere broer, Gustav ‘de succeszoon’, die – hoewel initieel niet geïnteresseerd in Jakobs dromen – eerst gaat lopen met diens grote liefde, Jette, en hem vervolgens laat zitten met de zorg voor hun ouders.

Wie dacht dat een prequel (een soort van voorgeschiedenis) voor de legendarische serie Heimat – bestaande uit 32 films en goed voor 52 uur visueel genot – alleen maar teleur zou kunnen stellen, onderschat de vertel- en verbeeldingskracht van scenarist-regisseur Edgar Reitz grondig. In DIE ANDERE HEIMAT (CHRONIK EINER SEHNSUCHT) neemt Reitz ons opnieuw mee naar het Duitse dorpje Schabbach en de familie Simon. We maken er kennis met Matthias’ voorouders uit de negentiende eeuw: de hoefsmid Johann Simon, zijn echtgenote Margarethe en hun drie kinderen, Jakob, Gustav en Lena. Het Schabbach van de negentiende eeuw verschilt an sich niet zo veel van het Schabbach uit het begin van de twintigste eeuw. De familie Simon is en blijft een smidsfamilie in een dorp van zeer gelovige boeren, leerlooiers en molenaars, waar de dieren vrij rondlopen en iedereen iedereen kent. Waar het tweede Schabbach getekend wordt door de desillusie van de Eerste Wereldoorlog, drijft het oudste Schabbach – in navolging van de Franse Revolutie – op de belofte van vrijheid. Vrijheid van denken en vrijheid van doen. Vive La Liberté!

Als een meester in het sturen van emoties zorgt Reitz ervoor dat we mee gaan geloven in dat revolutionaire gedachtegoed, dat we ons mee verwonderen over de uitvinding van de stoommachine, dat we mee dromen van een betere toekomst in Brazilië, waar het nooit wintert en waar de grond tien keer zo vruchtbaar is als in het barre Hunsrück. Maar hij doet ons ook honger lijden en rouwen om het verlies van dierbaren. En voorts armoede, zwakke gestellen, hoge kindersterfte, zelfmoord … Niets blijft ons bespaard. In tegenstelling tot de Heimatfilm van de jaren 50 (waar de titel oorspronkelijk ook ironisch naar verwees) wordt er geen über-sentimenteel portret van het vroegere vaderland geschetst, maar wordt er vorm gegeven aan een eerlijk tijdsbeeld – in goede en in slechte tijden. En net daarom gaat het vier uur durende familieportret nooit te zwaar wegen.

Ook wat de stijl betreft keert Reitz terug naar zijn Heimat. Hij toont ons de wereld in zwart-wit, met een fijne kleurentoets die je de emotionele waarde ervan extra doet waarderen. Plotseling zie je niet alleen twintig tinten groen, je voelt je ook het verschil. De bewegende cameralijnen en het spel met licht- en schaduweffecten zorgen voor een nog intensere beleving van het verhaal. De weidse landschappen doen de kijker, net zoals Jakob, herademen. En dan is er nog de muziek van Michael Riessler, die dezelfde kracht vertoont als die van Heimat en gecomponeerd werd door de recent overleden Nikos Mamangakis. De erin verwerkte natuurelementen, de ritmische aspecten en de geladen stiltes werken het familiale dorpstafereel perfect af.

DIE ANDERE HEIMAT brengt een historisch accuraat portret van de dromen, verwachtingen en tegenslagen in het negentiende-eeuwse Duitsland, met een niet-aflatende hoop op een betere toekomst. Een prachtige weergave van het verleden.
 

Geschreven door ELINE DURT

Die Andere Heimat

13/11/2013
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2013
Distributeur: 
Lumière

Media: 

Trailer: 

RnzspCsgmWU

onomatopee