Diego Maradona

Op de vraag wie de beste voetballer aller tijden is, bestaat geen pasklaar antwoord. Messi? Ronaldo? Of toch maar Pelé? Er is echter één topspeler wiens mythe de persoon, zelfs de voetballer overstijgt: Diego Maradona. Getuige ook de straffe archiefcollage van documentairemaker Asif Kapadia.

Diego Maradona, alias Pelusa of Pluisje, is voor voetbalfans wereldwijd een enigmatisch genie. Ongenaakbaar op het veld, een ongeleid projectiel ernaast. Napolitanen hadden in de jaren 80 een foto van hem in huis, naast de beeltenis van Jezus Christus. Geen doordeweekse taak dus voor Oscarwinnaar Asif Kapadia om de Argentijn het onderwerp te maken van zijn nieuwste foundfootagedocu, die steunt op honderden uren archiefmateriaal. De Brit is een collagefilmer die met bestaande beelden goochelt om een spannend, aangrijpend narratief op te bouwen dat de persoon achter de celebrity blootgeeft. Daarvoor kon hij rekenen op de beeldenbank van Jorge Cyterszpiler, een jeugdvriend en ex-agent van Maradona die hoopte om ooit een film te maken.

Kapadia noemt zijn portret van een verheerlijkte, geadoreerde sportman de afsluiter van een trilogie over de tol van de roem. Met Senna, een opwindende kijk in het leven van de Formule 1-legende Ayrton Senna, parkeerde hij zich op vele podia en met Amy, een emotionele schets van de getroebleerde zangeres Amy Winehouse, katapulteerde hij zich tot de prins van de inmemoriamportretten. Niet toevallig is de titel ditmaal de volledige naam, duidend op de extreme dualiteit van ’s werelds beruchtste voetballer aller tijden. Personal coach Fernando Signorini verwoordt het glashelder: “Je had Diego, een onzekere jongen, en je had Maradona, het mediafenomeen.” En Maradona sleept Diego overal mee naartoe.

Deze voornamelijk chronologisch gestructureerde documentaire begint met de iconische autorit op 5 juli 1984 naar het Stadio San Paolo in Napels, waar de toenmalig duurste voetbaltransfer ooit zijn contract ging ondertekenen. Vol kinetische energie en zenuwachtige chaos zet de opening de toon voor een immer intrigerende en spectaculaire reis door – voornamelijk maar niet uitsluitend – het Napolitaanse hoofdstuk van Diego’s leven. Unieke zwart-witbeelden van het armtierige Villa Fioritio, de armste buurt van Buenos Aires waar de jonge Maradona opgroeide, tonen hoe een oprechte droom begon. De concentratie op zijn successen in het door de andere Italianen gehate Napels geven Maradona heroïsche allures. Immersieve voetbalsequenties bieden een alternatief perspectief op zijn meest memorabele wedstrijden, die kapot gedraaid zijn op menige VHS-tapes. De korrelige video’s uit de jaren 80, gerestaureerde 35mm-kopijen van WK-wedstrijden en authentieke jeugdbeelden zijn impressionante visuele lekkernijen voor de bioscoopganger.

Maradona stond boven alles in de stad Napels. Zijn goddelijke status was echter een gevangenschap, eerder dan een bevrijding. Duistere fotocollages van zijn allianties met de vermaledijde Camorra, de plaatselijke maffia waarmee hij flirtte, scheiden de charmeur van de getormenteerde schuldenaar. Kapadia is zoals steeds thuis in het positioneren van elke gebeurtenis tegenover een andere. De neerval, de hoogmoed, de heroïek, de epiek en de romantiek zijn vakkundig verspreid over de film. Passie en obsessie zijn twee zijden van dezelfde munt. Elke cause célèbre in het hobbelige parcours van Maradona in Italië behandelt de film meticuleus, zodat zelfs voor niet-devote voetbalfans de documentaire een boeiende analyse wordt van een verdwaalde ziel.

Kapadia is als historisch observator een maniakale montagemeester die verborgen narratieven put uit het culturele verleden. In die hoedanigheid koppelt Kapadia dankzij ingenieuze montage bijvoorbeeld de Falklandoorlog aan de WK-match tussen Engeland en Argentinië in 1986. De climactische solo van de eeuwige nummer 10 heeft filmisch nog niks aan intensiteit ingeboet.

De methodiek van Kapadia – bestaande beelden met voice-overs – botst hier wel op haar limieten. Dit portret kan immers nooit even volledig zijn als dat van Senna en Winehouse, omdat de gekke baldribbelaar nog altijd in levenden lijve van zich doet spreken. Het voordeel dat de cineast Maradona kon interviewen werkt vreemd genoeg limiterend. Ondanks de complexe aard van de titulaire (anti)held krijgen we weinig échte inzichten in de psyche van Pluisje of in zijn seksuele en druggerelateerde escapades. Als een case van giftige idolatrie en een portret van een gevallen god kan deze meeslepende documentaire wel tellen.

Vertoningen: cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door SVEN HOLLEBEKE

Diego Maradona

31/07/2019
Regisseur: 
Acteurs: 
Scenario: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2019
Distributeur: 
Cinéart

Media: