El reino

Met een mix van humor en ernst rekent de politieke thriller EL REINO, het grote prijsbeest van de Spaanse Goya's, af met corruptie en graaicultuur. We kijken via het point-of-view van de charismatische politicus, maar in een wervelend slot wordt het tapijt onder onze voeten weggetrokken.

Dat Antonio de la Torre een intense en energieke acteur is weten we sinds Balada triste de trompeta, Caníbal en La isla mínima. In EL REINO schakelt hij nog een versnelling hoger in zijn vertolking van de charismatische maar corrupte politicus Manuel López-Vidal. Een openingsscène waarin hij druk telefoneert, eet (nee, vreet) en luidruchtig praat met vrienden in een restaurant zet meteen de toon: dit is een energiebom. Een zelfzekere en irritante macho die zich een top of the world-air aanmeet. Zonnebrillen, een jacht, feestjes en sexy vrouwen volgen.

Een praatzieke Spaanse film – het slechtste van de Italiaanse en Franse cinema gebundeld – lijkt zich aan te kondigen, met bovendien een gruwelijk onsympathieke protagonist die niet snel genoeg op zijn bek kan gaan. EL REINO begint als kinetische cinema met een beweeglijke camera en een duistere, gejaagde technosoundtrack. Gelukkig verrast regisseur Rodrigo Sorogoyen (Stockholm, Madre, Que Dios nos perdone) door ons snel te laten meeleven met zijn nochtans weinig innemende personage. In een mix van zwarte komedie en paranoïde thriller legt hij een wijdvertakt systeem van corruptie in de Spaanse politiek bloot.

In Spanje kwam EL REINO uit vlak na een corruptierechtszaak waarbij enkele zakenlui en politici een jarenlange gevangenisstraf bezorgde. Het leverde de film, samen met zijn zeven Goya's (ook voor regie en hoofdrol), een stevig commercieel succes op. Buiten de landsgrenzen bleek de thriller geen hit, maar wel een eerder exotische achtbaanrit die een weinig positief beeld ophangt van het Spaanse politieke landschap. Het gesjoemel met Europese subsidies trekt de film wel wat weer open.

Alles draait in EL REINO rond de populaire politicus Manuel López-Vidal, een machtshongerige en corrupte selfmade man die een losbarstend schandaal als een uitstekende gelegenheid ziet om zijn eigen partijpolitieke carrière een boost te geven. Dat anderen daarbij de rekening dreigen te moeten betalen kan hem niet deren. Delicater wordt het wanneer anderen hém willen offeren op het altaar van de macht. Manuel laat zich niet zomaar doen, maar dreigt de controle over de beschadigingsoperatie te verliezen en raakt ook fysiek in de problemen.

Voor hij het goed en wel beseft, belandt hij in een sinister universum dat ver afstaat van het zonnige, kleurrijke wereldje waarin hij zich aanvankelijk bewoog. Naast de donkere villa waar hij bewijzen tracht te stelen, zijn er een desolaat benzinestation, een op zijn kop belande auto en een verlaten donkere weg waar de koplampen van auto's door de duisternis priemen.

De toonwissel – van satirische kroniek naar angstaanjagende thriller – is opmerkelijk, maar regisseur Sorgoyen brengt ook de kijker uit evenwicht. Daar waar we aanvankelijk met afschuw zitten kijken naar een corrupte etter, beginnen we langzaam te sympathiseren met de underdog die de speelbal blijkt van een cynisch systeem. In de finale zet een vrouwelijke tv-journalist, tot dan weggezet als een hersenloze stoeipoes, de macho serieus op zijn plaats door zijn nagestreefde heldenstatus als klokkenluider onderuit te halen. Hoe geloofwaardig zijn immers de onthullingen van iemand die het systeem niet enkel in stand hield, maar er zelfs van profiteerde. Dat werkt ook confronterend voor de kijker. Het wordt duidelijk dat we sympathiseerden met een verwerpelijke held én verlangden naar een happy end.

EL REINO balanceert op de dunne grens tussen ironie en ernst die Ilja Leonard Pfeijffer in zijn essay Ondraaglijke lichtheid tracht te duiden. Droogjes geeft Sorgoyen ons mee dat enige gelijkenis tussen fictie en werkelijkheid zeker géén toeval is. Corruptie en criminele machtsstructuren zijn ernstig te nemen. Tegelijk stopt hij een dosis absurdisme en een portie ironische knipogen in deze bewust weinig subtiele politieke thriller. Door over the top te gaan lijken de makers soms mis te schieten. Of juist niet. P.F. Thomése bracht ooit een pertinente lofzang aan ironie, "dat gecompliceerde wapen waarmee je raak kunt schieten door heel precies naast het doel te mikken". Volgens die zin is EL REINO een schot in de roos. Of is dat een ironisch statement?

FILM: *** / geen extra's

Geschreven door IVO DE KOCK

El reino

Regisseur: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2018
Distributeur: 
Cherry Pickers

Media: 

onomatopee