An Elephant Sitting Still

Vrolijkheid viert slechts zelden hoogtij in arthousecinema. AN ELEPHANT SITTING STILL is daarop geen uitzondering, meer nog: door Hu Bo’s zelfdoding op 29-jarige leeftijd vlak na het afronden van zijn debuutfilm hangt er een bijna ondoordringbaar deprimerende waas over. Bijna …

Zonder veel van dergelijke voorkennis een film induiken is dezer dagen een zeldzaamheid. Zelfs als die vóór vertoning geen uitgebreid promotioneel parcours heeft afgelegd, holt een reputatie de film vaak ver vooruit. Tussen zijn zelfgekozen dood in oktober 2017 en de wereldpremière van zijn eerste en enige film op de Berlinale begin 2018 maakte Hu Bo naam. Dat had hij wellicht ook gedaan als hij niet uit het leven was gestapt. AN ELEPHANT SITTING STILL is namelijk een bijzonder intrigerende (debuut)film. Toch is het nu onvermijdelijk dat je er een voorafspiegeling van Hu Bo’s levenseinde in ziet. “De wereld is een verschrikking”, verzucht een adolescent tot tweemaal toe en in de ene dag die de film omspant, kiezen twee nevenpersonages voor zelfdoding en sterven er nog twee andere. Ook wie wél de dag doorkomt, loopt niet bepaald met het hoofd in een roze wolk. De vier over en om elkaar heen meanderende verhaallijnen volgen elk een personage dat zijn of haar leven liever elders én anders wil inrichten. Twee scholieren volgen les op de slechtste, met sluiting bedreigde school van een troosteloze industriestad en willen hun thuis maar wat graag achter zich laten. De 16-jarige Huang Ling heeft een affaire met haar schoolhoofd en kan bij haar moeder op slechts weinig begrip rekenen. Nadat hij een pestkop onfortuinlijk ten val brengt, probeert haar klasgenoot Wei Bu te ontkomen naar Manzhouli, waar een circusolifant een hele dag niets anders zou doen dan stilzitten. Uit protest of balorigheid? Of omdat op dezelfde plaats blijven een vorm van aanvaarding inhoudt? Het derde hoofdpersonage, de zestiger Wang, geeft immers een levensles: “Door niet weg te gaan leer je ermee te leven dat er niets verandert.” Aanvaarden dat het gras aan de andere kant niet groener is, zo houdt de grootvader voor. “Een ideaal leven bestaat gewoonweg niet”, zei Hu Bo eind 2016, bij de publicatie van zijn verhalenbundel Huge Crack, met daarin het verhaal waarop AN ELEPHANT SITTING STILL is gebaseerd. “Het komt er alleen op neer te kiezen met welke spijt je wil leven.” Zo onderneemt de hele film een uiterst fragiele koorddans tussen moedeloze berusting en moedige weerstand tegen de achtergrond van een vereenzamende Chinese samenleving.

Treurnis knaagt ook aan het vierde hoofdpersonage dat het pad van de anderen kruist. De meditatieve misdadiger Yu Cheng, de oudere broer van Wei Bu’s pestkop, is er mee de oorzaak van dat een vriend van hem uit het raam springt. In het reine komen met verkeerde keuzes loopt in AN ELEPHANT SITTING STILL via kronkelige paadjes en lange mijmeringen. Alle personages worden gefilmd in langdurige, om hen heen cirkelende close-ups die de omgeving hullen in de vaagheid van een beperkte scherptediepte. Contemplatie en het beperkte blikveld van het individu regeren, waardoor je als kijker stap voor stap meegesleurd wordt in de kopzorgen van de personages.

En dan is daar, aan het einde van de dag, het slot van ‘testamentfilm’ AN ELEPHANT SITTING STILL, met als laatste shot het enige dat statisch en op een afstand is opgenomen. In de verte, nauwelijks verlicht in de nacht, speelt een groepje buspassagiers jianzi (of shuttlecock), een spel waarbij ze gezamenlijk een pluimgewicht met de voet in de lucht trachten te houden. Zonder zijn personages en de kijker een ongegronde gelukzaligheid voor te houden, weet Hu Bo zo alsnog een band te smeden tussen zijn hoogst individuele zielenzwervers. De auditieve verrassing aan het slot, het beste filmeinde in tijden, is een doorvoelde noodkreet van vervreemde eenzaten, een krachtige oproep tot verzet die ingaat tegen apathie.

Vertoningen:

Cinema Zuid Antwerpen vrijdag 26/4 om 18:00, zaterdag 27/4 om 19:00 en zondag 28/4 om 15:00

Cinema Zed Leuvenvrijdag 26/4 en dinsdag 30/4 om 19:30

KASKcinema Gent donderdag 25/4 om 20:30

Kunstencentrum Buda Kortrijk dinsdag 30/4 om 19:00

The Roxy Theatre Koersel donderdag 2/5 en zondag 5/5 om 19:00

Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door BJORN GABRIELS

An Elephant Sitting Still

25/04/2019
Regisseur: 
Scenario: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2018
Distributeur: 
MOOOV & Please Release Me

Media: 

onomatopee