Ema

Tussen grote Amerikaanse producties door keert Pablo Larraín terug naar zijn geboorteland Chili voor een portret van de jonge generatie op de ritme van de reggaeton. EMA draait om vurig verzet en verknipt ouderschap.

EMA opent met een zwart scherm en het geluid van knisperend vuur. Daarna kijkt een jonge vrouw met een vlammenwerper in de hand naar een verkeerslicht. De omringende lichten springen op groen, alsof ze haar de toestemming geven haar plannen verder uit te voeren. Ema wil haar naar een ander gastgezin overgeplaatste adoptiezoon terug, maar hoe ze dat precies gaat doen, blijft een mysterie tot op het einde van de film. Al vindt de zeer aandachtige kijker gaandeweg wel de puzzelstukjes die op het einde (te expliciet) samenvallen.

Ook wat vooraf gaat aan de mislukte adoptie blijft vaag. Gastón is choreograaf en zijn vrouw Ema danst in zijn gezelschap. Ze hebben Polo geadopteerd, maar wanneer hij het huis in lichterlaaie zet, staan ze hem weer af. EMA trekt ons mee in de nasleep van dat moeilijke moment. De kijker verliest het noorden in de eerste minuten van de film, waarin dagelijks leven en dansscènes elkaar in hoog tempo aflossen. Het koppel Ema en Gastón gedraagt zich eerst “als een hagedis die zijn staart kwijt is”: vooraleer die weer aangroeit, is de hagedis gedesoriënteerd en emotioneel gestoord. Uit hun intense blik lees je de ongemakkelijke toekomst af die hen wacht. Ze slaan elkaar met de ergste verwijten om de oren; hij is een menselijk condoom want onvruchtbaar, zij heeft haar zoon verraden. Toch zien ze elkaar onvoorwaardelijk graag.

EMA is de achtste film van Pablo Larraín (No, Neruda), samen met onder anderen Sebastián Lelio (Una mujer fantástica) een vertegenwoordiger van de ‘nieuwe Chileense cinema’ waar Cahiers du cinéma vijftien jaar geleden gewag van maakte. Voor de eerste keer kijkt hij niet naar het verleden, maar naar de toekomst en vraagt hij wat de jonge generatie beweegt. Mariana Di Girolamo (Ema) verbeeldt deze jongeren in een sterk filmdebuut. Haar tegenspeler Gael García Bernal, in zijn derde samenwerking met Larraín, zet Gastón neer als iemand die niets doet, terwijl Ema daarentegen handelt. En dat doet ze gewetenloos manipulerend. Niemand heeft het door. Ze lijkt daarbij meer op een choreograaf dan haar man zelf: om haar doel te bereiken experimenteert ze en integreert ze nieuwe elementen. De dansscènes, naar de bestaande choreografie El rito de primavera (De lenterite) van de Chileen José Luis Vidal, spelen zich af met in de achtergrond een vlammende zon. Ze verwijzen naar vruchtbaarheid, gekoppeld aan Ema die “verbrandt om te zaaien”. Zoals boeren bossen afbranden om het land vruchtbaar te maken, strooit zij vuur in het rond. Zowel met de vlammenwerper als met haar lichaam. Ze verleidt alle mensen die ze nodig heeft om Polo terug te krijgen. Ze speelt ongeremd in op ieders lusten en verlangens. Ze is als de zon waar alle planeten rond draaien; wie te dichtbij komt, verbrandt zich.

Met haar vlammenwerper trekt Ema door Valparaíso, de grootste havenstad van Chili, volgespoten met graffiti van mensen die net als haar hun spoor willen achterlaten. De stad is een combinatie van doolhof en heuvels, vlak naast de open zee, en alles gebeurt buitenshuis, op de straat. De reggaeton waar Ema van houdt danst men buiten, vaak met de verlichte avondlijke skyline in de achtergrond. Ze is twaalf jaar jonger dan Gastón en haar generatie ziet de dans als hun leven, iets voor zichzelf. Gastón verafschuwt de reggaeton, die voor hem “de illusie van vrijheid” is. Voor Ema en haar vrienden is het geil en sexy, synoniem voor vrijheid. Ze dansen het orgasme, ze dansen het (begin van) het leven. In die zin zijn de reggaeton en de muziek van Nicolas Jaar essentieel voor de film.

In een vlammend pleidooi stelt EMA bestaande vormen van relaties, seksualiteit, familie en ouderschap in vraag. Het verrassende einde van de film laat de kijker ongetwijfeld gebrandmerkt achter. 

Vertoningen: cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door ILSE VAN BAELEN

Ema

01/07/2020
Regisseur: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2019
Distributeur: 
Cinéart

Media: 

onomatopee