Family Romance, LLC

Ondersteund door een voor- en nagesprek stelt Werner Herzog op het streamingplatform MUBI zijn nieuwste film voor. In Family Romance, een Japans bedrijfje voor in te huren vrienden en familieleden, zag hij een van zijn geliefde thema’s terug: hoe het kunstmatige eigenlijk een bijzondere authenticiteit in zich draagt.

“In hoeverre is nep nodig als een goedaardig element in het menselijk overleven”, vraagt Werner Herzog zich af in de korte Q&A-sessie die bij MUBI volgt op zijn nieuwe film. Inspiratie voor FAMILY ROMANCE, LLC vond hij bij de sympathieke kameleon Yuichi Ishii, die acteurs verhuurt om een rol in iemands leven op te nemen. De verhalen in de film komen grotendeels uit Herzogs koker, maar zijn wel indicatief voor Ishii’s dienstverlening. Hij zorgt voor een invallersvader van een bruid, paparazzi die een vrouw fotograferen alsof ze een immense beroemdheid is, een medewerker van de notoir stipte Japanse hogesnelheidstrein die de schuld voor een professionele fout van een collega opvangt. In de belangrijkste verhaallijn van FAMILY ROMANCE, LLC treedt Ishii op als de na lange afwezigheid teruggekeerde vader van het twaalfjarige meisje Mahiro. Op vraag van haar moeder brengt hij tijd met haar door in het park, onder de bloeiende kersenbloesembomen en in een trapbootje. Het verlegen meisje plooit open en ze nemen selfies samen, bekijken haar Instagramprofiel en praten. Mahiro’s moeder vraagt surrogaatvader Ishii waarover de gesprekken zoal gaan en krijgt te horen dat ze haar dochter beter meer vrijheid kan gunnen. Neemt Ishii zo steeds meer de echte vaderrol op zich?

Een van de rode draden door Herzogs oeuvre is ongetwijfeld hoe performance en authenticiteit zich tot elkaar verhouden. Dat dreigde megalomaan te ontsporen in zijn fictiefilms met Klaus Kinski (Aguirre, the Wrath of God, Fitzcarraldo), waarin de doorgeslagen hoogmoed van de titelpersonages niet te onderscheiden was van de nukken van de hoofdrolspeler. Ook in zijn documentaires zoekt Herzog waar ‘doen alsof’ en echtheid elkaar ontmoeten, soms zelfs versterken. Cave of Forgotten Dreams vindt de oorsprong van kunst en cultuur in grottekeningen, nabootsingen van wat oermensen voor hun ogen zagen gebeuren. In Lo and Behold toonde hij zich nieuwsgierig naar de existentiële impact van artificiële intelligentie en robotica. En ook de vroege documentaire Fata Morgana cirkelde al rond schijn en zijn.

“In FAMILY BUSINESS, LLC is alles een performance, en toch zit er authenticiteit in de emoties”, zegt Herzog op MUBI. Fake staat het ware niet in de weg. Het kunstmatige is zelfs bij uitstek geschikt om het echte over te brengen. “Jij creëert illusies om het leven van je klanten beter te maken”, krijgt Ishii te horen. Eigenlijk is dat ook wat Herzog tracht te doen: illusies opvoeren die de kijker inzicht en misschien zelfs een geluksgevoel verschaffen. In metafilm FAMILY BUSINESS, LLC legt hij daarvoor enkele lagen op elkaar. Hoewel documentair geïnspireerd, regisseert hij acteurs (onder wie amateur Ishii) om acteurs te spelen die bij klanten een rol spelen. Ishii en zijn collega’s vullen een gemis in het leven van hun cliënteel. Eerst lijkt de vermarkting van emoties het hoofdthema van de film, die vooral drijft op mild excentrieke anekdotes die Herzog vindt in Japan, zoals het robothotel met artificiële receptionist en kunstvissen. De gevoelswereld met zijn bijna clichématig Japanse afstandelijkheid geeft hij zoetsappig weer, met stroperige muziek die mee door de kersenbloesem waait. Stilistisch houdt FAMILY BUSINESS, LLC het midden tussen directe aanwezigheid en klassieke enscenering. Herzog filmde zelf met een kleine camera in de hand (“om zichzelf onzichtbaar te maken”) en zit zijn personages vaak dicht op de huid, vooral in de verhaallijn van Ishii en het meisje Mahiro. Tegelijk hanteert hij een (zij het rudimentaire) shot-tegenshotstijl. Ook al verfoeit hij in zijn introductie op MUBI de tamme hollywoodiaanse aanpak, toch kiest hij voor overbekende middelen als shot-tegenshot, close-ups, slow motion en dramatische muziek om de intimiteit te onderstrepen. Pas wanneer hij zijn typisch existentiële vragen laat doorsijpelen, groeit Herzogs docufictie over artificialiteit in hedendaagse relaties uit tot een bijzondere melange van vervreemding en emotionaliteit.

Family Business, LLC is beschikbaar voor thuiskijken bij MUBI.

Geschreven door BJORN GABRIELS

Family Romance, LLC

Regisseur: 
Scenario: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2019
Distributeur: 
MUBI

Media: 

onomatopee