Free State of Jones

HET STATEMENT “We zijn wel allemaal iemands neger” is van Newton Knight, veldverpleger, deserteur en negentiende-eeuwse Robin Hood. In de moerassen van Jones County in het noordwesten van de staat Mississippi vocht hij met zijn volgelingen tegen de zowel raciale als sociale verdrukking in het Zuiden. De Vrijstaat Jones, die hij er omstreeks 1863 installeerde, werd een toevluchtsoord voor lokale vrij verklaarde slaven, deserteurs en verarmde boeren, van wie inkomsten en voorraden door de Confederatie van de Zuidelijke staten waren opgeëist. Velen waren verontwaardigd over de “Twenty Negro Law” waardoor grote plantage-eigenaars met minimum twintig slaven van militaire dienst werden vrijgesteld, zodat ze op grote schaal katoen konden blijven produceren, belangrijk voor de export van het Zuiden. De secessieoorlog wordt door hen dan ook omschreven als “a rich man’s war, but a poor man’s fight”.

De combinatie van moreel, economisch, sociaal en politiek verzet met Newtons bijna mythologische status als stamhoofd van een eigen multiraciale gemeenschap had een bijzondere historische film kunnen opleveren over een weinig bekende episode uit de burgeroorlog. Cineast Gary Ross (The Hunger Games) raakt jammer genoeg het spoor bijster tussen de vele thema’s en verhaalwendingen van de historische plot. Ross maakt zijn ambitie – een soort 12 Years a Slave? – niet waar. Nu eens filmt hij grootschalige oorlogstaferelen zoals de Slag bij Corinth in 1862, dan weer de oorlogskonvooien die Newtons volgelingen in het moerasgebied overvallen. Later last Ross ook episodes in over de eerste stembusgang van de zwarte bevolking, de acties van de Ku Klux Klan en de invoering van de Jim Crow-wetgeving, waardoor rassenscheiding in de Zuidelijke staten na 1890 werd gelegaliseerd.

Ingetogen en rechtschapen houdt Matthew McConaughey met verwilderde baard (en een knappe gelijkenis met de echte Newton Knight) wonderwel stand in deze lappendeken van thema’s, standpunten en gebeurtenissen. Ook de Franse DoP Benoît Delhomme levert schitterend werk af en slaagt erin van FREE STATE OF JONES toch een stilistisch geheel te maken. Zijn beelden van de rode striemen van de zweepslagen op de rug van de slaven of van het rood kleurende water in de kuipen in het veldhospitaal waar de wikkels en verbanden worden uitgewassen, slaan de kijker toch even murw.

Geschreven door DIRK MICHIELS

Free State of Jones

14/09/2016
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2016
Distributeur: 
Entertainment One

Media: 

onomatopee