Gemini Man

“I'm not you, old man ... I'M NOT YOU!” krijgt Will Smith te horen van zijn nemesis in Ang Lee's visueel krachtige actieblockbuster GEMINI MAN. De fysieke en psychologische clash tussen een huurmoordenaar op zijn retour en zijn jongere spiegelbeeld stelt bij de regisseur van ‘Lust, Caution’ en ‘Brokeback Mountain’ ook de relatie tussen cinema en technologie op de proef.

He knew every move of mine before I made it. I had him right there to take the shot, and he'd be gone, like a ghost. Who is he?” Aan het woord is Junior, een jonge huurmoordenaar die geconfronteerd wordt met een mysterieuze prooi. De schok is wederkerig, getuigt de vermoeide hitman Henry Brogan: “When I saw him, it was like I was seeing a ghost. Like every trigger I've ever pulled.” De vijftiger botst immers op een bijzonder gretige dubbelganger, een jongeman van half zijn leeftijd die staat te popelen om hem te doden.

Dat de in Taiwan geboren Ang Lee (°1954) graag een auteursstatus verzoent met commerciële cinema weten we sinds Lust, Caution, Brokeback Mountain en Taking Woodstock. Tegelijk is ook overduidelijk dat Lee een boontje heeft voor stripachtige helden (Hulk), actie (Billy Lynn's Long Halftime Walk) en visuele effecten (Life of Pi). Het is dan ook geen toeval dat GEMINI MAN, een drama over ontdubbeling en vaderschap, via uitvergrote helden en visuele effecten kinetische cinema oplevert.

Cruciaal daarbij is het nieuwste technologische huzarenstukje: de-aging, het via computertechnologie verjongen van acteurs. Het procedé is al eerder toegepast: door Marvel om Michael Douglas (Ant-Man) en Robert Downey Jr. (Captain America) te verjongen en door Martin Scorsese om een jeugdige Robert De Niro te laten figureren in de (niet helemaal betrouwbare) herinneringen van een gangster in The Irishman. In GEMINI MAN deelt een acteur voor het eerst het scherm met een jongere versie van zichzelf. Daardoor lijkt Bad Boys for Life- en Aladdin-acteur Will Smith opnieuw The Fresh Prince of Bel-Air. Bevreemdend en fascinerend, maar ook dramatisch boeiend. Vervormde spiegelbeelden praten en vechten met elkaar, met aan de ene kant Henry: “I'm not gonna shoot you!” en aan de andere kant Junior: “Mind if I shoot you?

Setfoto met Will Smith & Ang Lee

Aanvankelijk lijkt GEMINI MAN een doorsnee actiefilm over een huurmoordenaar van middelbare leeftijd die plots opgejaagd wordt en vooral een dodelijk vermoeide indruk laat. We zijn al enkele spectaculaire maar weinigzeggende actiescènes ver wanneer Henry Brogan onder vuur komt te liggen van een onzichtbare sluipschutter. Hij tracht de rollen om te draaien en viseert zijn op een dak verscholen belager. Het beeld dat in zijn vizier opduikt, doet hem aarzelen om te vuren. Henry lijkt immers in een spiegel te kijken: hij ziet zichzelf, maar dan wel in een jongere versie.

Die aanblik leidt tot verwarring en ontreddering. Is het gezichtsbedrog? Een illusie? Fake? De schok veroorzaakt verlamming: de verbijsterde Henry kan de trekker niet overhalen, wil het beeld niet vernietigen. Ang Lee versmelt daarbij de positie van zijn protagonist en de toeschouwer, beiden zijn in de ban van een bedrieglijk maar fascinerend beeld. Beiden worstelen met de suspension of disbelief. Ze delen het besef dat wat ze zien niet echt kan zijn, hoe graag ze het ook willen geloven, maar toch levert het een dramatisch conflict op dat emotioneel raakt.

Waar filmmakers dergelijk effect normaliter via verhaal, personages, mise-en-scène en actie trachten te bereiken, kiest Lee resoluut voor beeldtaal. Naast de visuele stijl van DoP Dion Beebe en het de-aging-proces dat Will Smith dertig jaar in de tijd terugvoert, is er de na Billy Lynn's Long Halftime Walk verder geperfectioneerde technologie. Door te draaien met 3D camera's, met 4K en een snelheid van 120 fps voert Lee een spelletje op met onze ogen. Het universum waarin de betrokkenen evolueren krijgt iets onwerkelijks. Bizar genoeg zorgt hyperrealistische detaillering voor een dromerig irrealisme. Doordat de technologische trucage ons meer laat zien dan het menselijk oog normaal kan waarnemen, krijgen we de indruk in een andere wereld te zijn beland. In een verrijkte werkelijkheid waar drama speelt op de grens van de realiteit en de virtuele wereld.

Net als James Cameron flirt Ang Lee graag met cinema als kermisattractie, het gevoel van verwondering gecreëerd door betoverende 'nieuwe' beelden. De technologische vernieuwingen die van Abyss, Terminator 2, Avatar en Alita: Battle Angel unieke kijkstukken maakte, bezorgen ook GEMINI MAN een meerwaarde. Als een soort kauwgom voor de ogen 2.0. Tegelijk keren we terug naar het verleden, naar de ambiguïteit tegenover wetenschap en techniek die de 20ste eeuw zo sterk kenmerkte, naar de combinatie van fascinatie én angst voor technologie. Met haar eindeloze mogelijkheden en gevaren.

Met aanstekelijk plezier demonstreert Lee ons het vermogen van technologie en cinema om ons te verbazen en te manipuleren, om ons te laten genieten maar tegelijk ook angst aan te jagen. De gekke wetenschapper is nooit ver weg en net als Cameron serveert Lee ons een fabel waarin politieke en militaire machtshebbers innovaties misbruiken. Wat morele en fysieke gevaren oplevert. Clay Verris is een mix van adoptievader en geschifte techneut, een regisseur-in-de-film die zijn 'zoon' ziet als een instrument, een oorlogswapen. “You made a person out of another person, then you sent me to kill him”, zegt Junior. “You made a choice to do this to me.

Aanvankelijk gaat de (via cloning) biologische vader in de clinch met de adoptievader, voor wie ontdubbeling en perfectionering het pad effenen voor een nageslacht dat veel weg heeft van een reeks. Vaderfiguren Henry en Clay delen echter een streven om hun bestaan te regisseren, om geen figurant maar auteur te zijn. Ang Lee plaatst zo zichzelf als regisseur in de film. Bewust van de dramatische beperkingen van een strijd tussen afbeeldingen (in plaats van tussen mensen), maar o zo opgewonden door de schoonheid van de hybride beelden dat het spektakel ook echt betoverend wordt. Is GEMINI MAN een grote film? Nee. Is het fascinerende cinema? Dat wel.

FILM: ***/EXTRA'S: **** (alternatieve opening, verwijderde scènes, documentaires)

Meer besprekingen en achtergrondstukken over films op dvd, VoD en blu-ray vind je in de rubriek 'Huisbios' in ons maandelijkse tijdschrift, te bestellen via info@filmmagie.be. Abonneren kan eenvoudig in de webshop.

Geschreven door IVO DE KOCK

Gemini Man

Regisseur: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2019
Distributeur: 
Paramount

Media: 

onomatopee