Ghost Tropic

Een huzarenstuk was het: amper drie maanden na de wereldpremière van 'Hellhole' op de Berlinale presenteerde Bas Devos vorig jaar GHOST TROPIC in de Quinzaine des Réalisateurs in Cannes. De aard van de productie, die steunde op vriendendiensten en privéinvesteringen, had een belangrijke artistieke impact: Devos’ nieuwste is vrijer, eenvoudiger en zachter. Precies wat hij zocht.

Met de Brusselse roadmovie GHOST TROPIC slaat Bas Devos een nieuwe weg in. Debuut Violet en stad-in-angstfilm Hellhole verkenden al wat een huis tot een thuis maakt, maar vertrokken bij geweldsdaden en toonden hoe rouw en eenzaamheid muren optrokken tussen mensen. Hun imponerende, soms afstandelijk maniëristische fotografie bewoog zich zoekend door een landschap van vertwijfeling. Vaak leken leegte en gemis het residu van een shot, van de vertelling, van de gedachten die de films oproepen. Nu begint GHOST TROPIC in een appartement waar niemand aanwezig is, tenzij in het tafelkleed en de meubels die zich langzaam hullen in de invallende duisternis. In de film die volgt, zullen we invullen wie bewoonster Khadija is, terwijl ze na haar schoonmaakwerk door de Brusselse nacht naar huis stapt.

Het openingsshot roept herinneringen op aan de kamers die Chantal Akerman filmde. Als geen ander wist zij de gemoedsgesteldheid van vaak eenzame mensen te vatten in de ruimtes waarin ze verbleven, van Jeanne Dielmans woonst aan de Quai du Commerce over de hotels in Les rendez-vous d'Anna tot haar moeders Brusselse appartement in No Home Movie. In GHOST TROPIC krijgen de Akerman ademende observaties het gezelschap van een droomachtige kwaliteit die aandacht heeft voor onder meer rode kleuraccenten. Het eerder kille pallet van Violet en Hellhole heeft de plaats geruimd voor warme tinten. Daarnaast beschrijft Devos de terugkerende gitaarklanken van Brecht Ameel – voor het eerst liet Devos filmmuziek componeren – als “een warm dekentje over Khadija”. Het mag dan koud zijn ’s nachts in Brussel, het ontbreekt Khadija en de Brusselaars die ze tegenkomt niet aan wederzijdse aandacht en genegenheid. De “strangers in de strijd” over wie Raymond van het Groenewoud zong op de soundtrack van Brussels by Night vinden hier begrip bij elkaar. Elk treffen in de kralenketting van ontmoetingen herbergt een verhaal, ook al raken we de persoonlijke geschiedenis maar even aan. Ambulancier, nachtwaker en winkelbediende, ze verschijnen nauwelijks langer dan een moment op het pad van Khadija. Anders dan de associaties die grootsteden doorgaans oproepen, handelen ze echter onvoorwaardelijk behulpzaam. Al wil dat niet zeggen dat onheil uitblijft, maar zelfs wat tragisch afloopt baadt in begrip.

Door Brussel terug te geven aan zijn diverse bewoners vindt GHOST TROPIC aansluiting bij enkele recente films die (een gefictionaliseerde versie van) de grootstad met behulp van een eenvoudig verhaal en een uitgekiende, warmhartige esthetiek weer des mensen maakt. In Étangs noirs (Pieter Dumoulin & Timeau De Keyser) vormt een verkeerd geleverd postpakketje de aanleiding voor een complexloze vertelling die vanuit haar schijnbare banaliteit existentiële trekken krijgt. Ook de personages van Ruben Desieres La fleurière, jonge Romamannen die een bankoverval plannen, eisen hun bewegingsvrijheid op in een omgeving waarin hen die doorgaans ontzegd wordt. De ‘nachtraven’ van GHOST TROPIC krijgen via het geluid van tropische vogels zelfs een vleugje spiritualiteit mee.

Als Vlaamse, Belgische én Europese hoofdstad is Brussel ook voor filmmakers uit ‘state of the art’ Vlaanderen een verzamelplek van vaak verborgen verhalen. Keek Hellhole de Brusselse angstcultuur in de ogen, dan blikt GHOST TROPIC daar voorbij, naar een mogelijk Brussel dat niet eens zo ver van de werkelijkheid hoeft te staan. Want ook waar doorgaans vervreemding lijkt te heersen kunnen mensen heel direct contact leggen met elkaar, waardoor de publieke en persoonlijke ruimte op elkaar inhaken. In zijn eerste drie films onderzoekt Devos hoe een woonst zich manifesteert als een persoonlijke ruimte. Ook al speelt GHOST TROPIC zich grotendeels af in de koude, nachtelijke straten, nooit eerder portretteerde Bas Devos die thuis zo warmhartig.

Een interview met Bas Devos lees je in het januarinummer.

Vertoningen: cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door BJORN GABRIELS

Ghost Tropic

01/01/2020
Regisseur: 
Scenario: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2019
Distributeur: 
Quetzalcoatl, Minds Meet

Media: 

onomatopee