Glass

“They always underestimate the mastermind”, zegt Elijah Price' moeder in GLASS. Een knipoog naar M. Night Shyamalan, het regiegenie dat ons met een cameo als koper van bewakingscamera's een stukje van zijn nieuwste thriller puzzel aanreikt. De met The Sixth Sense en Unbreakable tot Hollywood-halfgod verheven filmmaker werd té vlot beschouwd als een overambitieuze cineast in vrije val ('The Happening', 'After Earth') die enkel als bescheiden B-filmer ('The Visit', 'Split') zijn comeback maakte.

Industrie en pers onderschatten het strategisch talent van een cineast die via kleinere budgetten zijn creatieve vrijheid veilig stelde en met enkele rudimentaire thrillers ruimte maakte voor een nieuwe twist: GLASS, een complexe en cerebrale film die Shyamalans thema's en gevoeligheden frontaal in beeld brengt. Shyamalan creëert hier een eigen multiversum: de metawereld van een politiek filmmaker die blijft onderzoeken hoe mythes, geloof en verbeelding een gemeenschap vormgeven.

GLASS is een best bizar vervolg op twee films, Unbreakable (2000) en Split (2016), gedraaid voor twee studio's in twee tijdperken en met twee generaties personages en acteurs. Het slotbeeld van Split hintte naar een clash tussen David Dunn (Bruce Willis), die een treincrash overleefde door zijn superkrachten, en The Beast (James McAvoy), een van de vele persoonlijkheden van seriemoordenaar Kevin Wendell Crumb. Hun duel ligt in de handen van de even bittere als breekbare Elijah (Samuel L. Jackson). Het drietal verblijft tijdens GLASS, het slotdeel van de trilogie, grotendeels in een psychiatrische kliniek waar een tussen rationaliteit en waanzin balancerende dokter Ellie Staple de lakens uitdeelt. Lees: onze drie 'superhelden' tracht te overtuigen dat ze heel gewone geesteszieken zijn met krachten die kunnen verklaard worden. Maar schijnt bedriegt: de ene twist verbergt de andere en het conflict tussen orde en chaos blijkt een nooit eindigend verhaal.

Shyamalan geeft zijn eigen draai aan slow cinema. GLASS is een sfeervolle, contemplatieve psychologische superheldenthriller die op barokke wijze flirt met het absurde en die via een nadrukkelijke analyse van striphelden iets zegt over de wereld die hun mythes nodig heeft. Shyamalans multiversum is meer dan een speelterrein voor monolithische superhelden, het is een wereld waar verschillende realiteiten, gelaagde personages en botsende visies simultaan en verstrengeld evolueren. Waar superkrachten verbonden zijn met magie, verbeelding, geloof, ratio en realiteit. Waar een cocktail van emoties (woede, pijn, verdriet, tristesse) en herinneringen (het verleden is traumatisch) 'goede' en 'slechte' superhelden onderdompelen in een bad van melancholie. Dit alles wordt door Shyamalan gekleurd met primaire elementen (aarde, water, vuur) en vele striptinten (roze in een sublieme uitgesponnen collectieve debriefing).

Zonder het mysterie volledig te ontrafelen, willen we aanstippen dat GLASS ingaat tegen de geest van de tijd door geen zondebokken op te voeren maar het streven naar conformisme en status quo als 'gevaar' te bestempelen. In een van de meest bedreigende, unheimische scènes van de film blijken anonieme cafégangers niet zo 'normaal'. Het is niet de enige keer dat Shyamalans beelden een eigen verhaal vertellen. Bijzonder frappant is de frontale wijze waarop alles getoond wordt. Met zijn 'selfie'-kadrering doorbreekt GLASS de vierde muur en bekijken de personages het publiek. Terwijl speelt de actie zich af voor het oog van bewakingscamera's, waardoor ze slechts een toevallige aaneenschakeling van objectief geregistreerde confrontaties lijkt. Maar ook de frontale blik kan geleid worden, en precies op die manier weet het 'mastermind' van beelden virale wapens te maken. Shyamalan geeft de strijd die het genie voert een hoog grand guignol-gehalte, maar maakt hem tegelijk rauw en pijnlijk. Tijd en ouderdom werpen immers hun schaduw over een hoopvol slot.

Vertoningen: Cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door IVO DE KOCK

Glass

22/01/2019
Regisseur: 
Scenario: 
Genre: 
Productiejaar: 
2019
Distributeur: 
Walt Disney Studios Motion Pictures

Media: