The Grandmaster

Bijna twintig jaar is de kloof tussen het idee, een biopic, later een film over verscheidene martial artists vervolgens een historisch epos. Uiteindelijk werd Wong Kar-wai’s THE GRANDMASTER een poëtische hommage aan Ip Man, de mentor van Bruce Lee, het legendarische icoon van nogal wat kungfufilms in de jaren 70.

Een meester in licht en schaduw, in muziek en sfeer, in weemoed en kleur. En toch zal de in Shanghai geboren en naar Hongkong uitgeweken maestro Wong Kar-wai van nu af aan ook vereenzelvigd worden met zijn actierijke, levenswijze martial arts film THE GRANDMASTER. Even terecht kan je de film grosso modo omschrijven als een cultuurfilosofisch getinte en lyrische kungfu-actiebiopic over de vermaarde Ip Man (+ 1972), die Bruce Lee in Wing Chun schoolde. Wing Chun is binnen de uitgebreide mozaïek van martial arts een van de scholen van het Chinese kungfu, dankzij Bruce Lee bekend in de rest van de wereld.

Eerder al sneed Wong datzelfde filmgenre aan met Ashes of Time (1994). Veertien jaar zou hij erover doen vooraleer hij een definitieve versie kon presenteren. Dreigt THE GRANDMASTER eenzelfde weg op te gaan? In China lopen twee verschillende versies, aan de film die in Berlijn in Europese première ging wordt nog wat gesleuteld terwijl Wong intussen ook een director’s cut van vier uur heeft beloofd.

Voor THE GRANDMASTER, dat drie rumoerige decennia in de recente Chinese geschiedenis overspant, zou Wong zich gaandeweg meer gaan verdiepen in de achtergrond van allerlei vechtkunsten in het algemeen en van kungfu in het bijzonder. Het woord bestaat uit twee delen: een horizontaal en een verticaal. Eenvoudigweg vertaald: wie horizontaal gaat heeft verloren, alleen wie nog rechtop staat telt… Het vechten gebeurt uitsluitend met vuisten en benen, zonder ander wapen. 

Hij, Ip Man (Tony In the Mood for Love Leung), een keurige gentleman met een stoïcijnse gelaatsuitdrukking en met charisma, komt uit het zuiden van China. Zij, Gong Er (Zhang Ziyi, zo weggelopen uit Crouching Tiger, Hidden Dragon), is een en al gratie en trots én als dochter van Gong Baosen, The Grandmaster, afkomstig uit het noorden. Allebei zijn het meesters in de Wing Chun kungfu, een van de zovele traditionele vechtsporten, de kunst om zichzelf te verdedigen. Al lijkt het vechten veeleer op kunstige choreografie waar elke geste zijn belang en betekenis heeft. Beiden bewandelen een heel ander pad; Ip Man geeft zijn vechtkunst door, Gong Er, overigens geen historische figuur, - haar motto: elegantie en zelfrespect voor alles - houdt haar kunsten voor zich.

In zijn thuishaven Foshan, een populaire plek voor wie zich onder meer in kungfu wenst te bekwamen, ontmoeten ze elkaar op de vooravond van de Japanse invasie van China anno 1936. China, ten prooi aan chaos, gaat jaren van politieke instabiliteit tegemoet en dreigt uiteen te vallen in noord en zuid, knap gesymboliseerd in de twee hoofdpersonages. Bijna tien jaar lang verliezen ze elkaar uit het oog…  

THE GRANDMASTER is een even verrassend als wervelend epos, ingebed in een stevig brok recente Chinese geschiedenis, van 1936 tot begin de jaren 50, van de naweeën van de Qing dynastie (1644-1911) via de Japanse bezetting, parallel zo ongeveer met de jaren van de Tweede Wereldoorlog, tot en met de exodus naar het eiland Hongkong en Taiwan tijdens en na de burgeroorlog tussen nationalisten en communisten, van 1945 tot 1949.

Duidt de titel van de film op een biografische film over de legendarische, bijna mythische figuur Ip Man, Wong Kar-wai ziet het veel ruimer en ziet zijn film: “Als een film over kungfu, levenswaarden en erecodes.” De actie is inherent aan de innerlijke strijd die elkeen uitvecht, eenmaal gevoelens in bewegingen, in gestes worden vertaald. Een spannend en veelgelaagd verhaal over uitdagen, verraad, wraak, eergevoel en liefde.

THE GRANDMASTER balanceert eveneens tussen een wervelende kungfufilm en een in melancholie badend liefdesverhaal, een heerlijke filosofische noodlotstragedie bovendien die de hogere waarden in het vaandel voert, in een feilloze regie van Wong Kar-wai. Een film die in beeld en taal een levensfilosofie uitstraalt, gestoeld op levenswijsheden zoals “Volg je eigen weg” en “Laat het licht schijnen”. En met als gids of als geheim recept “de innerlijke energie van elke mens”. Wijsheden die moeten worden doorgegeven. Van de ene op de andere generatie. Dat maakt van THE GRANDMASTER behalve een weemoedig - o die fotogenieke regen - heldendicht ook een grootmoedige hommage aan de culturele en diepere betekenis van de vechtkunst(en) en tot een even adembenemende als geweld-ige ervaring. Een historisch wapenfeit? Hoe dan ook de betere martial arts film sedert King Hu’s weergaloze en amper te evenaren spektakelcinema.

Geschreven door FREDDY SARTOR

The Grandmaster

17/04/2013
Regisseur: 
Productiejaar: 
2012
Distributeur: 
Cinéart

Media: 

Trailer: 

yeKSQ2MWaz8