Holy Motors

De comeback van Leos Carax ging niet onopgemerkt voorbij, al bleek HOLY MOTORS omstreden. Doodgeknuffeld door de Franse pers, uitgespuwd door een flink deel van de internationale critici en genegeerd door een niet bepaald francofiele jury. “Ik ben blij dat de film niemand onverschillig laat,” hoorden we Denis Lavant, hoofdacteur en alter ego van Carax, zeggen op het strand van Cannes, “er is niets zo afschuwelijk als lauwe reacties”. Dertien jaar na Pola X knoopte de mediaschuwe Leos Carax (artistieke naam van Alexandre Oscar Dupont) opnieuw met zijn legende aan met een film die de passies hoog deed oplaaien.

Echt verwonderlijk is dat niet. Carax geldt als “de laatste Franse romantische kunstenaar”, een auteur die eigenzinnige films maakt die gaan over cinema en die vorm geven aan zijn dromen. Ook HOLY MOTORS verbindt een zelfontdekkingstocht met een zoektocht naar 'verloren gegane cinema'. De film past perfect in het rijtje Boy Meets Girl (1984), Mauvais sang (1986), Les Amants du Pont-Neuf (1991) en Pola X (1999). Een 'klein' oeuvre waarin de cineast evolueerde van (eighties) genie over verschoppeling tot het spook van de Franse cinema (onzichtbaar maar invloedrijk en toch ongewild lang werkloos). Beeldenstormer voor de fans, enfant terrible voor de non believers.

Visueel dichter en visionair dromer willen we er aan toevoegen want de sciencefiction fantasie HOLY MOTORS is een picturaal, conceptueel en emotioneel pareltje. Een hallucinante trip door de verbeelding die zowel een personage als een toekomstvisie tot leven brengt. Niet via intellectuele spielerei maar op een grappige, bizarre, rauwe, mooie, tedere en ontroerende manier. Resultaat is een complex zelfportret (“Leos projecteert zijn verbeelding via mij en ik boetseer iets zodat het personage dat ik vertolk een mix van ons beiden is” aldus Lavant) dat de wereld een spiegel voorhoudt.

De cineast zelf leidt ons in pyjama vanuit een droom en al slaapwandelend binnen in een kamer, een bioscoop (vol toeschouwers met gesloten ogen) en een wereld waar de mysterieuze 'Monsieur Oscar' (Lavant) zijn werkdag start. Een dag waarin hij negen mensenlevens speelt om uiteindelijk thuis te komen bij dieren. Terwijl zijn vervoermiddel-annex-kleedkamer – een lange witte limousine gepiloteerd door chauffeur en scriptgirl Céline (Edith Scob) – in de garage filosofeert met collega's.

De bij elke 'afspraak' compleet omgevormde Oscar balanceert op de scheiding van fictie in realiteit. Enerzijds is hij een onverwoestbaar acteur die zijn sketches overstijgt, anderzijds speelt hij zonder camera alsof zijn leven er van af hangt. De personages (zakenman-beursspeculant, bedelaar, motion capture acteur, zwerver, huurmoordenaar, stervende oude man, vader met dwarse dochter, accordeonspeler,...) verbinden het werk van Carax (Merde stond als personage centraal in de bijdrage van Carax aan de sketchfilm Tokyo!) met een theatrale schaduwwereld. De werkelijkheid als vleesgeworden nachtmerrie.

Het futuristische, apocalyptische verhaal is tegelijk een nostalgische ode aan de cinema. Elke episode is een genre-uitstap. Koortsachtig, contemplatief, opwindend, bizar en autoreflexief maar nergens cynisch, nooit een persiflage. Het is deze naïeve, kinderlijke oprechtheid die alles zo aangrijpend maakt. Met als hoogtepunt het muzikale melodrama met popprinses Kylie Minogue die in een leeg winkelcentrum (Samaritaine) mijmert over voorbije tragedies en toekomstige drama's. Al is Eva Mendes ook memorabel als een in een Al-Qaeda grot opgesloten Mater Dolorosa.

HOLY MOTORS is vaak bevreemdend maar wordt nooit vervelend. Leos Carax onderzoekt op prettig gestoorde wijze de relatie tussen kunst en leven, de nood die mensen voelen om te acteren in het dagelijkse leven, om verbeelding in hun realiteit te injecteren. Sommigen vonden het dwaas en kunstmatig, maar wij zagen speelsheid, creativiteit en plezier. Pure en vooral betoverende cinema. Met alle respect voor Haneke's fraaie AMOUR; dit was in onze ogen een terechte en gedurfde Gouden Palm geweest. Een film die je niet meer loslaat en die je in een hypnotische loop wil beleven en herbekijken.

Geschreven door IVO DE KOCK

Holy Motors

11/07/2012
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2011
Distributeur: 
Cinéart

Media: 

Trailer: 

n6PQd5NBv10