Interview: Amat Escalante over La región salvaje

Met zijn even summiere als gebalde oeuvre neemt de Mexicaanse cineast Amat Escalante een unieke plaats in binnen het huidige filmlandschap. Naar aanleiding van het MOOOV-festival hadden we een gesprek met de regisseur van 'Sangre', 'Los bastardos' en 'Heli'. Insteek was LA REGIÓN SALVAJE/THE UNTAMED, zijn onbenoembare, intrigerende nieuwe film (zie bespreking in FM 675).

FILMMAGIE: Om diverse redenen verschilt LA REGIÓN SALVAJE sterk van je vorige films. Voor het eerst vertel je een bovennatuurlijk verhaal, werk je met professionele acteurs en maak je gebruik van digitale effecten. Had je de limiet bereikt van het hyperrealisme van je eerste films?

AMAT ESCALANTE: Niet meteen. Ik ben heel visueel ingesteld. Ditmaal wilde ik een verhaal vertellen over seksualiteit en angst, maar ik slaagde er maar niet in dat vorm te geven via dialogen en andere middelen. Toen kwam ik op het idee van een wezen van een andere planeet en daarna viel alles in de plooi. Hoewel het in zekere zin een sciencefiction-onderwerp is, moest het buitenaardse wezen binnen de context van de film op een volstrekt realistische manier functioneren. Dus voor mij voelt het niet aan als een breuk met mijn eerdere werk.

Waar staat het buitenaardse wezen precies voor?

A. ESCALANTE: Verlangen en angst, genot en pijn. Mensen zijn bang voor die emoties vanwege maatschappelijke morele regels. Ongeremde seksualiteit is tegelijk mysterieus en heel aantrekkelijk. In veel samenlevingen geldt dat als gevaarlijk en daarom bestaan er op dat vlak een heleboel verbodsbepalingen. Door ontkenning van seksualiteit, en meer specifiek homoseksualiteit, ontstaan er problemen. Veel heeft te maken met het katholicisme in Mexico, maar ook in seculiere landen als Cuba worstelen ze ermee. Door hun seksuele verlangens te ontkennen komen mijn personages, en dan vooral de mannen, in de knoei met zichzelf en hun familie, waardoor geweld ontstaat. Tijdens het monteren zag Gaspar Noé (Frans-Argentijns cineast van o.m. Love, Irréversible, Seul contre tous, nvdr) de film en volgens hem stond het monster voor het freudiaanse id. Dat vond ik wel steek houden, want het slaat inderdaad op instinctieve lusten en verlangens die vervolgens worden onderdrukt.

Waarom toon je het monster op het einde in al zijn glorie? Andere cineasten hadden misschien liever het mysterie intact gelaten.

A. ESCALANTE: Dat heeft voor mij nooit ter discussie gestaan. Ik vind het interessant om de dingen te laten zien. Ik wil weten wat er dan precies gebeurt en hoe de toeschouwer daarmee omgaat. Valsspelen door bijvoorbeeld de camera te laten wegdraaien of de belichting aan te passen was geen optie. Er zijn prachtige films gemaakt waarin je de dingen niet te zien krijgt, maar zo zit ik niet in elkaar. Als de effecten niet hadden gewerkt, had ik misschien toch voor het mysterie gekozen. Maar dankzij de coproductie met Denemarken beschikten we over een uitstekend effectenteam en zij hebben de klus geklaard.

Kun je wat uitleg geven over het gebruik van klank en muziek in de film?

A. ESCALANTE: Ik vermeng een aantal heel verschillende elementen, en dan heb je iets nodig om een gevoel van eenheid te creëren. Dat doe ik met geluid en muziek. Het buitenaardse wezen is een zuiver filmisch schepsel, en hoewel je het uiteindelijk niet lang te zien krijgt, moest het auditief in heel de film aanwezig zijn. De warme stem van het monster is van de Noorse zangeres Jenny Hval. Voor de soundtrack – en het is de eerste maal ik dat ik gecomponeerde muziek gebruik – heb ik een beroep gedaan op de Noorse Guro Moe. Zij speelt octobas, een reusachtige contrabas. Lasse Marhaug en mijn broer Martín hebben het geheel in goede banen geleid. Ik had een en ander ook nodig om voor de toeschouwer een bepaald emotioneel klimaat op te roepen, zoals in een horrorfilm. Maar ik heb een hekel aan muziek die uitlegt wat er op het scherm gebeurt. Goede muziek maakt emoties in je wakker, maar mag nooit expliciet worden. Het was een uitdaging om de balans juist te krijgen en we communiceerden heel wat heen en weer via e-mail, maar ik ben tevreden over het eindresultaat.

Afbeeldingsresultaat voor la region salvaje LA REGIÓN SALVAJE

Ik wil graag je commentaar over een aantal invloeden die me opvielen, bijvoorbeeld van Andrzej Żuławski, Ingmar Bergman en Andrej Tarkovski. Zijn die relevant?

A. ESCALANTE: Ja. Bergman is een groot kunstenaar. Vroeger keek ik vaak naar zijn films, en na LA REGÍON SALVAJE opnieuw. Żuławski ligt voor de hand, want hij is de maker van Possession, waarin ook een monster te zien is. Terwijl ik aan de film werkte, overleed hij en daarom wilde ik hem vermelden op de aftiteling. Tarkovski bewonder ik sterk, maar ik heb het ook moeilijk met hem. Je bent je niet altijd bewust van je invloeden. Zo ben ik een grote fan van Woody Allen en hij dweept met Bergman, dus misschien heb ik bepaalde zaken wel indirect opgepikt. Ik liet me ook inspireren door het werk van de Japanse fotograaf Nobuyoshi Araki. Die maakte bijvoorbeeld foto’s van naakte lichamen met octopussen. Achteraf vertelde iemand me zelfs dat de film hem deed denken aan een Japanse pornofilm, met voelsprieten en tentakels, maar die had ik zelf niet gezien.

LA REGIÓN SALVAJE is tegelijk een genrefilm en een sociaal-realistisch drama. Waarom die vermenging?

A. ESCALANTE: Omdat dat mijn invloeden zijn. Genrefilms hebben me altijd sterk geïnteresseerd, bijvoorbeeld Suspiria van Dario Argento, de spaghettiwesterns van Sergio Leone, maar ook films als RoboCop en Terminator. Daarna kwamen andere invloeden, met figuren als de broers Dardenne, Werner Herzog en Stanley Kubrick. De documentaire heeft me ook altijd gefascineerd. Helemaal in het begin wilde ik trouwens documentaires maken, voor ik volmondig voor fictie koos. Neem nu iemand als Robert Bresson. Hij werkte graag met gewone mensen die nog nooit hadden geacteerd, omdat ze een bepaalde authenticiteit uitstralen. Die aandacht voor de realiteit tracht ik altijd te behouden.

In België komt Mexico vooral aan bod in de context van het drugsgeweld. Hoe beïnvloedt dat het dagelijkse leven van de gewone Mexicanen? En gaat niet heel je werk op metaforische wijze over dat geweld?

A. ESCALANTE: Ja, ongetwijfeld. Geweld is iets abstracts, tot je er direct mee te maken krijgt. Neem nu het terrorisme in Europa. Bij de aanslagen in Brussel in maart 2016 kwam ook Gilles Laurent om (Belgisch geluidstechnicus en documentarist, nvdr). We hadden samengewerkt op de set van Batalla en el cielo en ook daarna hadden we contact gehouden. Toen ik hoorde van zijn dood kreeg dat nieuwsfeit voor mij een heel andere dimensie. Zo gaat het ook met het drugsgeweld in Mexico. Voor veel mensen is het een verre realiteit, maar toch hangt het in de lucht en houden ze er onbewust rekening mee. Daarom toon ik dat ook allemaal in mijn films. Daarmee beweer ik niet: dit is Mexico, einde verhaal. Ik wil veeleer analyseren waar het geweld vandaan komt, in de hoop dat we zo misschien dichter bij een oplossing komen. 

Interview – Brussel, 26 april 2017
Beeld: Piet Goethals

Voor de uitgebreide bespreking van LA REGIÓN SALVAJE zie het mei-juninummer van Filmmagie, te bestellen op info@filmmagie.be.
Voor de vertoningen van deze film zie cinenews.be

 
Geschreven door GORIK DE HENAU

Interview: Amat Escalante over La región salvaje

17/05/2017
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2016
Distributeur: 
Cinéart

Media: 

onomatopee