Interview: Paul McGuigan over Film Stars Don’t Die in Liverpool

Het verhaal van de jonge acteur Peter Turner die valt als een blok voor de bijna dertig jaar oudere Hollywooddiva, dat is FILM STARS DON’T DIE IN LIVERPOOL. Gefascineerd door de manier waarop Turner in zijn memoires omgaat met de herinnering aan zijn geliefde, zette regisseur Paul McGuigan de woorden om in beelden.

Gloria Grahame voelde zich altijd al aangetrokken tot Peter Turners afkomst uit Liverpool, voor haar haast exotisch, weg van de grote steden Los Angeles en New York, waar ze normaal vertoefde. Toen het koppel al een hele tijd uit elkaar was, kwam Grahame in zijn ouderlijk huis in Liverpool terecht nadat ze ziek viel. Ze zou niet veel later overlijden, bij Peter thuis, aan de gevolgen van borstkanker. Vijf jaar later besloot Peter om zijn verhaal neer te pennen. Hij begint zijn verhaal waar de film begint, met een onheilspellende telefoontje van het naburige theater: Gloria, die normaal diezelfde avond moest optreden, is heel erg ziek.

Hoe pakte u de verfilming van het boek aan?

PAUL MCGUIGAN Toen ik het scenario kreeg van de filmstudio, kocht ik ook het boek. Het is niet zo dik en beslaat een periode van drie jaar. Ik geraakte gefascineerd door de manier waarop Peter het verhaal vertelde. Hij schreef het namelijk volledig uit zijn geheugen. Hij schreef niet: “We ontmoetten elkaar op het podium en deden zus en zo”. Nee, het verhaal gaat dwars door de tijd heen, gebaseerd op zijn herinneringen aan zijn relatie met haar. Ik vond dat enorm fascinerend. Toen ik uiteindelijk de film accepteerde, was dat het eerste waar ik aan dacht: hoe kan ik dat idee van het geheugen verkennen en onderzoeken op een visuele manier? Voor mij is het geheugen niet erg cinematografisch. In herinneringen gaat het eerder om het gebrek van tijd. Herinneringen zijn heel puur, het is erg moeilijk weer te geven. Ik wilde, in plaats van de kijker gewoon te laten zien waar de acteurs zijn, bij Peter blijven, maar tegelijkertijd ook niet wegkijken van Gloria’s verhaal. Dat probeerde ik te doen door de acteurs door de set te laten wandelen, alleen, zonder crewleden bij hen in de buurt, zonder slimme ingrepen of effecten en nauwelijks camerabewegingen. De muren van de set verschoven of verdwenen volledig. Het was een totaal andere manier van werken en dat maakte het enorm boeiend om te doen.

Waarom koos u ervoor om in de structuur tussen verschillende tijden te springen? In de film wordt regelmatig gewisseld tussen 1979 en 1991, bijvoorbeeld.

P. MCGUIGAN Dat was technisch een beetje moeilijk, maar het was nodig in mijn ogen. Ik wou de kijker het gevoel geven dat hij altijd bij Gloria en Peter is. Ook omdat het boek zo sterk was geënt op het geheugen. Als ik aan het geheugen denk, denk ik onmiddellijk aan momentopnames. Je kan je meteen terug onderdompelen in een herinnering, waar je ook bent. Maar je denkt niet terug op een filmische manier en sommige zaken zijn ook niet waargebeurd. Zo heb ik een herinnering van een bepaald hotel dat ik heb bezocht toen ik kind was, samen met mijn ouders. Als ik terugdenk aan dat hotel, dan ben ik in een hotelkamer zonder mijn ouders. Dat was natuurlijk niet zo, maar die herinnering is wel zo gemaakt. Dat vloeiende wilde ik in de film behouden. Daardoor hindert de tijdlijn de verhaallijn ook niet.

     Ik vond het ook een leuk idee om de kijkers de mechanismes te laten zien hoe we het verhaal van Peter en Gloria vertelden en te laten zien dat het een film was, in de plaats van dat allemaal onzichtbaar te maken. Het was nodig om de essentie van Peters boek te behouden.

Afbeeldingsresultaat voor film stars don't die in liverpool

Het verhaal is heel erg persoonlijk. In welke mate werd Peter Turner betrokken in het filmproces?

P. MCGUIGAN Peter heeft zeker een grote invloed gehad, net zoals zijn boek. Hij was altijd beschikbaar voor ons. Peter belde met de acteurs, kwam regelmatig naar de filmset, vergezelde ons toen we de film promootten. Peter was overal bij, van begin tot het einde. De film is gemaakt vanuit Peters vertelstandpunt en vanuit zijn herinneringen. Het verhaal wordt verteld vanuit zijn sterk standpunt. Als dat standpunt voor hemzelf veranderde, deden we dezelfde scène opnieuw. Het is belangrijk voor de emotionele duiding waarom Gloria deed wat ze deed. Het is een uniek verhaal, maar ik denk ook dat iedereen zich er wel mee kan identificeren.

Het verhaal gaat eigenlijk niet zozeer over Peter, maar focust vooral op Gloria Grahame. Wie was Gloria precies voor Peter? Was ze een deel van zijn droom om acteur te zijn?

P. MCGUIGAN Oh, wauw, dat is een erg goede vraag. Ik denk dat Gloria altijd een mysterie voor Peter is gebleven. In die tijd – de jaren 70 – was er geen Google of Wikipedia. Hij kon niet echt uitvissen wie ze was zonder dat zij zelf die informatie met hem deelde of anderen hem over haar vertelden, zoals zijn vader en de barman. Of hij moest naar de bioscoop gaan om haar te zien spelen. Persoonlijk denk ik dat hij door haar gefascineerd, geïntrigeerd was. Zij belichaamde de Amerikaanse Hollywooddroom die hij nog nooit eerder was tegengekomen, zelfs niet toen hij zelf acteur was.  Ze was zo’n levendig personage voor hem. Hij werd meegezogen door de energie, zij nam hem mee naar Los Angeles en New York, steden waar hij nog nooit was geweest. En dat terwijl Gloria naar Liverpool wou. Peter fascineerde Gloria omdat zij Liverpool exotisch en opwindend vond. Maar Gloria was een erg gesloten persoon en deelde nooit veel. Voor het publiek was dat fascinerend. Het was erg moeilijk om haar te leren kennen. Ik sprak met kennissen die bekenden dat ze haar eigenlijk nooit écht gekend hebben.

Was Gloria enkel een minnares voor hem?

P. MCGUIGAN Ze hadden al vroeg een seksuele relatie, maar die evolueerde langzaam naar echte liefde. Hij heeft, denk ik, veel mogelijkheden gehad om weg te gaan, maar hij bleef bij haar. Toen ze ziek was, verzorgde hij haar zoals een ouder zou doen. Hij was onvoorwaardelijk op haar verliefd.

Het leeftijdsverschil tussen Peter en Gloria was bijna dertig jaar. Was Peter voor Gloria het symbool van de eeuwige jeugd?

P. MCGUIGAN Ja, dat denk ik wel. Het moet moeilijk voor haar zijn geweest om zichzelf altijd op het scherm te kunnen bewonderen. Zeker omdat ze daar twintig jaar jonger is. Ze kon haar jongere ik niet ontlopen. Gloria was erg ijdel, ze deed haar uiterste best om haar schoonheid te bewaren. Het idee dat ze aantrekkelijk werd gevonden door een jongere man, zal haar wel hebben opgewonden. Ze heeft altijd een boontje gehad voor jongere mannen, dat was bekend bij het publiek. Dat is ook wat haar een femme fatale maakte. Ze koos haar eigen films en ze had een bepaalde kracht over zich, iets speciaals. FILM STARS DON’T DIE IN LIVERPOOL is geen film over Gloria Grahame, maar wel over het liefdesverhaal tussen Peter Turner en Gloria Grahame.

Afbeeldingsresultaat voor film stars don't die in liverpool

De muziek is in de film erg belangrijk. Waarop baseerde je de soundtrack?

P. MCGUIGAN Muziek bepaalt heel erg de manier waarop ik werk. Wanneer ik het scenario krijg, deel ik het op in bepaalde nummers. Dat zijn niet altijd de songs die in de film belanden, maar het zijn nummers die me helpen om de scène voor te stellen, omdat het proces van film maken zo abstract is. Het lijkt veel op naar een componist gaan en zeggen: ik wil díé muziek, terwijl je het niet kunt uitleggen of spelen. Daarom is het voor mij belangrijk dat ik die conversatie al heel vroeg in mijn hoofd heb en al weet welke kant ik qua muziekkeuze uit wil. Voor deze film wilde ik zo weinig mogelijk muziek om de film zo simpel mogelijk te houden. Annette Benning, die Gloria vertolkt, zei tegen me dat ze geen sentimentele film wilde maken over een oude vrouw die in haar kamer sterft. Die uitspraak bleef maar door mijn hoofd spoken. De muziek moest kunnen anticiperen op de emotionaliteit van de film, ik wilde dat de emotie in de kijker zou kruipen. Dus de muziek moest erg zorgvuldig worden uitgekozen.

Hoe deed u dat dan precies?

P. MCGUIGAN Ik koos voor Noord-Amerikaanse soul, die erg aanwezig was in Liverpool toen. De muziek werd door de havenarbeiders meegenomen uit Amerika op 7 inch-platen, wat ook in de film terugkomt. Daarnaast wilde ik ook niet dat alles muziek zou zijn. Ik wilde alle trucjes, zoals de bombastische klassieke muziek, weghalen. Daarom koos ik ook voor doodgewone geluiden, zoals het geluid van spelende kinderen op straat. Londen kreeg het geluid van de ondergrondse en Los Angeles kreeg het geluid van de zee. Het was enorm interessant om die middelen waar je normaal mee werkt, weg te halen. Het was de meest moeilijke film die ik ooit heb gemaakt omdat ik de film juist zo simpel mogelijk wilde houden.

In FILM STARS DON’T DIE IN LIVERPOOL zegt Gloria dat ze heeft meegewerkt aan een bepaalde film. Als Peter haar dan vraagt over welke film het gaat, antwoordt ze: “Het ging over seks, redding en zonde.”

P. MCGUIGAN Ze was erg grappig (lacht). Welkom in mijn leven, zei ze daarmee eigenlijk. Ze was ook gewaagd; ze vond het leuk om plezier te maken. Voor haar tijd was ze eigenlijk best modern. Gloria accepteerde niet alles wat de filmstudio’s haar opdroegen, wat nieuw was in die tijd. Ze maakte haar eigen keuzes en ze was een formidabele actrice. Het was een enorm privilege om deze film te maken, omdat ik een goed excuus had om zo al haar oude films te herbekijken. Geweldig om te zien hoe ze die beweging doet of om haar te leren kennen via haar werk.

IFFR – Rotterdam, februari 2018
Vertaling: Leen Reynaerts

In het kader van Film Fest Gent on Tour speelt FILM STARS DON’T DIE IN LIVERPOOL op dinsdag 15 mei in Studio Skoop (Gent), Cinema Lumière (Brugge), Cinema Cartoon's (Antwerpen), The Roxy Theatre (Koersel), Studio GeelCinemaZED (Leuven), Kunstencentrum BUDA (Kortrijk), CC StrombeekFlagey (Brussel, Studio 5), CC De Kollebloem (Puurs), CC Jan Tervaert (Hamme) en Cinema Westside (Evergem).

Geschreven door FREDDY SARTOR

Interview: Paul McGuigan over Film Stars Don’t Die in Liverpool

15/05/2018
Regisseur: 
Scenario: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2017
Distributeur: 
Film Fest Gent on Tour

Media: