It Comes at Night

De helse taferelen van Pieter Bruegel de Oude sierden de muren van het huis waar het familiale psychodrama 'Krisha' (2015) explodeerde en ook in de tweede film van de Amerikaanse onafhankelijke filmmaker Trey Edward Shults, de post-apocalyptische horrorthriller IT COMES AT NIGHT, komt De triomf van de dood nadrukkelijk in beeld wanneer de camera door de donkere gangen van een afgelegen huis glijdt. Bruegels nachtmerrieachtige chaos weerspiegelt de emotionele en morele crisis die ontstaat wanneer een familie van binnenuit wordt aangevallen.

In Shults' debuut Krisha wekt de terugkeer van het zwarte schaap van de familie (“I have tried to become a better human being”) naar aanleiding van Thanksgiving oude demonen (verslaving, spijtgevoelens) op die de crisis doen escaleren. In IT COMES AT NIGHT wordt door een cataclysme (een mysterieuze plaag creëert fatale fysieke transformaties) de strijd tussen de familiale muren een zaak van leven en dood, waarbij de destructieve krachten van wantrouwen, angst en paranoia voor extra spanning en verwarring zorgen. Ook al omdat de ene vraag, hoe ver gaan families om zichzelf te beschermen, een andere verbergt. Namelijk: is er in deze post-apocalyptische wereld nog wel iets om voor te leven? Of: hoe zinvol is overleven wanneer de prijs het verlies van menselijkheid is?

Trey Edwards Shults levert niet zomaar genreoefeningen af. Zijn verhalen zijn verbonden met persoonlijke emoties en ervaringen, de spijtgevoelens van zijn stervende vader, zijn eigen angst voor de dood en spanningen tussen generaties binnen families. Niet toevallig opent IT COMES AT NIGHT met een sterke traumatische scène waarin een dochter-met-gasmasker afscheid neemt van haar lijdende vader en dan samen met haar zoon toekijkt hoe haar man hem doodt, verbrandt en begraaft. De dagelijkse routine die volgt kan niet verhullen dat hier een familie in gevaar verkeert en het begrip beschaving samen met hoop is verdwenen. Met deze prelude is de toon gezet voor een somber moreel horroravontuur. De trip schakelt een versnelling hoger wanneer de familie ‘s nachts een indringer overmeestert. Will beweert water te zoeken voor zijn gezin en na een lange op marteling lijkende ondervraging besluit Paul het verhaal te checken. Een shootout met een ander vader-zoonduo later zijn beide gezinnen verenigd in het huis. Even lijkt solidariteit over te nemen, maar de seksueel gefrustreerde jonge Travis raakt verstrikt in een web van voyeurisme (hij gluurt naar Wills vrouw Kim), deliriums en nachtmerries (zwart braaksel en zombies dringen binnen in zijn kamer/geest) en langzaam verliezen ook Paul en Sarah zich in achterdocht en angst. De harmonie is weer chaos, de utopie dystopie. De samenwerking maakt plaats voor onderlinge spanningen die escaleren in een gewelddadig conflict. Egoïsme, zelfbehoud en woede breken door het dunne laagje empathie en beschaving dat heel even terug leek. Met fatale gevolgen voor ieders leven en menselijkheid. Absurd en verbijsterend.

Toch zijn er geen slechteriken in IT COMES AT NIGHT. Evenmin monsters van buitenaf. Het gevaar schuilt in het gezin en de kleine gemeenschap. Individuen en situaties zijn altijd complex. Mensen worstelen met tegenstrijdige emoties en het verlangen om in een post-apocalyptische wereld hun familie te beschermen. Maar ook binnen het gezin zijn er spanningen: de 17-jarige Travis verzet zich tegen zijn vaders machogedrag, Sarah gruwelt van Pauls paranoia en agressie. Door de familie monsterlijk te maken sluit Shults aan bij de seventies-horror van Tobe Hooper, Wes Craven en Larry Cohen. Maar hij kiest voor een minimalistische variant die aansluit bij het werk van de forties-meesters Val Lewton en Jacques Tourneur met meer suggestie en sfeer (via licht en Steadicambewegingen) dan effecten. Slow horror à la The Witch; visuele en metaforische cinema die illustreert hoe stabiliteit is verdwenen uit het post-9/11-landschap.

Voor de vertoningen van IT COMES AT NIGHT, zie cinenews.be.

Wekelijks post Filmmagie drie al dan niet eerder verschenen filmbesprekingen. Meer recensies, achtergrondstukken en interviews vind je terug in ons gedrukte nummer, te koop in de boekhandel of online te bestellen via info@filmmagie.be.

Geschreven door IVO DE KOCK

It Comes at Night

28/06/2017
Regisseur: 
Scenario: 
Muziek: 
Productiejaar: 
2017
Distributeur: 
Cinemien, Splendid Film

Media: 

onomatopee