Kollektivet

Tijdens de persconferentie op de Berlinale zei Thomas Vinterberg onomwonden: “de dogmabeweging is dood en begraven, Dogma 95 is aan zijn eigen succes ten onder gegaan. Je kan regels niet nog meer uitmelken, want dan is er geen risico meer.” Toch heeft zijn nieuwste film veel weg van Festen van bijna 20 jaar geleden, de eerste en meteen een van de hoogtepunten van deze fameuze Deense Dogma 95. Ook KOLLEKTIVET gaat over de afbrokkeling van het groepsgevoel en familiebanden met individuele ravages tot gevolg.

We bevinden ons in het Denemarken van de jaren 70. Erik, een professor architectuur, en zijn vrouw Anna, een bekend tv-nieuwsanker, besluiten om hun huwelijk nieuw leven in te blazen door een pas geërfd landhuis open te stellen voor hun vrienden. Van dan af worden alle beslissingen gezamenlijk genomen. Eerst lukt dat nog vrij aardig, het wankele evenwicht binnen de groep houdt stand. Er ontstaat een nieuwe dynamiek. De tienerdochter observeert, een beetje zoals de titelfiguur in My Queen Karo, van buitenaf wat zich in de commune afspeelt.

Wanneer Erik evenwel een van zijn knappe studentes het huis binnenloodst, wordt het evenwicht grondig verstoord. Iedereen wordt verplicht om persoonlijk stelling te nemen; van de aanvankelijke eensgezindheid blijft niet veel meer over. Voor Anna zijn de gevolgen groot. Zij was mee de initiatiefneemster, maar nu wordt het voor haar ondraaglijk om haar intuïtieve genegenheid voor de groep te combineren met het gevoel van onrecht dat haar wordt aangedaan. Haar individuele drama stijgt boven de groep uit. De altijd uitstekende Trine Dyrholm heeft er verdiend de prijs van beste actrice in Berlijn voor ontvangen. Opnieuw snijdt Vinterberg diep in de menselijke emoties, in een wereldje dat hij uitermate goed kent.

KOLLEKTIVET heeft weliswaar niet de kracht van Festen of Jagten, maar raakt eens te meer een gevoelige snaar. Eenvoudig is het niet om een eindeloze vrijheid in te vullen, toch proberen deze mensen het. In de jaren zeventig was er de moed om nieuwe levensvormen uit te proberen, maar idealisme alleen is niet voldoende. Al willen de bewoners allemaal het beste voor elkaar, dat alleen is geen garantie om hun microsamenleving te doen slagen. Vinterberg weet heel goed de sfeer van toen te evoceren, zonder te oordelen, zonder een keuze te maken voor de familie of de commune. Het was een tijd van experimenteren. Een knap stukje geschiedenis.

Geschreven door HUGO BERNAERS

Kollektivet

13/04/2016
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2016
Distributeur: 
September Film

Media: