L’Avenir

Het begin van L’AVENIR toont ons een vreedzaam plaatje van een gezin met twee kinderen die duidelijk genieten van hun vakantie in Bretagne. Ze zijn op Mont Saint-Michel; de ouders verliezen zich in het moment, de dochter waarschuwt dat het vloed wordt en dat ze beter kunnen vertrekken. Dan maken we een sprong van acht jaar. Moeder Nathalie lijkt ook met haar Parijse leven heel tevreden. Ze geeft met veel passie filosofie op een middelbare school; een passie die ze deelt met haar man, die op een andere school werkt. De relatie met haar kinderen is harmonieus. Nathalie en haar man ontvangen vaak gasten in hun gezellige Parijse appartement vol boeken, en de jongste (de zoon) vindt het leuk om zich een beetje af te zetten tegen de gesprekken aan tafel door zich minder ontwikkeld voor te doen dan hij is. Maar langzaam, beetje bij beetje, raakt de harmonie verstoord.

Nathalies moeder (een voormalige actrice, maar ook in het gewone leven een drama queen eerste klas) begint te dementeren en eist haast voortdurend en op de meest ongelukkige momenten Nathalies aandacht op. Voor de uitgeverij waar Nathalie een reeks over filosofen uitbrengt, moeten de boekjes ineens ‘leuker’, de covers hipper, iets waar ze zich altijd tegen verzet heeft. Nathalies man krijgt een verhouding en wordt door de dochter gedwongen om te kiezen – hij besluit Nathalie te verlaten. Je zou er voor minder aan onderdoor gaan. Maar Nathalie vindt kracht en troost bij haar filosofen en het lesgeven (dat wordt extra in de verf gezet doordat de onderwerpen die ze aansnijdt in de klas elke keer van toepassing zijn op haar toestand). Jonge mensen leren nadenken is een belangrijke taak; voor Nathalie is het een betere manier om de maatschappij te veranderen dan de (kleine) revolutionaire acties  waar haar oudleerling Fabien en zijn vrienden uitvoerig over discussiëren (moet je als filosoof je werk wel ondertekenen? Hou je zo niet de heersende orde in stand?). 

Regisseur Mia Hansen-Løve (dit is haar vijfde speelfilm) vond inspiratie bij haar herinneringen aan haar ouders, ook leraren filosofie, die net als Nathalie hun huis met boeken vulden. Net zoals Nathalie geen toegevingen wil doen aan haar filosofische edities, zo heeft Hansen-Løve het zich ook niet makkelijker willen maken door Nathalie een ander vak te laten doceren. “Wat mijn verlangen om een film te maken over een filosofielerares die bezeten is door haar vak nog versterkte, is het gebrek aan vrijheid in de representatie van intellectuelen en het heen-en-weer gaan van ideeën. Er zijn maar weinig films waarin je ziet welke kranten de personages lezen, aan welke ideeën ze belang hechten en welke politieke problemen hen in vuur en vlam zetten”, zegt de regisseur. Constant alles in vraag stellen is voor haar verbonden met de zoektocht naar helderheid en integriteit, en geeft kracht en moed, hoe beangstigend het soms ook is. Dat bewijst Nathalie. Een van de weinige keren dat de hevige bewegingen van de camera de kijker laten voelen dat ze boos is om de scheiding, is wanneer ze ziet dat haar man grote gaten in hun boekenkasten heeft achtergelaten, en werk mee heeft genomen dat voor haar onmisbaar is.

Heel subtiel is Hansen-Løve ook in het tonen van de verschillen tussen man en vrouw, het gebrek aan empathie dat haar man soms vertoont (bloemen brengen op een feestdag die voor Nathalie niks feestelijks meer heeft, niet willen begrijpen dat het Bretoense vakantiehuisje nu taboe is voor haar) en in de manier waarop Nathalies rivale in beeld wordt gebracht. Isabelle Huppert (voor wie Hansen-Løve de film geschreven heeft) is perfect in haar uitbeelding van de combinatie  van broosheid en eenzaamheid (die volgens Hansen-Løve eigen is aan vrouwen die op latere leeftijd alleen komen te staan) en onverschrokkenheid (zoals ze haar leerlingen langs de stakingspiketten loodst – hoe kun je iemand tegenhouden die bij wil leren?). Een mooie film, die iedereen die kunst, literatuur en ideeën een grote plaats wil geven in zijn leven een hart onder de riem steekt.

Geschreven door EVELIEN VAN VESSEM

L’Avenir

06/04/2016
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2016
Distributeur: 
ABC Distribution

Media: