La cravate

Waarom stemmen mensen voor extreemrechtse partijen zoals het Front National? Op dit complexe vraagstuk biedt LA CRAVATE geen sluitend antwoord, maar de documentaire tracht wel een tipje van de sluier te lichten met het verhaal van de twintigjarige FN-militant Bastien in de aanloop naar de Franse presidentsverkiezingen van 2017.

De kapstok voor LA CRAVATE is een lyrische tekst. De Franse filmmakers Mathias Théry en Étienne Chaillou (La sociologue et l'ourson, 2016) leggen Bastien het essay in vijf hoofdstukken voor. Geïnstalleerd in een comfortabele zetel leest de jongeman zijn eigen verhaal. In het licht van een kleine leeslamp zie je hem blad na blad omslaan. In voice-over vertelt een zachte, beheerste stem luidop wat de jongen stil in zijn schrift leest. Af en toe geeft Bastien commentaar of schuifelt hij ongemakkelijk in zijn zetel. Zit hij gezellig aan het haardvuur of is dit een kruisverhoor?

De persoonlijke kroniek blijkt al snel een vehikel voor het grotere verhaal. Hoewel de literaire aanpak en de focus op het persoonlijke de hardheid van het politieke spel aanvankelijk verzacht, legt de slimme mise-en-scène zowel de psychologie van de FN-kiezer als de strategieën van de extreemrechtse politiek bloot.

Bastien werkt in een speelhal waar hij lasergames organiseert. Wanneer hij op een avond lastige klanten moet buitenzetten, mondt dat uit in een handgemeen. Zijn vriend en FN-departementshoofd Eric zucht zacht wanneer Bastien hem het verhaal toevertrouwt: “Tu te bas encore.” De ambitie en de rappe doorgroei van Bastien in de lokale politiek botsen met de nieuwe strategieën en ideologische verschuivingen die het FN, en andere extreemrechtse partijen in Europa, in het voorbije decennium kenmerkten. Met grootschalige oppoetsacties en slimme communicatiecampagnes wil een nieuwe generatie politici de demonisering van het extreemrechtse gedachtegoed van antwoord dienen. In België is dat, kort samengevat: meer Tom Van Grieken, minder Filip Dewinter. Meer dan ooit maken de kleren de man. Maar in zijn kast heeft Bastien meer lijken dan maatpakken.

Tussen het lezen door kijkt hij af en toe op. “Ben ik een klootzak”, vraagt hij. Het antwoord blijft uit. Chaillou en Théry zijn noch vooringenomen noch zwart-witdenkers. De vertelstructuur en de vorm werken eerder tederheid en transparantie in de hand, waardoor een dialoog mogelijk wordt. Ondanks zijn verleden is Bastien een mensenmens. Hij is zachtaardig en draagt zijn hart op de tong. De twee filmmakers zijn nochtans niet mals. Hun strenge vragen confronteren Bastien met zijn politieke engagement en zijn levenskeuzes. De jongen staat echter stevig in zijn schoenen en weet waar hij in gelooft. Hij is niet gemakkelijk van zijn stuk te brengen. Behalve dan door de politiek zelf, waarvan hij de ware aard ontdekt. Zijn politieke reveil blijkt dan snel een reveil tout court.

LA CRAVATE speelt van 9 september tot 25 oktober in Cinema Nova. Meer informatie vind je hier.

Geschreven door INGE COOLSAET

La cravate

09/09/2020
Genre: 
Productiejaar: 
2019
Distributeur: 
Cinema Nova

Media: