Lance

Op korte tijd bestormt de Amerikaanse zender ESPN aan de bank gekluisterde sportliefhebbers met twee documentaires over iconische atleten. ‘The Last Dance’, hier te zien op Netflix, zorgde voor ‘cooler talk’ over basketgodheid Michael Jordan en zijn Bulls. Het tweedelige LANCE portretteert wielrenner Lance ‘The Boss’ Armstrong.

LANCE is een catchy titel, maar ook een directe hint naar het opzet van deze documentaire: op zoek gaan naar de mens en niet naar de coureur. Parallel aan haar interviews met de recordwinnaar van de Tour de France bouwt Marina Zenovich, regisseur van biografische documentaires over onder anderen Richard Pryor, Roman Polanski en Robin Williams, een chronologische reconstructie van Armstrongs onwaarschijnlijke levensverhaal door middel van archiefbeelden. Wie verwacht inzicht te krijgen in de wielersport, spannende finishes te herbeleven of onuitgegeven heroïsche momenten te ontdekken, is eraan voor de moeite. De beelden uit het verleden worden verklaard door het verhaal dat de atleet vandaag vertelt. En dat verhaal hervertellen blijkt een fameuze evenwichtsoefening voor de grootste controlefreak die de wielerwereld ooit gekend heeft. In 2013 kon hij niet anders dan uitgebreid mea culpa slaan op de sofa van Oprah, zeven jaar later verwachten we dat hij voldoende van de commotie bekomen is om zichzelf te zijn.

Wanneer Armstrong zegt dat het hem spijt dat hij masseuse Emma o’Reilly een hoer noemde, dan geloven we hem. Het platvloers beledigen van iemand die een beperkt gevaar voor hem betekende, vindt hij wellicht dom. Als hij zichzelf een idioot noemt omwille van zijn dopinggedrag, dan zijn we minder zeker. Dit is een man die niets is als hij niet kan domineren. In een wereld waar doping de plak zwaait en de winnaar niet alleen het beste koerst, maar ook op de meest gewiekste manier prestatieverbeterende middelen gebruikt, zou Armstrong heersen op de manieren die het spel hem bood.

Dat hij een buitengewoon talent was, bleek al toen hij op zijn vijftiende professionele triatleten overklaste. Hij was welbespraakt, zelfzeker en stond graag in de aandacht. Na Greg LeMond had Amerika er al snel een potentiële Tour de Francewinnaar bij. Toen Armstrong na een zware behandeling voor kanker terugkeerde naar de wielersport en een onwaarschijnlijke zeven keer de zwaarste ronde ter wereld won, stond er geen rem meer op zijn populariteit. Tegelijk groeide de scepsis over die wonderbaarlijke wederopstanding. The Boss heeft altijd volgehouden dat Livestrong, zijn organisatie ter ondersteuning van het onderzoek tegen kanker, geen afleidingsmanoeuvre was voor zijn illegale praktijken. Maar hij verschuilde zich wel trefzeker achter zijn eigen ziekte: hoe zou hij, die de dood in de ogen had gezien, vrijwillig substanties kunnen innemen die het natuurlijke systeem van een mens om zeep helpen?

Zijn intenties met Livestrong waren zonder twijfel oprecht. Hij heeft er het leven van duizenden mensen mee gered en aan nog veel meer broodnodige moed geboden. Waarom heeft hij dan zijn macht en charisma nooit gebruikt om de wielersport op een positieve manier naar zijn hand te zetten? Het blijft een van de grote Armstrong-paradoxen, maar de lange gesprekken in deze film geven tussen de regels heel wat prijs: zijn streven naar macht en glorie overstijgt alles en we vermoeden dat de vuile manier om dat te bereiken hem even goed – lees: beter – ligt dan de moreel aanvaarde weg. Deze man heeft geen spijt dat hij doping tot een kunst verhief, medesporters bedreigde en ploegmaats als een tiran aan de leiband hield. Zijn veerkracht staat hem zelfs toe om, na de diepste val die een wielrenner ooit maakte, vandaag een onbekommerd leven te leiden waarin hij accepteert dat hij voor velen een paria zal blijven en voor sommigen een held. De intelligentie van deze documentaire bestaat erin om Armstrong vrij te laten in zijn plezier om veel te praten, het liefst over zichzelf. Hij voelt dat als een kans om zijn imago bij te stellen, maar verraadt meer dan hij beseft. Regisseur Zenovich lijkt dat feilloos aan te voelen. Wanneer Armstrong precies liegt en wat hij soms achterhoudt zullen we nooit weten, maar wat voor iemand Lance is, daar geeft deze film een verbazend mooi inzicht in.

LANCE is beschikbaar voor thuiskijken bij Proximus Pickx.

Geschreven door MIK TORFS

Lance

Regisseur: 
Scenario: 
Productiejaar: 
2020
Distributeur: 
Proximus

Media: