The Last Son

Edward 'Ted' Kennedy was minder populair en mediageniek dan zijn broers Bobby en John Fitzgerald Kennedy. Over het zwarte schaap van de machtige clan zijn dan ook amper films gemaakt. THE LAST SON wekt sympathie op voor een tragische figuur.

Terwijl Amerika zich opmaakt voor de maanlanding in 1969, rijdt een lichtjes dronken senator Ted Kennedy zijn auto van een brug in Chappaquiddick, een schiereiland verbonden met Martha’s Vineyard in de Amerikaanse staat Massachusetts. Hij belandt in het water samen met zijn passagier Mary Jo Kopechne, een jonge vrouw die meewerkte aan de verkiezingscampagne van Teds een jaar eerder doodgeschoten broer Bobby. Ted ontsnapt uit de wagen maar doet niets om haar te redden. Bovendien licht hij de politie pas tien uur later in. Vervolging en het einde van een loopbaan dreigen, maar een team cynische, ervaren advocaten en pr-medewerkers begint te 'spinnen' zodat Ted herkozen kon worden als senator.

CHAPPAQUIDDICK (originele titel van de film bij zijn release in de VS) of THE LAST SON, zoals hij nu bij ons enkel op dvd wordt uitgebracht, gaat over deze doofpotaffaire. Regisseur John Curran (We Don't Live Here AnymoreThe Painted Veil) tracht sympathie te creëren voor Ted Kennedy (Jason Clarke) door hem het gewicht te laten torsen van zowel de hoge verwachtingen van een dominante vader, Joe Kennedy, als het noodlot, de 'Kennedyvloek' die het leven eiste van achtereenvolgens Joseph Kennedy Jr. in 1944, JFK in 1963 en Robert Kennedy in 1968. Daardoor kwam alle druk op de schouders van 'de laatste zoon' te liggen.

Tegelijkertijd toont Curran hoe Ted worstelt met (morele) prioriteiten, wat het voor de kijker moeilijk maakt om zich in te leven in deze Kennedytelg. Wanneer hij na het ongeval bij zijn vertrouwelingen arriveert, is het eerste wat hij zegt: “I'm not going to be president.” Terwijl een jonge vrouw gestorven is nadat hij haar heeft achtergelaten in een gezonken auto. Bepaald wereldvreemd en narcistisch. Allerminst sympathiek en zeker niet heroïsch.

Teds onbegrijpelijke gedrag wordt enigszins gekaderd wanneer hij zijn vader belt en die “alibi” mompelt. In de 'betere' kringen primeren eigenbelang en het beschermen van de erfenis van een dynastie op eventuele morele overwegingen. Even pruttelt Ted tegen. Hij leest een verklaring voor aan de politie nadat hij zijn vader telefonisch verwittigde: “Joe, ik zit op het politiestation. Ik wou je laten weten dat ik ze ga vertellen wat er is gebeurd. Ik ga zeggen dat ik achter het stuur zat. Ik zal mezelf beschermen, maar daar kan ik niet onderuit. Ik moet de waarheid vertellen.” Joe blijft echter hameren op zijn alibi. Daarop uit Ted zijn frustraties: “Ik wil niet herinnerd worden omwille van mijn fouten. Joe junior was de lieveling, Jack was innemend, Bobby was geniaal, en wat ben ik? De dikzak, het uilskuiken? Ik ben de man die het vaakst in de problemen kwam. Ik kan ook innemend zijn en geniaal. Ik ben de enige zoon die je nog hebt. Ik neem dit besluit.” Aan de andere kant van de lijn zwijgt een gedeeltelijk verlamde vader. ”Hij schrijft iets op, Ted”, zegt een verpleegster. "Hij vindt dat je je moet gaan gedragen als het hoofd van de familie".

Nadat Ted toch zijn verklaring geeft aan de politie, krijgt hij thuis van zijn vader (een ijzingwekkende Bruce Dern) een afkeurende blik en een nieuw papiertje. Met deze vernietigende boodschap: “Je bent mijn vertrouwen kwijt. Doe wat ik zeg, dan gebeurt dat niet weer. Anders is het bijna onmogelijk om het nog terug te winnen.” Enter een legertje cynische adviseurs dat meteen drie problemen ziet: “Een: de ons bekende feiten die niet bekend mogen worden. Twee: de ons nog onbekende feiten die we moeten achterhouden. Drie: de dingen die je hebt verteld, waarvan we ze moeten afleiden.”

Niet dat deze gehaaide mannen verdere flaters kunnen verhinderen. Ted maakt zich belachelijk door een beschermkraag te dragen bij de begrafenis van Mary Jo. Medische verklaringen blijken overduidelijk verzonnen. De senator kan zich maar niet empathisch tonen en wentelt zich voor de camera's in zelfbeklag (“ik loop nog altijd in Jacks schaduw”). “We deden het beter in de Varkensbaai”, zucht een adviseur, verwijzend naar de dramatisch verlopen Cuba-invasie tijdens JFK's presidentschap.

Toch blijft de schade uiteindelijk beperkt tot een voorwaardelijke straf. Met dank aan Apollo 11 en astronaut Neil Armstrong die voet zet op de maan en met zijn “dit is een kleine stap voor de mens, maar een grote sprong voor de mensheid” alle aandacht opeist. De maanreis is een succesverhaal dat de VS in een optimistische, positieve sfeer dompelt.

John Curran slaagt er uitstekend in om de tijdsgeest te evoceren en aan te geven hoe macht en geld hun stempel drukken op de Amerikaanse samenleving. Over wat er voorafgaand aan het ongeval gebeurde op het eiland Chappaquiddick – waar Ted een feest hield zonder zijn echtgenote Joan (die later in alcoholisme zou wegzakken), met zes gehuwde mannen en evenveel twintigjarige vrouwen ('Boiler Room Girls') – en over de relatie van Ted en Mary Jo blijft de cineast vaag.

Zijn protagonist is een tragische figuur; maar ook wat een schlemiel, waardoor adviseur Joe Gargan (een overtuigende Ed Helms) het morele centrum van THE LAST SON wordt. Hij kijkt hoofdschuddend, veroordelend toe hoe Ted zichzelf compromitteert ondanks zijn waarschuwing: “Het gaat nu om je integriteit.” Een tekst aan het slot geeft aan dat Joe achteraf brak met de familie, terwijl Ted in 1980 tevergeefs nog een gooi naar het presidentschap deed. Lang na de dood van pater familias Joe Kennedy.

THE LAST SON is een boeiende en interessante film, maar Curran heeft er geen onvergetelijk en diepgaand meesterwerk van gemaakt. De meest beklijvende en intrigerende evocatie van het ongeval en de doofpotoperatie blijft op naam staan van Brian De Palma, die er in Blow Out een boeiende studie van illusie, manipulatie, bedrog en geweld aan koppelde. Maar geluidsman Jack Terry (John Travolta) wist het in die thriller al: “No one wants to know about conspiracy anymore!” Vandaar dat THE LAST SON kiest voor een Griekse tragedie. Eentje waar er voor de (anti)held geen goddelijke status is weggelegd.

FILM: ** / geen extra's

Themastukken en meer besprekingen over Huisbios (dvd, VoD, blu-ray) vind je in het tijdschrift Filmmagie.

Geschreven door IVO DE KOCK

The Last Son

Regisseur: 
Muziek: 
Productiejaar: 
2018
Distributeur: 
The Searchers

Media: