Laure Prouvost over Wantee en Dit Learn

Het zit er weer bijna op voor Visite Film Festival. Vanavond sluit het festival af met werk van Laure Prouvost, een Franse kunstenaar die wereldwijd gerenommeerd is met haar videokunst, installaties en keramieken sculpturen. In 2013 kreeg ze de Turner Prize voor de installatie WANTEE, waarvan we in Het Bos de film zullen zien. Ze brengt ook haar meest recente werk mee, het hyperactieve taalspel DIT LEARN.

De titel DIT LEARN is al een taalspelletje op zich: als je het in het Frans uitspreekt, krijg je ‘di-learn’, ontleren. Maar je kan het ook lezen en vertalen als ‘zeg-leer’. Daarover gaat ook de film: hoe leren we taal en is het mogelijk om dit proces om te keren? Het klinkt serieus, maar Prouvosts werk is altijd doordrongen van humor en speelsheid. In WANTEE wordt het nooit volledig duidelijk wat serieus is en wat een grap, wat fictie is en wat realiteit. Ze heeft de woonkamer van haar fictionele grootvader, zogezegd een conceptuele kunstenaar, nagebouwd en laat zien wat er nog van zijn werken overblijft nadat hij werd verstoten door de kunstwereld.

Zowel in WANTEE als in DIT LEARN raak je veel dingen aan in close-up, je ruikt aan dingen en beschrijft de geur. Daarin ligt een contrast met het medium film: de kijker kan niets voelen of ruiken.

LAURE PROUVOST Gewoonlijk zit er in mijn werk veel materiaal dat meer wil zijn dan het is. Geuren, aanrakingen en zelfs beeld: ze liggen ver van het medium zelf, dat gewoon bestaat uit pixels en geluid. Wat ik met mijn werk wil doen, is de verbeelding triggeren. Ik probeer pixels in tactiele dingen te veranderen. Ik voel me aangetrokken tot het fysieke, tot hoe ons lichaam reageert op bepaalde impulsen. Volgens mij kan film dat stimuleren.

DIT LEARN lijkt wel een taalspel met de kijker. Welk effect wou je bereiken?

L. PROUVOST De film gaat over het deconstrueren van het taalleerproces en het namen plakken op dingen. Het vraagt hoe we ons verhouden tot woorden, hoe we ze gebruiken. Ik weet niet of het zo overkomt voor de kijker, maar het ‘ont-leer’-proces bestaat in de film uit vier delen. In het eerste deel leer je wat de woorden betekenen en moet je proberen ze te onthouden. Dan moet je ze gebruiken in deel twee. In het derde deel ga ik terug naar vóór het leerproces: een object is een object en heeft geen naam nodig. Het vierde deel keert terug naar hoe je de dingen ziet als je pas geboren bent: je bent verbonden met de dingen zonder dat er taal bij komt kijken. Als baby ben je meer fysiek verbonden met de wereld. Taal geeft afstand. Mijn toen pasgeboren dochter was een grote inspiratie voor de film.

Je spreekt de kijkers toe, ook al in WANTEE. Je zegt dat je graag meer tijd zou willen doorbrengen met hen. Is de connectie tot het publiek iets wat je mist?

L. PROUVOST Dat moet je niet te serieus nemen. Het is eigenlijk een grap, die wil wijzen op het feit dat je naar pixels aan het kijken bent. Mij maakt het niet uit om meer tijd met je door te brengen, ik ben maar een pixel! (lacht). Ik doe alsof ik geïnteresseerd ben, speel met emoties … waarmee ik natuurlijk niet wil zeggen dat ik niet verbonden wil zijn met mijn publiek!

 WANTEE (filmlocatie/installatie)

WANTEE is ontstaan als een installatie. Buiten de projectie was er ook een geënsceneerde woonkamer waarin de bezoeker kon zitten. Mis je dat niet bij de projectie in Het Bos?

L. PROUVOST Het zijn twee verschillende ervaringen. Bij de installatie hield ik van de fysieke impact, nu zal de focus meer gaan liggen op narratief en film. Ik sluit het ene of het andere niet uit. Het werk is sowieso altijd in beweging. Het verandert afhankelijk van de context. Het publiek is nu ook niet Engels, zoals toen het voor het eerst getoond werd.

De lijn tussen fictie en realiteit is zo vaag in WANTEE dat de media niet meer weten of je grootvader nu eigenlijk echt bevriend was met de kunstenaar Kurt Schwitters …

L. PROUVOST Toch is het zo, het Tate heeft mij precies daarom de opdracht voor het werk gegeven. Je denkt toch niet dat ze mij hebben aangenomen omdat ze mijn werk goed vonden? (lacht) (Het is niet zo, nvdr) De film is inderdaad een spel met fictie en realiteit, maar gaat ook over de geschiedenis van kunst en hoe we kunst bewaren. Je zou het kunnen zien als een parodie op de museumcontext. Kunst wordt steriel bewaard en tentoongesteld, er mag niets meer aan veranderen. Ik heb de zogezegde kunstwerken van mijn grootvader herwerkt tot nieuwe objecten, die ik in WANTEE laat zien.

Je keuzefilm is SPEAK van John Latham, voor wie je vroeger hebt gewerkt als assistent. Waarom deze film?

L. PROUVOST Ik hou echt van zijn werk. Hij toont hier dat je taal op veel manieren kan invullen: je kan ook spreken met kleuren en geluid. Dat is wat hij hier doet.

Brussel-Antwerpen, 13 augustus 2018

Info & tickets Visite Film Festival

Geschreven door CHARLOTTE TIMMERMANS

Laure Prouvost over Wantee en Dit Learn

Media: