Le jeune Ahmed

Paraderen op de rode loper en poseren voor photo calls, na negen keer Cannes is het een routineklus voor de Dardennes. Hun 'Rosetta' was in 1999 de eerste Belgische film bekroond met de Gouden Palm. Twintig jaar later maken ze opnieuw kans met LE JEUNE AHMED. Hier in de zalen op 22 mei.

Sinds hun begindagen hebben de broers Dardenne een hele weg afgelegd. Hun eerste films (La promesse, Rosetta) waren verankerd in het Luikse arbeidersmilieu waaruit ze zelf voortkomen, maar daarna werd hun aanpak universeler en de toon lichter. Toen ze gingen samenwerken met sterren als Marion Cotillard, Cécile de France en Adèle Haenel waagden sommigen zelfs voorbarig van ‘verraad’. Na het semisprookje Le gamin au vélo, het ontslagdrama Deux jours, une nuit en het door een knullig detectivescenario ontsierde La fille inconnue richten de broers zich nu op een vaag door de actualiteit geïnspireerd onderwerp, namelijk de radicalisering van in het Westen opgegroeide jongeren met een migratieachtergrond. Daarbij valt op dat de cineasten de moslimgemeenschap niet afbeelden als een homogeen blok, maar als een dynamisch geheel met uiteenlopende tendensen en meningen. Dat discussie de normaalste zaak van de wereld is, blijkt als lerares Inès het Arabisch wil aanleren via YouTubesongs en de ouders daarover vrijuit van gedachten wisselen.

Een van Inès’ leerlingen is de dertienjarige Ahmed. Ooit was hij een tiener als een andere: zijn kamer hing vol met posters van jeugdidolen en hij bracht vele uren door op zijn PlayStation. Maar sinds hij via zijn neef in contact is gekomen met een opruiende imam zweert hij bij een fundamentalistische interpretatie van de islam. Conform de allerstrengste richtlijnen weigert hij zijn lerares nog de hand te schudden en als de imam het woord jihad (heilige oorlog) in de mond neemt, gaat het goed fout. Ahmed overschrijdt een grens en wordt ter verantwoording geroepen.

Het is een verhaal van zonde en vergeving, dat evenwel in strikt wereldse, niet-religieuze termen wordt verteld. Het zielenheil van Ahmed komt in de balans te liggen. Moet hij boeten voor zijn daad of krijgt hij een tweede kans? En wat is de prijs van een mensenleven? Want zijn neef, die intussen ergens in het Midden-Oosten is gesneuveld, mocht hem dan voorhouden dat ‘de dood een muggenbeet is’, dat is nog geen vrijgeleide om anderen kwaad te doen. De rechtlijnige Ahmed gaat twijfelen als hij in contact komt met een leeftijdgenote en er tussen beiden iets moois groeit. Door de vlinders in zijn buik komt zijn gesloten wereldbeeld onder druk te staan en wanhopig zoekt hij een uitweg. Pas als hij letterlijk geen kant meer uit kan, beseft hij de reikwijdte van wat hij heeft gedaan.

In LE JEUNE AHMED zijn alle bekende elementen van de Dardenne-stijl aanwezig. De mise-en-scène is transparant en ontdaan van alle bijkomstigheden. De vertolkingen zijn ongekunsteld, de fotografie is functioneel en er wordt geen externe soundtrack gebruikt. Het Dardenne-handelsmerk blijven de long takes en de opzittende camera die het hoofdpersonage geen respijt gunt. Er is geen barrière tussen kijker en personage, het lijkt wel alsof je dezelfde fysieke ruimte deelt. Let ook op de herhaalde handelingen die een indicatie worden van de geestesgesteldheid van de protagonist. Zo gaat Ahmed bij het handen wassen (een vorm van rituele reiniging voorafgaand aan het islamitische gebed) steeds frenetieker te werk, alsof hij zich door dit fysieke gebaar wil reinigen van de ‘onzuivere’ (lees: vleselijke) gedachten in zijn geest.

De stijl van de broers mag na al die jaren dan niet meer veranderen, toch dwingen ze opnieuw respect af met hun loepzuivere aanpak en de ernst waarmee ze hun personages benaderen. Al is maar de vraag of ze ditmaal niet hun tanden hebben stukgebeten op hun jonge protagonist. We hebben wel met hem te doen, maar zijn beweegredenen blijven tot op het laatst onduidelijk. Hij is als een brok graniet, dat zelfs als het barsten gaat vertonen volstrekt ondoordringbaar blijft. In zijn hart laat Ahmed niemand toe, zelfs de kijker niet.

Beeld: copyright Christine Plenus

Vertoningen: cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door GORIK DE HENAU

Le jeune Ahmed

Genre: 
Productiejaar: 
2019
Distributeur: 
Cinéart

Media: 

onomatopee