Le tout nouveau testament

Is Jaco Van Dormael ’s lands comeback kid? Feit is dat zijn carrière niet over rozen gaat. Toto le héros (1991) en Le huitième jour (1996) werden allebei bekroond op het festival van Cannes en gingen de wereld rond. Maar na die veelbelovende start volgde dertien jaar stilte. Met Mr. Nobody (2009), zijn eerste Engelstalige film, zou hij een grootse rentree maken.

De film kende een moeilijke ontstaansgeschiedenis en uiteindelijk werd een versie uitgebracht waar de regisseur het niet mee eens was, al haalde zijn director’s cut later toch nog de bioscopen. Er dreigde opnieuw een zwart gat, dat Van Dormael opvulde door mee te werken aan voorstellingen van zijn vrouw, de choreografe Michèle Anne De Mey. Voor de Luikse opera ensceneerde hij ook Stradella van César Franck, zijn eerste uitstapje in het genre. Nu komt Van Dormael weer voor de dag met een project in eigen naam.

LE TOUT NOUVEAU TESTAMENT is een magisch-realistische komedie met religieuze insteek, of zo je wilt een ongerijmd ontologisch godsbewijs. God bestaat en woont in Brussel met vrouw en kind. De man blijkt een mensenhatende bullebak en zijn vroegrijpe dochter houdt het thuis niet meer uit. Ze kraakt papa’s computer en maakt de sterfdatum van alle aardbewoners wereldkundig, met verstrekkende gevolgen. Vervolgens trekt ze eropuit om zes nieuwe apostelen te zoeken en hun ingebedde verhalen krijgen we te zien in een raamvertelling.

In de losse structuur wordt dramatische intensiteit opgeofferd aan de komische invallen en anekdotische logica van een sketchfilm. Van Dormael combineert zijn obsessie met lotsbestemming (Toto le héros, Mr. Nobody) met het honingzoete sentiment van Le huitième jour, maar de toon is ditmaal lichtvoetiger. Misschien zit de samenwerking met romancier Thomas Gunzig daar voor iets tussen. Van Dormael staat erom bekend dat hij langdurig (lees: jarenlang) aan zijn scenario’s sleutelt, terwijl de klus ditmaal in zes maanden werd geklaard. Hopelijk betekent een en ander een doorstart voor de Brusselse cineast.

De film werd goed onthaald in Cannes en is intussen aan meer dan vijftig landen verkocht. Centraal staat Pili Groyne als Gods dochter Ea. Met haar onwaarschijnlijk volwassen vertolking vormt ze het emotionele hart van de film. Ea kan de innerlijke muziek van mensen horen, voor Van Dormael meteen een mooie gelegenheid om prachtige muziek van onder anderen Händel, Purcell en Saint-Saëns zijn film binnen te smokkelen. Op de soundtrack klinken daarnaast ook de mooie piano en strijkinstrumenten van An Pierlé. Voor de Brusselaars is er het bijkomende plezier dat ze diverse locaties in hun stad zullen herkennen.

Benoît Poelvoorde schept zichtbaar genoegen in het neerzetten van the man you love to hate, een ironische omkering van het traditionele beeld van God als de welwillende schepper. Let ook op Catherine Deneuve in een opvallende bijrol met knipoog naar King Kong. Ondanks de frisse toon kun je de film toch bezwaarlijk vernieuwend noemen. Van Dormael speelt op vertrouwd terrein en uit zijn vorige films herken je de sprookjesachtige sfeer, de collagestijl met diverse filmfragmenten, bepaalde narratieve strategieën (bijvoorbeeld personages die zich direct tot de toeschouwer wenden) en zelfs het onvermijdelijke chanson van Charles Trenet.

De ontknoping overtuigt niet echt, want door een deus ex machina-ingreep blijkt de zoektocht naar de zes apostelen irrelevant. De humor lijkt op het eerste gezicht surrealistisch, maar snijdt niet bijzonder diep, want als de lach is uitgestorven keert alles naar het oude terug. Het is duidelijk dat Van Dormael met deze grappige en aanstekelijke film vooral op entertainment heeft gemikt.

LE TOUT NOUVEAU TESTAMENT is exact de film waar hij zelf aan toe was. Wordt van kunstenaars niet gezegd dat ze in de eerste plaats zichzelf moeten plezieren?

Geschreven door GORIK DE HENAU

Le tout nouveau testament

02/09/2015
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2015
Distributeur: 
Belga

Media: 

onomatopee