The Lobster

De toekomst ziet er weer eens weinig rooskleurig uit in deze schets van een samenleving die amper duldt dat je zonder partner door het leven gaat. Wanneer je, zoals Colin Farrell overkomt, door je vrouw in de steek wordt gelaten, nemen ambtenaren je mee naar ‘Het Hotel’, waar de verzamelde singles 45 dagen de tijd krijgen om onder hun lotgenoten een soulmate te vinden. Lukt dat niet, dan mag je zelf kiezen in welk dier je getransformeerd wordt vooraleer ze je in de natuur loslaten. Dat eenvoudige maar bizarre gegeven ruikt naar camp, maar is dat absoluut niet. Het is een spektakelloze, langzaam onder de huid kruipende observatie van een dystopische toekomst waarin we ons door een fascistoïde overheid als lammetjes naar de slachtbank laten leiden.

We weten niet hoever in de toekomst THE LOBSTER zich afspeelt, maar er zijn – heel typerend – nog altijd winkelcentra en hotels aan de kust. Alleen worden de all-in arrangementen georganiseerd door de overheid, die zich nog meer dan vandaag gaat bemoeien met de notie van wat we onder een ‘normaal’ leven moeten verstaan. Komende van een Griekse filmmaker die tijdens het maken van zijn film moest vaststellen hoe zijn land aan alle kanten werd betutteld en gereguleerd door ‘vriendschappelijke’ staten die dicteerden hoe zijn regering de crisis moet aanpakken, geeft dat een erg wrange bijsmaak. Minstens even aanwezig is de suggestie dat een samenleving waarin relaties beklonken worden via voorbijschuivende plaatjes op je tablet of telefoon, langzaam maar zeker alle voeling verliest met het vallen en opstaan dat gepaard gaat met contacten leggen, verliefd worden en blunders begaan. Oppervlakkige gedeelde eigenschappen volstaan om bij elkaar te passen, waardoor een neus die makkelijk gaat bloeden voldoende match betekent om een relatie te beginnen en goedgekeurd te worden door de wetgevende instanties.

Het sérieux waarmee regisseur Yorgos Lanthimos ons de op zich burleske premisse voorschotelt, is indrukwekkend en beklemmend. We zitten zéér dicht bij het universum dat de Belgische stripscenarist Jean Van Hamme schetst in de reeks SOS Geluk. Ook daar wordt de gretigheid waarmee we ons leven laten banaliseren tot in zijn uiterste, maar nog altijd pijnlijk herkenbare consequenties doorgetrokken. Helemáál wurgend wordt het wanneer Farrells personage zichzelf totale onverschilligheid aanmeet om met een harteloze tang te mogen trouwen en zo aan zijn transformatie tot kreeft te ontsnappen. Wanneer dat opzet mislukt, ontsnapt hij uit het hotel en sluit zich aan bij rebellen die zich in de bossen schuilhouden. Hoewel deze wending een switch naar actie lijkt te suggereren, is het tegendeel waar. Ook al bestrijden ze de gortdroge wetten van de staat, ook deze guerrillero’s zijn aan absolute onverschilligheid en regulitis ten prooi gevallen. De boodschap is duidelijk: de mensheid is op weg naar de totale afstomping, welk ‘geloof’ je ook aanhangt.

Lanthimos is meesterlijk consequent in zijn aanpak. Net zoals in zijn vorige spraakmakende film Dogtooth weigert hij uitleg te geven en bouwt hij zijn verhaal rustig en lineair op, zodat de kijker zelf de vork en de steel gaandeweg in elkaar moet puzzelen. In tegenstelling tot het als provocatieve oefening aanvoelende Dogtooth is THE LOBSTER echter op alle niveaus voldragen. De casting van Colin Farrell in Lanthimos’ eerste Engelstalige film is geniaal te noemen. Een foute snor doodt genadeloos elke aantrekkelijkheid in Farrells gezicht en zijn typerende guitige machismo wordt vervangen door een onderdrukte gevoeligheid. Lanthimos maakte eindelijk de film die al lang in hem sluimerde. We kijken uit naar zijn verdere evolutie.

Geschreven door MIK TORFS

The Lobster

28/10/2015
Genre: 
Productiejaar: 
2015
Distributeur: 
Imagine

Media: 

onomatopee