Lore

De Australische cineaste Cate Shortland debuteerde in 2004 met het vaak bekroonde Somersault, een fraai staaltje van comming of age drama annex roadmovie. Aan dat scenario had Shortland al 7 jaar lang gesleuteld. Somersault was een eigenzinnig psychologisch (zelf)portret van een pubermeisje/jonge vrouw die in een foute context was verzeild en daarna aan het zwerven was gegaan. Na acht jaar wachten is LORE haar tweede langspeler die op het voorbije Filmfestival van Locarno alvast hoge ogen gooide.

De thematiek van LORE ligt enigszins in het verlengde maar op een heel ander niveau weliswaar dan Somersault. We bevinden ons in Duitsland, anno 1945. De Tweede Wereldoorlog loopt naar zijn einde. Nadat hun ouders - een SS-officier en zijn met Hitler dwepende vrouw - door de Geallieerden zijn opgepakt, begint de 15-jarige Lore met haar vier jongere broertjes en zusjes aan een helse odyssee van zomaar eventjes 900 km dwars door het verwoeste Duitsland, richting Hamburg, op zoek naar hun grootmoeder.

Het wordt een barre tocht vol ontbering waarin de kinderen voortdurend worden geconfronteerd met een land op de rand van de instorting, waar wetteloosheid, geweld en primaire gevoelens zoals wraak en zelfbehoud het (over)leven (!) domineren. Onderweg ontmoeten ze Thomas, een jonge Joodse vluchteling, die de door Lore’s ouders voorgespiegelde realiteit en leugens doorprikt. De perfecte wereld waarin Lore leefde of dacht te leven, blijkt plotseling ontmenselijkt te zijn. Ondanks haar twijfels, tussen haat en verlangen, tussen geloof en ongeloof, moet ze die iemand (Thomas dus) die haar altijd als vijand is voorgespiegeld, toch vertrouwen om te kunnen overleven.

Shortland baseerde LORE op de succesvolle roman ‘The Dark Room’ van Rachel Seiffert. Ze vermijdt de meer dan voldoende gedocumenteerde gruwelcatalogus om zo het kwaad vanuit een heel ander standpunt te bekijken. Ze combineert roadmovie, coming-of-age en psychologisch drama tot een allesbehalve typische oorlogsfilm. Slachtoffer is het Duitse volk, gewone mensen die proberen te begrijpen wat er in ‘hun’ fascistische Duitsland allemaal is gebeurd en nog altijd aan de hand is en die in een veranderende wereld vol dood, ziekte, honger en ontbering proberen te overleven.

De roadmovie presenteert zich als het ware als de visuele equivalent van het bewustwordingsproces van Lore. Ze maakt niet alleen onderweg de bruuske stap van kind naar jongvolwassene – het is constant worstelen met haar opborrelende seksuele identiteit – maar ze ontdekt ook stap voor stap de werkelijkheid, de harde realiteit achter de leugens. Door de val van het Derde Rijk te vertellen vanuit het standpunt van Lore maakt Shortland de geschiedenis met een grote G voelbaar en begrijpelijk en geeft ze het verhaal ook een universele dimensie. De focus ligt volledig op de psychologie van de kinderen en het verhaal laat goed aanvoelen wat het betekent voor hen om te beseffen dat je ouders in de oorlog de verkeerde keuze hebben gemaakt, dat ze zich schuldig hebben gemaakt aan mensonterende misdaden, terwijl jij thuis als kind blijkbaar een onbezorgd en gelukkig leventje leidde. Het verhaal had met andere woorden ook gesitueerd kunnen zijn in Zuid-Afrika na de Apartheid of in Argentinië na de dictatuur.

LORE – goed voor de Publieksprijs in Locarno – is een emotioneel meeslepend verhaal, prachtig in beeld gebracht via donkere maar ook vaak dromerige en vage, in licht badende shots die de fysieke en psychologische impact van de gebeurtenissen onderstrepen. Een imponerende, door piano gedomineerde soundtrack – The Piano van die andere Australische cineaste, Jane Campion, is nooit ver weg – en het naturel acteren – in feite non acting – van de jonge protagonisten, vooral de indrukwekende prestatie van de 18-jarige Saskia Rosendahl als Lore, maken van dit anti-oorlogsdrama een beklijvende zintuiglijke ervaring.

Geschreven door ERWIN LORMANS

Lore

20/02/2013
Regisseur: 
Productiejaar: 
2012
Distributeur: 
ABC

Media: 

Trailer: 

6nj0GFoy7m0

Magazine

Bestel dit nummer na (€5) door te mailen naar info@filmmagie.be

onomatopee