Los versos del olvido

De Iraniër Alireza Khatami maakte zijn debuutfilm LOS VERSOS DEL OLVIDO - ook wel 'Oblivion Verses' - in Chili, maar de precieze plaats voor het grote vergeten onder een dictatoriaal regime blijft onbekend. Al zijn de verdwijningen in dit magisch-realistische labyrint wel degelijk bekend, van Iran tot Zuid-Amerika.

Niks is vlak in LOS VERSOS DEL OLVIDO, de verzen van vergetelheid. Citroenen rollen van het voetpad af, een vrouw klimt met haar boodschappentas de helling op. Het kerkhof ligt als een Akropolis in de heuvels boven de stad. Dit is de stille wereld van grafdelvers en lijkwagenchauffeurs. De zwijgzame oude man met de witte baard laat het graven zelf over aan een collega, die onzichtbaar vanuit een grafput mijmert over het leven.

Ooit heeft de grijsaard in de gevangenis gezeten, 2697 dagen om precies te zijn, want zijn geheugen werkt feilloos, behalve als het om namen gaat. Die kan je beter vergeten in een politiestaat die er alles aan doet om haar duistere activiteiten verborgen te houden. Zelfs een aftands mortuarium dat weldra de plaats moet ruimen voor een nieuw kerkhof, is geen veilige vluchthaven. Op een nacht nemen paramilitairen de twaalf koelcellen over en wordt de oude man weggevoerd. Even later wordt hij zonder veel omhaal met pensioen gestuurd, met de dreigende waarschuwing dat het beter is om zich niks te herinneren. Maar de man keert terug naar zijn oude werkplaats en vindt het bebloede lijk van een jonge vrouw, waarschijnlijk nog een slachtoffer van het regime. Hij besluit tegen beter weten in om haar een waardige begrafenis te gunnen voordat de oproerpolitie het achtergelaten lichaam komt claimen.

Veel feitelijke houvast geeft de film niet, de personages krijgen niet eens een naam, de stad is vaag ergens in Zuid-Amerika te situeren. De camera beweegt op geen enkel moment, het kleurenpalet is vaal en gedempt. De stemmen fluisteren, alleen de bevelen van het regime zijn luidkeels. Op vele westerse verwijzingen (Shakespeare, Kafka, Tarkovski, de draad van Ariadne in het labyrint) volgen naar het einde toe zuiderse magisch-realistische elementen (de walvis in de lucht). Dan is er voor het eerst muziek te horen, is er plaats voor een bruiloft en ook absurditeit (een rouwbrief op de achterkant van een stemaffiche). De Iraniër Alireza Khatami weeft in zijn ambitieuze debuut met tal van touwtjes een heel eigen poëtisch en bezwerend geheel waarin hij opteert voor abstractie en universaliteit, boordevol symboliek.

Vertoningen: Cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door HUGO BERNAERS

Los versos del olvido

02/01/2019
Regisseur: 
Scenario: 
Productiejaar: 
2017
Distributeur: 
MOOOV

Media: 

onomatopee