Lucky

In zijn laatste grote rol blikt de vorig jaar overleden acteur Harry Dean Stanton tegelijk vooruit en achteruit, om tot de slotsom te komen dat het moment nu is.

Geruime tijd staat in LUCKY, een verzameling vignetten over onze onherroepelijke vergankelijkheid en hoe daarmee te leven, de klok op een koffiezetapparaat vast op 12u00. Het hoofdpersonage kreeg de naam Lucky decennia geleden bij de Amerikaanse Navy tijdens de Tweede Wereldoorlog omdat hij het geluk had als kok de beste positie aan boord te kunnen innemen. Dat geluk te midden van een door daadkracht gevormde geschiedenis lijkt zoveel jaar later in een woestijndorpje aan hem te ontsnappen. Lucky vult zijn dagen met routine: opstaan, gymnastiekoefeningen, een kopje koffie bij een kruiswoordraadsel na altijd dezelfde begroeting (“You’re nothing”) in de plaatselijke koffiebar, televisieshows kijken, een bloody mary drinken met kameraden die elkaars verhalen door en door kennen en … wandelen, eindeloos wandelen over dezelfde zanderige paden. Al is het leven natuurlijk niet werkelijk eindeloos. “Ik bekijk het als voetbal”, schreef debuterend regisseur John Carroll Lynch (acteur in onder meer Fargo, Zodiac en The Drew Carey Show) in een artikel voor Talkhouse over hoe bij hem kanker werd vastgesteld, en hoe die ervaring hem naar LUCKY leidde. “Zonder de klok is voetbal zinloos. Ik weet dat sommige mensen vinden dat voetbal ook met de klok zinloos is, maar ga even mee in de metafoor. (…) Door de klok krijgt elke aanval richting doel betekenis. Elke actie van de spelers kan bepalend zijn voor het spel.” Vervang ‘voetbal’ door ‘het leven’, zo geeft LUCKY aan, want pas door onze eindigheid krijgt alles wat daarvoor plaatsvindt betekenis. Of toch minstens een perspectief.

Toch lijkt in LUCKY de tijd stil te staan, met een film als een echokamer waarin het verleden voortdurend weerkaatst. Het op momenten uit Harry Dean Stantons leven gebaseerde scenario werd geschreven door zijn vriend en persoonlijke assistent Logan Sparks en Drago Sumonja, regisseur van een documentaire met Stanton. Zo heeft de krasse 90-jarige Lucky iets van het hoofdpersonage uit Paris, Texas, Stantons bekendste rol, maar dan enkele decennia later. Die man met geheugenverlies stapte in een bestoft maatpak en met rode pet vanuit de woestijn een verduurd café binnen en stuikte daar neer, waarna een zoektocht naar zijn achtergelaten familie begint. Wim Wenders dompelde Paris, Texas onder in geromantiseerde americana, een beeld van de VS opgebouwd uit iconen en mythes. Met minder visuele en auditieve bravoure knoopt LUCKY aan bij die iconografie: de zon piept over een bergkam, krekels tsjirpen, cactussen nemen allerlei pseudomenselijke vormen aan en sigaretten blijken van levensbelang.

De grote vragen met kleine, bescheiden antwoorden door personages uit kleinsteeds Amerika die de eindigheid in de ogen kijken, doen ook denken aan The Straight Story van David Lynch (hier te zien als een vriend van Lucky die zijn schildpad is kwijtgespeeld), ook een film met Stanton. Bovendien hangt in meerdere scènes een lynchiaans sfeertje, weliswaar niet zo bevreemdend als in bijvoorbeeld de serie Twin Peaks: The Return (waarin Stanton opnieuw een rol heeft). Dit amalgaam van biografische, fictionele en iconografische referenties in soms houterige scènes creëert een doorvoelde hommage aan Stanton en de verhaalwereld waarin hij zich thuis voelde. Een lofzang van de ene karakteracteur aan de andere, met medewerking van gelijkgezinden die vertellen over leven op de evenwichtsbalk tussen diepgang en banaliteit, met een kwinkslag en een milde glimlach bij serieuze vragen. Niet toevallig zorgt Stanton zelf voor de sterkste scènes. Met zin voor westernromantiek blikt hij nog eenmaal de camera in, voor hij met een wat gebroken tred de woestijn in stapt. Naar de einder.

LUCKY loopt vanaf vandaag in de Belgische zalen. Kijk op cinenews.be voor de vertoningen. Meer reviews, portretten, themastukken en interviews vind je in ons maandelijkse filmmagazine, te bestellen met een mailtje naar info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten, of maandelijks in uw bus via een abonnement.

Geschreven door BJORN GABRIELS

Lucky

06/02/2018
Regisseur: 
Muziek: 
Productiejaar: 
2017
Distributeur: 
Imagine Film Distribution

Media: