Matthias et Maxime

'La ferme de M&M', lezen we op een oude kindertekening. Matthias en Maxime zijn beste vrienden sinds de kleuterklas. Als jonge mannen blijven ze twee handen op een buik. In de nieuwe ontroerende film van Xavier Dolan zien we hoe hun seksualiteit een wig drijft tussen het duo, om hen daarna terug heel dicht bij elkaar te brengen.

It was only a kiss”, klinkt het in de gouden indiehit 'Mr. Brightside', maar voor Matthias (Gabriel D'Almeida Freitas) zakt nadien de grond onder zijn voeten weg. Nadat hij een weddenschap verliest, moet hij voor een schoolfilm innig zoenen met zijn beste vriend Max (Xavier Dolan). De kus zelf zien we niet eens, de focus ligt op zijn impact. In een poëtische scène met een dramatische pianosoundtrack duikt Matthias het water in. Hij zwemt tot hij zichzelf verliest. Uitgeput en onderkoeld komt hij terug aan wal bij zijn vrienden. “Ik was verdwaald.”

Dolans nieuwste zit vol met dit soort amper verstopte symboliek. Hij is een pak toegankelijker dan zijn zwaarmoedige voorganger Juste la fin du monde. De humor van de vriendenkring die Matthias en Maxime omringt maakt de film ook luchtiger. Op hun twintigste grappen en grollen de vijf kameraden eerder als jongens dan als mannen, zeker in groep. Dolans kunde als scenarist blijkt uit de gelaagdheid die hij uit zo’n simpel gegeven als een vriendenkring kan puren. De mannenkliek zorgt voor humor, voor een schets van een sociale context waarin nog steeds gespot wordt met homoseksualiteit en tegelijk voor een sterk gevoel van nostalgie. Deze groep jonge mannen zijn de jongetjes die tussen het ravotten door op adem kwamen met koekjes en limonade van mama. Ze delen lief, leed en véél herinneringen. Ook laat de groepsdynamiek toe het geïsoleerde gevoel van Matthias en Maxime visueel te maken. Naast de nieuwe thematiek van vriendschap begeeft Dolan zich op vertrouwd terrein door moederschap en homoseksualiteit te integreren in zijn dubbele karakterschets. Max' thuissituatie staat in schril contrast met de warme moederfiguren van zijn vrienden. Hij draagt de zorg voor zijn drankverslaafde moeder. Net als in de vriendenkring schemert in deze moeder-zoonrelatie een verleden door van buiten de film, wat een grote meerwaarde is. We zien echt het verwaarloosde kind in de nog steeds erg kwetsbare Max. Pas als hij van haar weg is, zal hij kunnen groeien. En inderdaad, het vertrek van Max naar Australië is het aangekondigde eindpunt van de film. Door zijn verhaal te plaatsen in een begrensde periode, drijft Dolan de spanning tussen Matthias en Maxime na De Kus omhoog. Hij gebruikt zelfs pancartes die aftellen. Het nakende afscheid voegt een extra bitterzoet laagje toe aan de al gecompliceerde vriendschap.

Zoals steeds bij Dolan is liefde ook drama. Drama tussen Matthias en zijn lief, zijn moeder, zijn vrienden … Ruzies die in feite allemaal gaan over ‘Matthias et Maxime’, maar Matthias ontwijkt Max (en zijn geaardheid) angstvallig. Tijdens hun laatste feestje samen wordt er volop gelachen en gedronken, maar de sfeer wordt grimmig wanneer de spanning tussen Matthias en Maxime een piek bereikt. Tot in een romantische scène de storm losbarst. De energie spat van het scherm op de tonen van Phosphorescents ‘Song for Zula’, een nummer dat net als de melancholische pianomuziek van Jean-Michel Blais de kijker kippenvel bezorgt. Blais’ soundtrack ondersteunt veelal het gevoel van verlorenheid van de twee mannen, het dwalen op zoek naar antwoorden. Terwijl ze diep vanbinnen weten dat het antwoord bij elkaar ligt.

Dolans oeuvre (acht films voor zijn dertigste!) straalt de aanstekelijke levenskracht uit van een jonge maker. Zijn dromerige shots met popnummers raken steeds de juiste snaren. De wasgoedscène in Laurence Anyways is wat dat betreft iconisch, ondertussen bijna twee miljoen keer bekeken op YouTube. Toen hij met Juste la fin du monde in 2016 een deprimerende praatfilm (!) maakte, vreesde iedereen het ergste: Xavier Dolan is volwassen geworden. The Death & Life of John F. Donovan (2018) kreeg met zo'n slechte kritieken af te rekenen dat een Belgische release uitbleef. Met het in Cannes positief onthaalde MATTHIAS ET MAXIME overtuigt en emotioneert hij. Verrassen doet hij echter niet. Zijn basis als filmmaker schemert door in de film, net zoals de kindertijd tastbaar is in de identiteit van de personages.

Vertoningen: cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door CHARLOTTE TIMMERMANS

Matthias et Maxime

12/02/2020
Regisseur: 
Scenario: 
Genre: 
Productiejaar: 
2019
Distributeur: 
September Film

Media: 

onomatopee