In memoriam Willy Magiels

Op 16 november 2018 overleed op 74-jarige leeftijd Willy Magiels, filmjournalist, hoofdredacteur van het tijdschrift 'Film', secretaris van filmpersbond VVF en pleitbezorger van de geëngageerde film. Tijdens de uitvaart op zaterdag 24 november in Filmhuis Klappei namen familie en vrienden afscheid. Jos Horemans, voormalig directeur van Filmmagie en medelid van VVF, kende hem jarenlang als "strijdmakker voor de betere film" en sprak toen onderstaand in memoriam uit.

E-mail, WhatsApp, Facebook, Twitter … De overvloed aan berichten, het teveel aan weetjes en babbeltjes, de nooit eindigende invasie van de communicatie versnelt ons leven, soms meer dan goed voor ons is.

En tussen al dat gewemel van belangrijk tot onbenullig bereikt je opeens een onheilsbericht dat je een poos wezenloos naar het scherm doet staren. Je wil er meteen op reageren, maar nee, een vreemde mentale verlamming maakt zich meester van je en belet elke productiviteit. Het bericht van het heengaan van Willy was er zo een.

Nu deze droeve omstandigheden me ertoe brengen om terug te kijken op Willy’s parcours en het mijne in de wereld van de film, kom ik tot de verwonderlijke vaststelling dat wij beiden van 1968 tot nu dus 50 jaar actief zijn op diverse fronten.

Al evenzeer verwonderlijk is het feit dat onze wegen al heel vroeg kruisten. Begin 2020 zouden we samen hebben kunnen klinken op vijftig jaar als kennis, als collega en finaal als vriend.

Het begon immers met de eerste editie van wat later Film International Antwerpen zou worden, waar ik samen met onder anderen Robbe De Hert in de eerste jury terechtkwam. Geboeid door dit puur cinefiele gebeuren dat elk jaar onze agenda bol deed staan gedurende twee weken bleven we elkaar zien.

Maar daar bleef het niet bij. Ons parallelle parcours liep door, met ons beider activiteiten in het Antwerpse filmclubleven. Willy als spil van de Socialistische Filmclub, ik als boegbeeld van de Katholieke Filmliga. Wars van alle mogelijke ideologische verschillen – en al wie oud genoeg is, zal zich herinneren dat die toen in beide kampen behoorlijk groot konden zijn – konden wij het wel met elkaar vinden, want onze gezamenlijke amour fou voor de film stelde ons in staat de controversen van onze beide leefwerelden te overstijgen.

Waren wij vrienden? Nee, toen nog niet. Maar er bestond een onuitgesproken vorm van sympathie, van verbondenheid, van wederzijds respect en zelfs van verborgen medeplichtigheid.

Tegen beter weten in waren we beiden ziek in hetzelfde bedje: de magie van de cinema. Dat brengt me naadloos bij de gelijknamige titel van het boek dat in zijn ondertitel al Hollywood aan de Schelde (Robbe De Herts documentaire, nvdr) aankondigde. Als eerbetoon aan Willy en als emotionele uitlaatklep voor mezelf heb ik dezer dagen alle bijdragen van Willy aan Magie van de cinema herlezen. Met 33 pagina’s in dit lijvige boek levert hij niet alleen de grootste bijdrage, hij onderscheidt zich ook op twee fronten: de diversiteit van de facetten uit de cinemawereld die hij als geen ander tot in de details beheerst en daarnaast zijn aangename, directe schrijfstijl: zonder franjes en 100% zakelijk efficiënt.

Met het herlezen van deze bijdragen heeft Willy mij weer omvergeblazen met zijn kennis van de filmwereld. Weer, want niet de eerste keer.

Omvergeblazen heeft hij me ook meermaals toen we jaren geleden beiden deel uitmaakten van elk onze filmquizploeg. Ik houd geen statistieken bij van deze bedrijvigheid, toch weet ik dat de ploeg waar ik deel van uitmaakte lang niet slecht was, maar dat die van Willy ons vaak in de uitslag is voorafgegaan.

In de periode van zijn belangrijke functie in het Rexconcern is mijn respect en sympathie voor Willy gegroeid en toegenomen door zijn dienstbaarheid en zijn steun voor onze behoeften op vlak van filmjournalistiek tijdens vele van de twintig jaren dat ik als directeur de tijdschriften Film en Televisie (nu Filmmagie) en Cinemagie leidde samen met de hoofdredacteur.

Wederzijds respect en collegialiteit zijn stilaan kunnen groeien tot vriendschap. In die evolutie heeft onze filmpersbond VVF (Vereniging van de Vlaamse Filmpers, nvdr) zeker een bepalende rol gespeeld. Decennia samen in het bestuur, de gezellige jaren van etentjes en babbels samen met de partners na de jaarlijkse algemene vergadering … Willy was er, samen met Greta, altijd bij. Kunnen we nu onze persbond voorstellen zonder Willy? Hij was er altijd en verzette stil en bescheiden, maar tegelijk accuraat en bekwaam, bergen werk als secretaris.

Momenteel kan ik me even optrekken aan onze twee recente ontmoetingen: in Knokke ter gelegenheid van de bijzondere verjaardag van onze erevoorzitter Fernand Papon en – nog recenter – in Oostende bij de hommage aan Robbe De Hert en de wereldpremière van Hollywood aan de Schelde. Toen reeds had ik het intuïtieve aanvoelen dat Willy met een gezondheidsprobleem kampte. Bevestiging van dat vermoeden is helaas snel daarna gevolgd met een opname in het ziekenhuis.

Het leven en het werk van Willy verdienen veel respect en zijn van grote waarde omdat hij tot op vandaag een gedreven strijdmakker is gebleven voor de betere film en bij uitstek voor de sociaal geëngageerde film, waarbij de Week van de Sociale Film een van zijn meest geliefde kindjes was.

Wat is er eerbaarder in een leven dan te ijveren om schoonheid, de schoonheid van het medium film, 50 jaar lang naar de mensen te brengen en daar bovenop in het zog van cineasten als Henri Storck, de gebroeders Dardenne, Lucas Belvaux en zovele anderen nog een appel te doen op de bewustwording van de filmkijker om zich te laten raken door onrechtvaardigheid. Tot het laatst is Willy deze films blijven promoten, films waar je niet koud bij kunt blijven, maar die je aan het denken zetten over mens en maatschappij en zelfs daar voorbij.

Hollywood aan de Schelde. Toen ik enkele dagen geleden op de kaaien parkeerde vooraleer Cartoon’s in te duiken, bleef ik even kijken naar het water van de Schelde. Het leek me grijzer en grauwer dan ooit; het leek alsof het treurde en rouwde omdat deze stad een strijdmakker voor de betere film was verloren.

Bij auteur Kris Gelaude vond ik een klein stukje poëzie waarvan ik hoop dat zijn echtgenote Greta, familie en vrienden het kunnen herlezen in de droeve tijd van de rouw om Willy.

Zoals de overvloed aan regen
Langs greppels en langs sloten

Zijn weg moet zoeken naar zee,
Zo heeft verdriet tijd en geduld nodig
Om zijn bedding te vinden.
Slechts dan gebeurt het
Dat je op een dag met zachte moed
En met een glimlach kan herhalen
Dat het leven goed is.

Dinsdag aanstaande beleef ik alweer een droeve dag omdat wij in familiekring afscheid nemen van de hoogbejaarde moeder van Lieve, mijn vrouw. Toch zal mij dat niet beletten om ’s avonds terug te keren naar Filmhuis Klappei voor de projectie van Manu, de prachtige documentaire over Manu Bonmariage, ook zo’n geëngageerde filmmaker, een hommage van zijn dochter Emmanuelle aan haar vader, aan zijn leven en zijn werk.

Ik weet zeker dat ik niet alleen zal zijn bij het bekijken van die film, want Willy zal er ook zijn, dat weet ik zeker. Hij zal naast me zitten.

Beeld: Willy Magiels ©Reporters

Geschreven door JOS HOREMANS

In memoriam Willy Magiels

Media: