Miles Ahead

Mijlpaal in de muziekgeschiedenis

"If you want to tell a story come with some attitude, man ", zegt de muzikant tegen de Britse reporter die zijn verhaal wil vertellen. Het is een uitspraak die de acteur Don Cheadle ter harte nam voor zijn (sinds jaren) fel gekoesterde biopic over Miles Davis.

Cheadles MILES AHEAD countert dan ook vrolijk de vele bewandelde paden van het genre en neemt regelmatig een loopje met de realiteit. Naast de hoofdrol, nam Cheadle tevens de regie voor zijn rekening, bedacht hij het verhaal, schreef mee aan het script en trad tevens op als co-producent. Als uitgangspunt voor deze impressionistisch aandoende levensschets koos Cheadle de jaren 1975 - 1979: de periode in Miles’ leven waar de trompettist teruggetrokken leefde in zijn appartement in Manhattan.

De feiten: op het moment dat hij zich afzonderde, was Miles Davis een alom gevierde trompetspeler, bandleider en componist. De tijd van Miles' participatie in het bebopquintet van Charlie Parker, zijn bijdrage aan de cool en hardbop, zijn samenwerking met John Coltrane en Gil Evans, het baanbrekende (enfin, Miles heeft verschillende ‘baanbrekende’ platen op zijn actief) ‘Kind of Blue’ (1959), de fantastische elpees die hij nadien maakte met zijn (Second Great) Quintet (tussen 1965 - 68 met Tony Williams, Wayne Shorter, Herbie Hancock en Ron Carter) en Miles’ elektrische periode en experimenten met fusion (‘In a Silent Way’, 1969, ‘Bitches Brew’, 1970) lagen voor Davis mijlen achter hem. Hij zou er zich zelfs anno 1986 (de tijd van ‘Tutu’) volledig van distantiëren. Wat kenmerkend is voor het onrustige en creatieve genie dat Davis was (hij stierf anno 1991). Het is net die creatieve spanning die Cheadle in zijn biopic wil uitdrukken.

MILES AHEAD stelt het creatieve proces centraal; wat Cheadle ertoe heeft aangezet om er een fictieve journalist bij te sleuren die het verhaal van Miles Davis wilt vertellen. Wat deze onconventionele biografie bij momenten tot een buddyfilm maakt (met de African American en zijn blanke kompaan), met veel gezwaai met pistolen, een aantal perfide individuen en een autoachtervolging incluis. De teruggetrokken Miles wordt al kettingrokend opgevoerd, drinkend, verslaafd aan seks en cocaine, voortdurend met een pistool in handbereik. Temeer daar de bazen van Columbia Records azen op de mastertape van zijn laatste studiosessie en die plots verdwenen lijkt te zijn ook.

Cheadle is geweldig als de hees sprekende en vuilbekkende muzikant en componist. Hij beeldt met verve de excentrieke en arrogante kanten van het ‘genie’ Davis uit, maar laat tegelijk plaats voor de onzekerheden en de paranoia, die Miles voortdurend lijkt te verbergen achter zijn grote zonnebril. En laat tevens plaats voor wat sentiment (maar op geen enkel moment sentimenteel) in de scènes met Miles’ ex vrouw Frances Taylor (een beloftevolle en getalenteerde danseres die haar carrière opgaf voor hem). Taylor siert onder andere de covers van de platen: ‘ESP’ en ‘Someday My Prince Will Come’.

De gelijknamige LP uit 1957 koos Cheadle als titel. Wat uiteraard symbolisch is bedoeld, de inhoud van dit regiedebuut dekt en tegelijk wijst op het visionaire aspect van Miles Davis - die zijn tijd ettelijke keren ver vooruit was. ‘Sketches of Miles’ (naar Miles’ bekende plaat ‘Sketches of Spain’ (1960)) zou ook geen misse titel zijn geweest. Cheadle schetst namelijk met felle stroken fragmenten ‘uit het leven van’ -die allemaal samen een coherent beeld van de artiest ophangen. De flashbacks en absurde beelden, zoals de band die speelt in de boxring of Miles die met een hashtag op zijn rug het podium betreedt, worden dynamisch en soms kriskras aan elkaar geregen. Niet dat MILES AHEAD een inzicht biedt in ‘het genie’ Miles, zijn muziek en/of het belang van zijn composities. Voor wie op die vragen een antwoord wil, luistert best naar de platen. Cheadle brengt wel een voortreffelijk en bewogen portret van een creatief en vernuftig persoon, met al diens extremen, tekortkomingen, weerspannigheid en egocentrisme van dien. Cheadle belichaamt de waanzin en de genialiteit. De zelfdestructie ook. Hij kwam wel degelijk met een stevige portie attitude aanzetten.

Geschreven door PIET GOETHALS

Miles Ahead

25/05/2016
Regisseur: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2015
Distributeur: 
Sony

Media: 

onomatopee